៧. សកចិន្តនិយវគ្គោ

១. សកចិន្តនិយត្ថេរអបទានំ

១. ‘‘បវនំ កាននំ ទិស្វា, អប្បសទ្ទមន្នាវិលំ;

ឥសីនំ អនុចិណ្ណំវ, អាហុតីនំ បដិគ្គហំ.

២. ‘‘ថូបំ កត្វាន បុលិនំ [វេឡុនា (អដ្ឋ.), វេឡិនំ (ស្យា.)], នានាបុប្ផំ សមោកិរិំ;

សម្មុខា វិយ សម្ពុទ្ធំ, និម្មិតំ អភិវន្ទហំ.

៣. ‘‘សត្តរតនសម្បន្នោ, រាជា រដ្ឋម្ហិ ឥស្សរោ;

សកកម្មាភិរទ្ធោហំ, បុប្ផបូជាយិទំ [ថូបបូជាយិទំ (សី.)] ផលំ.

៤. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិរោបយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, បុប្ផបូជាយិទំ [ថូបបូជាយិទំ (សី.)] ផលំ.

៥. ‘‘អសីតិកប្បេនន្តយសោ, ចក្កវត្តី អហោសហំ;

សត្តរតនសម្បន្នោ, ចតុទីបម្ហិ ឥស្សរោ.

៦. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ, វិមោក្ខាបិ ច អដ្ឋិមេ;

ឆឡភិញ្ញា សច្ឆិកតា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា សកចិន្តនិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

សកចិន្តនិយត្ថេរស្សាបទានំ បឋមំ.

២. អវោបុប្ផិយត្ថេរអបទានំ

៧. ‘‘វិហារា អភិនិក្ខម្ម, អព្ភុដ្ឋហិយ [អព្ភុដ្ឋាសិ ច (ស្យា. ក.)] ចង្កមេ;

ចតុសច្ចំ បកាសន្តោ, ទេសេតិ [ទេសេន្តោ (ស្យា. ក.)] អមតំ បទំ.

៨. ‘‘សិខិស្ស គិរមញ្ញាយ, ពុទ្ធសេដ្ឋស្ស តាទិនោ;

នានាបុប្ផំ គហេត្វាន, អាកាសម្ហិ សមោកិរិំ.

៩. ‘‘តេន កម្មេន ទ្វិបទិន្ទ, លោកជេដ្ឋ នរាសភ;

បត្តោម្ហិ អចលំ ឋានំ, ហិត្វា ជយបរាជយំ.

១០. ‘‘ឯកត្តិំសេ ឥតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិរោបយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, បុប្ផបូជាយិទំ ផលំ.

១១. ‘‘ឥតោ វីសតិកប្បម្ហិ, សុមេធោ នាម ខត្តិយោ;

សត្តរតនសម្បន្នោ, ចក្កវត្តី មហព្ពលោ.

១២. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា អវោបុប្ផិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

អវោបុប្ផិយត្ថេរស្សាបទានំ ទុតិយំ.

៣. បច្ចាគមនិយត្ថេរអបទានំ

១៣. ‘‘សិន្ធុយា នទិយា តីរេ, ចក្កវាកោ អហំ តទា;

សុទ្ធសេវាលភក្ខោហំ, បាបេសុ ច សុសញ្ញតោ.

១៤. ‘‘អទ្ទសំ វិរជំ ពុទ្ធំ, គច្ឆន្តំ អនិលញ្ជសេ;

តុណ្ឌេន សាលំ បគ្គយ្ហ, វិបស្សិស្សាភិរោបយិំ.

១៥. ‘‘យស្ស សទ្ធា តថាគតេ, អចលា សុបតិដ្ឋិតា;

តេន ចិត្តប្បសាទេន, ទុគ្គតិំ សោ ន គច្ឆតិ.

១៦. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ, ពុទ្ធសេដ្ឋស្ស សន្តិកេ;

វិហង្គមេន សន្តេន, សុពីជំ រោបិតំ មយា.

១៧. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិរោបយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ [បុប្ផបូជាយិទំ (សី.)] ផលំ.

១៨. ‘‘សុចារុទស្សនា នាម, អដ្ឋេតេ ឯកនាមកា;

កប្បេ សត្តរសេ អាសុំ, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

១៩. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា បច្ចាគមនិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

បច្ចាគមនិយត្ថេរស្សាបទានំ តតិយំ.

៤. បរប្បសាទកត្ថេរអបទានំ

២០. ‘‘ឧសភំ បវរំ វីរំ, មហេសិំ វិជិតាវិនំ;

សុវណ្ណវណ្ណំ សម្ពុទ្ធំ, កោ ទិស្វា នប្បសីទតិ.

២១. ‘‘ហិមវាវាបរិមេយ្យោ, សាគរោវ ទុរុត្តរោ;

តថេវ ឈានំ ពុទ្ធស្ស, កោ ទិស្វា នប្បសីទតិ.

២២. ‘‘វសុធា យថាប្បមេយ្យា, ចិត្តា វនវដំសកា;

តថេវ សីលំ ពុទ្ធស្ស, កោ ទិស្វា នប្បសីទតិ.

២៣. ‘‘អនិលញ្ជសាសង្ខុព្ភោ [អនិលជោវ អសង្ខោភោ (សី.)], យថាកាសោ អសង្ខិយោ;

តថេវ ញាណំ ពុទ្ធស្ស, កោ ទិស្វា នប្បសីទតិ.

២៤. ‘‘ឥមាហិ ចតុគាថាហិ, ព្រាហ្មណោ សេនសវ្ហយោ;

ពុទ្ធសេដ្ឋំ ថវិត្វាន, សិទ្ធត្ថំ អបរាជិតំ.

២៥. ‘‘ចតុន្នវុតិកប្បានិ, ទុគ្គតិំ នុបបជ្ជថ;

សុគតិំ សុខសម្បត្តិំ [សុគតីសុ សុសុម្បត្តិំ (សី. ស្យា.)], អនុភោសិមនប្បកំ.

២៦. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, ថវិត្វា លោកនាយកំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ថោមនាយ [ថោមនស្ស (ស្យា.)] ឥទំ ផលំ.

២៧. ‘‘ចាតុទ្ទសម្ហិ កប្បម្ហិ, ចតុរោ អាសុមុគ្គតា;

សត្តរតនសម្បន្នា, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

២៨. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា បរប្បសាទកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

បរប្បសាទកត្ថេរស្សាបទានំ ចតុត្ថំ.

៥. ភិសទាយកត្ថេរអបទានំ

២៩. ‘‘វេស្សភូ នាម នាមេន, ឥសីនំ តតិយោ អហុ;

កាននំ វនមោគយ្ហ, វិហាសិ បុរិសុត្តមោ.

៣០. ‘‘ភិសមុឡាលំ គណ្ហិត្វា, អគមំ ពុទ្ធសន្តិកំ;

តញ្ច ពុទ្ធស្ស បាទាសិំ, បសន្នោ សេហិ បាណិភិ.

៣១. ‘‘ករេន ច បរាមដ្ឋោ, វេស្សភូវរពុទ្ធិនា;

សុខាហំ នាភិជានាមិ, សមំ តេន កុតោត្តរិំ.

៣២. ‘‘ចរិមោ វត្តតេ មយ្ហំ, ភវា សព្ពេ សមូហតា;

ហត្ថិនាគេន សន្តេន, កុសលំ រោបិតំ មយា [នាគោវ ពន្ធនំ ឆេត្វា, វិហរាមិ អនាសវោ (ស្យា.)].

៣៣. ‘‘ឯកត្តិំសេ ឥតោ កប្បេ, យំ កម្មមករិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ភិសទានស្សិទំ ផលំ.

៣៤. ‘‘សមោធានា ច រាជានោ, សោឡស មនុជាធិបា;

កប្បម្ហិ ចុទ្ទសេ [តេរសេ (សី. ស្យា.)] អាសុំ, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

៣៥. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ភិសទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

ភិសទាយកត្ថេរស្សាបទានំ បញ្ចមំ.

៦. សុចិន្តិតត្ថេរអបទានំ

៣៦. ‘‘គិរិទុគ្គចរោ អាសិំ, អភិជាតោវ កេសរី;

មិគសង្ឃំ វធិត្វាន, ជីវាមិ បព្ពតន្តរេ.

៣៧. ‘‘អត្ថទស្សី តុ ភគវា, សព្ពញ្ញូ វទតំ វរោ;

មមុទ្ធរិតុកាមោ សោ, អាគច្ឆិ បព្ពតុត្តមំ.

៣៨. ‘‘បសទញ្ច មិគំ ហន្ត្វា, ភក្ខិតុំ សមុបាគមិំ;

ភគវា តម្ហិ សមយេ, ភិក្ខមានោ [សិក្ខាចារោ (ស្យា.)] ឧបាគមិ.

៣៩. ‘‘វរមំសានិ បគ្គយ្ហ, អទាសិំ តស្ស សត្ថុនោ;

អនុមោទិ មហាវីរោ, និព្ពាបេន្តោ មមំ តទា.

៤០. ‘‘តេន ចិត្តប្បសាទេន, គិរិទុគ្គំ បវិសិំ អហំ;

បីតិំ ឧប្បាទយិត្វាន, តត្ថ កាលង្កតោ អហំ.

៤១. ‘‘ឯតេន មំសទានេន, ចិត្តស្ស បណិធីហិ ច;

បន្នរសេ កប្បសតេ, ទេវលោកេ រមិំ អហំ.

៤២. ‘‘អវសេសេសុ កប្បេសុ, កុសលំ ចិន្តិតំ [និចិតំ (សី.), ករិតំ (ស្យា.)] មយា;

តេនេវ មំសទានេន, ពុទ្ធានុស្សរណេន ច.

៤៣. ‘‘អដ្ឋត្តិំសម្ហិ កប្បម្ហិ, អដ្ឋ ទីឃាយុនាមកា;

សដ្ឋិម្ហិតោ កប្បសតេ, ទុវេ វរុណនាមកា [សរណនាមកា (ស្យា.)].

៤៤. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា សុចិន្តិតោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

សុចិន្តិតត្ថេរស្សាបទានំ ឆដ្ឋំ.

៧. វត្ថទាយកត្ថេរអបទានំ

៤៥. ‘‘បក្ខិជាតោ តទា អាសិំ, សុបណ្ណោ គរុឡាធិបោ;

អទ្ទសំ វិរជំ ពុទ្ធំ, គច្ឆន្តំ គន្ធមាទនំ.

៤៦. ‘‘ជហិត្វា គរុឡវណ្ណំ, មាណវកំ អធារយិំ;

ឯកំ វត្ថំ មយា ទិន្នំ, ទ្វិបទិន្ទស្ស តាទិនោ.

៤៧. ‘‘តញ្ច ទុស្សំ បដិគ្គយ្ហ, ពុទ្ធោ លោកគ្គនាយកោ;

អន្តលិក្ខេ ឋិតោ សត្ថា, ឥមា គាថា អភាសថ.

៤៨. ‘‘‘ឥមិនា វត្ថទានេន, ចិត្តស្ស បណិធីហិ ច;

បហាយ គរុឡំ យោនិំ, ទេវលោកេ រមិស្សតិ’.

៤៩. ‘‘អត្ថទស្សី តុ ភគវា, លោកជេដ្ឋោ នរាសភោ;

វត្ថទានំ បសំសិត្វា, បក្កាមិ ឧត្តរាមុខោ.

៥០. ‘‘ភវេ និព្ពត្តមានម្ហិ, ហោន្តិ មេ វត្ថសម្បទា;

អាកាសេ ឆទនំ ហោតិ, វត្ថទានស្សិទំ ផលំ.

៥១. ‘‘អរុណវា [អរុណកា (សី.), អរុណសា (ស្យា.)] សត្ត ជនា, ចក្កវត្តី មហព្ពលា;

ឆត្តិំសតិម្ហិ អាសិំសុ, កប្បម្ហិ មនុជាធិបា.

៥២. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា វត្ថទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

វត្ថទាយកត្ថេរស្សាបទានំ សត្តមំ.

៨. អម្ពទាយកត្ថេរអបទានំ

៥៣. ‘‘អនោមទស្សី ភគវា, និសិន្នោ បព្ពតន្តរេ;

មេត្តាយ អផរិ លោកេ, អប្បមាណេ និរូបធិ.

៥៤. ‘‘កបិ អហំ តទា អាសិំ, ហិមវន្តេ នគុត្តមេ;

ទិស្វា អនោមទស្សិំ តំ [អនោមំ អមិតំ (សី.), អនោមមធិតំ (ស្យា.)], ពុទ្ធេ ចិត្តំ បសាទយិំ.

៥៥. ‘‘អវិទូរេ ហិមវន្តស្ស, អម្ពាសុំ ផលិនោ តទា;

តតោ បក្កំ គហេត្វាន, អម្ពំ សមធុកំ អទំ.

៥៦. ‘‘តំ មេ ពុទ្ធោ វិយាកាសិ, អនោមទស្សី មហាមុនិ;

ឥមិនា មធុទានេន, អម្ពទានេន ចូភយំ.

៥៧. ‘‘សត្តបញ្ញាសកប្បម្ហិ, ទេវលោកេ រមិស្សតិ;

អវសេសេសុ កប្បេសុ, វោកិណ្ណំ សំសរិស្សតិ.

៥៨. ‘‘ខេបេត្វា បាបកំ កម្មំ, បរិបក្កាយ ពុទ្ធិយា;

វិនិបាតមគន្ត្វាន, កិលេសេ ឈាបយិស្សតិ.

៥៩. ‘‘ទមេន ឧត្តមេនាហំ, ទមិតោម្ហិ មហេសិនា;

បត្តោម្ហិ អចលំ ឋានំ, ហិត្វា ជយបរាជយំ.

៦០. ‘‘សត្តសត្តតិកប្បសតេ, អម្ពដ្ឋជសនាមកា;

ចតុទ្ទស តេ រាជានោ, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

៦១. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា អម្ពទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

អម្ពទាយកត្ថេរស្សាបទានំ អដ្ឋមំ.

៩. សុមនត្ថេរអបទានំ

៦២. ‘‘សុមនោ នាម នាមេន, មាលាការោ អហំ តទា;

អទ្ទសំ វិរជំ ពុទ្ធំ, លោកាហុតិបដិគ្គហំ.

៦៣. ‘‘ឧភោ ហត្ថេហិ បគ្គយ្ហ, សុមនំ បុប្ផមុត្តមំ;

ពុទ្ធស្ស អភិរោបេសិំ, សិខិនោ លោកពន្ធុនោ.

៦៤. ‘‘ឥមាយ បុប្ផបូជាយ, ចេតនាបណិធីហិ ច;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.

៦៥. ‘‘ឯកត្តិំសេ ឥតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិរោបយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ [បុប្ផបូជាយិទំ (សី.)] ផលំ.

៦៦. ‘‘ឆព្ពីសតិម្ហិ កប្បម្ហិ, ចត្តារោសុំ មហាយសា;