៥. ឧបាលិវគ្គោ
១. ភាគិនេយ្យុបាលិត្ថេរអបទានំ
១. ‘‘ខីណាសវសហស្សេហិ, បរិវុតោ [បរេតោ (ក. អដ្ឋ)] លោកនាយកោ;
វិវេកមនុយុត្តោ សោ, គច្ឆតេ បដិសល្លិតុំ.
២. ‘‘អជិនេន និវត្ថោហំ, តិទណ្ឌបរិធារកោ;
ភិក្ខុសង្ឃបរិព្យូឡ្ហំ, អទ្ទសំ លោកនាយកំ.
៣. ‘‘ឯកំសំ អជិនំ កត្វា, សិរេ កត្វាន អញ្ជលិំ;
សម្ពុទ្ធំ អភិវាទេត្វា, សន្ថវិំ លោកនាយកំ.
៤. ‘‘យថាណ្ឌជា ច សំសេទា, ឱបបាតី ជលាពុជា;
កាកាទិបក្ខិនោ សព្ពេ, អន្តលិក្ខចរា សទា.
៥. ‘‘យេ កេចិ បាណភូតត្ថិ, សញ្ញិនោ វា អសញ្ញិនោ;
សព្ពេ តេ តវ ញាណម្ហិ, អន្តោ ហោន្តិ សមោគធា.
៦. ‘‘គន្ធា ច បព្ពតេយ្យា យេ, ហិមវន្តនគុត្តមេ;
សព្ពេ តេ តវ សីលម្ហិ, កលាយបិ ន យុជ្ជរេ.
៧. ‘‘មោហន្ធការបក្ខន្ទោ, អយំ លោកោ សទេវកោ;
តវ ញាណម្ហិ ជោតន្តេ, អន្ធការា វិធំសិតា.
៨. ‘‘យថា អត្ថង្គតេ សូរិយេ, ហោន្តិ សត្តា តមោគតា;
ឯវំ ពុទ្ធេ អនុប្បន្នេ, ហោតិ លោកោ តមោគតោ.
៩. ‘‘យថោទយន្តោ អាទិច្ចោ, វិនោទេតិ តមំ សទា;
តថេវ ត្វំ ពុទ្ធសេដ្ឋ, វិទ្ធំសេសិ តមំ សទា.
១០. ‘‘បធានបហិតត្តោសិ, ពុទ្ធោ លោកេ សទេវកេ;
តវ កម្មាភិរទ្ធេន, តោសេសិ ជនតំ ពហុំ.
១១. ‘‘តំ សព្ពំ អនុមោទិត្វា, បទុមុត្តរោ មហាមុនិ;
នភំ អព្ភុគ្គមី ធីរោ, ហំសរាជាវ អម្ពរេ.
១២. ‘‘អព្ភុគ្គន្ត្វាន សម្ពុទ្ធោ, មហេសិ បទុមុត្តរោ;
អន្តលិក្ខេ ឋិតោ សត្ថា, ឥមា គាថា អភាសថ.
១៣. ‘‘យេនិទំ ថវិតំ ញាណំ, ឱបម្មេហិ សមាយុតំ;
តមហំ កិត្តយិស្សាមិ, សុណាថ មម ភាសតោ.
១៤. ‘‘‘អដ្ឋារសញ្ច ខត្តុំ សោ, ទេវរាជា ភវិស្សតិ;
បថព្យា រជ្ជំ តិសតំ, វសុធំ អាវសិស្សតិ.
១៥. ‘‘‘បញ្ចវីសតិក្ខត្តុញ្ច, ចក្កវត្តី ភវិស្សតិ;
បទេសរជ្ជំ វិបុលំ, គណនាតោ អសង្ខិយំ.
១៦. ‘‘‘កប្បសតសហស្សម្ហិ, ឱក្កាកកុលសម្ភវោ;
គោតមោ នាម គោត្តេន, សត្ថា លោកេ ភវិស្សតិ.
១៧. ‘‘‘តុសិតា ហិ ចវិត្វាន, សុក្កមូលេន ចោទិតោ;
ហីនោវ ជាតិយា សន្តោ, ឧបាលិ នាម ហេស្សតិ.
១៨. ‘‘‘សោ បច្ឆា បព្ពជិត្វាន, វិរាជេត្វាន បាបកំ;
សព្ពាសវេ បរិញ្ញាយ, និព្ពាយិស្សតិនាសវោ.
១៩. ‘‘‘តុដ្ឋោ ច គោតមោ ពុទ្ធោ, សក្យបុត្តោ មហាយសោ;
វិនយាធិគតំ តស្ស, ឯតទគ្គេ ឋបេស្សតិ’.
២០. ‘‘សទ្ធាយាហំ បព្ពជិតោ, កតកិច្ចោ អនាសវោ;
សព្ពាសវេ បរិញ្ញាយ, វិហរាមិ អនាសវោ.
២១. ‘‘ភគវា ចានុកម្បី មំ, វិនយេហំ វិសារទោ;
សកកម្មាភិរទ្ធោ ច, វិហរាមិ អនាសវោ.
២២. ‘‘សំវុតោ បាតិមោក្ខម្ហិ, ឥន្ទ្រិយេសុ ច បញ្ចសុ;
ធារេមិ វិនយំ សព្ពំ, កេវលំ រតនាករំ [រតនគ្ឃរំ (ក.)].
២៣. ‘‘មមញ្ច គុណមញ្ញាយ, សត្ថា លោកេ អនុត្តរោ;
ភិក្ខុសង្ឃេ និសីទិត្វា, ឯតទគ្គេ ឋបេសិ មំ.
២៤. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ, វិមោក្ខាបិ ច អដ្ឋិមេ;
ឆឡភិញ្ញា សច្ឆិកតា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.
ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ឧបាលិថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.
ភាគិនេយ្យុបាលិត្ថេរស្សាបទានំ បឋមំ.
២. សោណកោឡិវិសត្ថេរអបទានំ
២៥. ‘‘អនោមទស្សិស្ស មុនិនោ, លោកជេដ្ឋស្ស តាទិនោ;
សុធាយ លេបនំ កត្វា, ចង្កមំ ការយិំ អហំ.
២៦. ‘‘នានាវណេហិ បុប្ផេហិ, ចង្កមំ សន្ថរិំ អហំ;
អាកាសេ វិតានំ កត្វា, ភោជយិំ ពុទ្ធមុត្តមំ.
២៧. ‘‘អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វាន, អភិវាទេត្វាន សុព្ពតំ [បុប្ផកំ (ក.)];
ទីឃសាលំ ភគវតោ, និយ្យាទេសិមហំ តទា.
២៨. ‘‘មម សង្កប្បមញ្ញាយ, សត្ថា លោកេ អនុត្តរោ;
បដិគ្គហេសិ ភគវា, អនុកម្បាយ ចក្ខុមា.
២៩. ‘‘បដិគ្គហេត្វាន សម្ពុទ្ធោ, ទក្ខិណេយ្យោ សទេវកេ;
ភិក្ខុសង្ឃេ និសីទិត្វា, ឥមា គាថា អភាសថ.
៣០. ‘‘‘យោ សោ ហដ្ឋេន ចិត្តេន, ទីឃសាលំ អទាសិ [អកាសិ (សី.)] មេ;
តមហំ កិត្តយិស្សាមិ, សុណាថ មម ភាសតោ.
៣១. ‘‘‘ឥមស្ស មច្ចុកាលម្ហិ, បុញ្ញកម្មសមង្គិនោ;
សហស្សយុត្តស្សរថោ, ឧបដ្ឋិស្សតិ តាវទេ.
៣២. ‘‘‘តេន យានេនយំ បោសោ, ទេវលោកំ គមិស្សតិ;
អនុមោទិស្សរេ ទេវា, សម្បត្តេ កុសលព្ភវេ [កុសលេ ភវេ (សី. ស្យា.)].
៣៣. ‘‘‘មហារហំ ព្យម្ហំ សេដ្ឋំ, រតនមត្តិកលេបនំ;
កូដាគារវរូបេតំ, ព្យម្ហំ អជ្ឈាវសិស្សតិ.
៣៤. ‘‘‘តិំសកប្បសហស្សានិ, ទេវលោកេ រមិស្សតិ;
បញ្ចវីសតិ កប្បានិ, ទេវរាជា ភវិស្សតិ.
៣៥. ‘‘‘សត្តសត្តតិក្ខត្តុញ្ច, ចក្កវត្តី ភវិស្សតិ;
យសោធរសនាមា [យសេធរា សមានា (សី.)] តេ, សព្ពេបិ ឯកនាមកា.
៣៦. ‘‘‘ទ្វេ សម្បត្តី អនុភោត្វា, វឌ្ឍេត្វា [ចិនិត្វា (ស្យា.)] បុញ្ញសញ្ចយំ;
អដ្ឋវីសតិកប្បម្ហិ, ចក្កវត្តី ភវិស្សតិ.
៣៧. ‘‘‘តត្រាបិ ព្យម្ហំ បវរំ, វិស្សកម្មេន មាបិតំ;
ទសសទ្ទាវិវិត្តំ តំ, បុរមជ្ឈាវសិស្សតិ.
៣៨. ‘‘‘អបរិមេយ្យេ ឥតោ កប្បេ, ភូមិបាលោ មហិទ្ធិកោ;
ឱក្កាកោ នាម នាមេន, រាជា រដ្ឋេ ភវិស្សតិ.
៣៩. ‘‘‘សោឡសិត្ថិសហស្សានំ, សព្ពាសំ បវរា ច សា [បវរាវ យា (ស្យា.), បវរា បិយា (?)];
អភិជាតា ខត្តិយានី, នវ បុត្តេ ជនេស្សតិ.
៤០. ‘‘‘នវ បុត្តេ ជនេត្វាន, ខត្តិយានី មរិស្សតិ;
តរុណី ច បិយា កញ្ញា, មហេសិត្តំ ករិស្សតិ.
៤១. ‘‘‘ឱក្កាកំ តោសយិត្វាន, វរំ កញ្ញា លភិស្សតិ;
វរំ លទ្ធាន សា កញ្ញា, បុត្តេ បព្ពាជយិស្សតិ.
៤២. ‘‘‘បព្ពាជិតា ច តេ សព្ពេ, គមិស្សន្តិ នគុត្តមំ;
ជាតិភេទភយា សព្ពេ, ភគិនីហិ វសិស្សរេ [សំវសិស្សរេ (សី.)].
៤៣. ‘‘‘ឯកា ច កញ្ញា ព្យាធីហិ, ភវិស្សតិ បរិក្ខតា [បុរក្ខតា (ស្យា. ក.)];
មា នោ ជាតិ បភិជ្ជីតិ, និខណិស្សន្តិ ខត្តិយា.
៤៤. ‘‘‘ខត្តិយោ នីហរិត្វាន, តាយ សទ្ធិំ វសិស្សតិ;
ភវិស្សតិ តទា ភេទោ, ឱក្កាកកុលសម្ភវោ.
៤៥. ‘‘‘តេសំ បជា ភវិស្សន្តិ, កោឡិយា នាម ជាតិយា;
តត្ថ មានុសកំ ភោគំ, អនុភោស្សតិនប្បកំ.
៤៦. ‘‘‘តម្ហា កាយា ចវិត្វាន, ទេវលោកំ គមិស្សតិ;
តត្រាបិ បវរំ ព្យម្ហំ, លភិស្សតិ មនោរមំ.
៤៧. ‘‘‘ទេវលោកា ចវិត្វាន, សុក្កមូលេន ចោទិតោ;
អាគន្ត្វាន មនុស្សត្តំ, សោណោ នាម ភវិស្សតិ.
៤៨. ‘‘‘អារទ្ធវីរិយោ បហិតត្តោ, បទហំ សត្ថុ សាសនេ;
សព្ពាសវេ បរិញ្ញាយ, និព្ពាយិស្សតិនាសវោ.
៤៩. ‘‘‘អនន្តទស្សី ភគវា, គោតមោ សក្យបុង្គវោ;
វិសេសញ្ញូ មហាវីរោ, អគ្គដ្ឋានេ ឋបេស្សតិ’.
៥០. ‘‘វុដ្ឋម្ហិ ទេវេ ចតុរង្គុលម្ហិ, តិណេ អនិលេរិតអង្គណម្ហិ;
ឋត្វាន យោគស្ស បយុត្តតាទិនោ, តតោត្តរិំ បារមតា ន វិជ្ជតិ.
៥១. ‘‘ឧត្តមេ ទមថេ ទន្តោ, ចិត្តំ មេ សុបណីហិតំ;
ភារោ មេ ឱហិតោ សព្ពោ, និព្ពុតោម្ហិ អនាសវោ.
៥២. ‘‘អង្គីរសោ មហានាគោ, អភិជាតោវ កេសរី;
ភិក្ខុសង្ឃេ និសីទិត្វា, ឯតទគ្គេ ឋបេសិ មំ.
៥៣. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.
ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា សោណោ កោឡិវិសោ [កោឡិយវេស្សោ (សី. ស្យា.), កោដិកណ្ណោ (ក.)] ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.
សោណកោឡិវិសត្ថេរស្សាបទានំ ទុតិយំ.
៣. កាឡិគោធាបុត្តភទ្ទិយត្ថេរអបទានំ
៥៤. ‘‘បទុមុត្តរសម្ពុទ្ធំ, មេត្តចិត្តំ មហាមុនិំ;
ឧបេតិ ជនតា សព្ពា, សព្ពលោកគ្គនាយកំ.
៥៥. ‘‘សត្តុកញ្ច ពទ្ធកញ្ច [វត្ថំ សេនាសនញ្ចេវ (សី.), សត្តុកញ្ច បទកញ្ច (សី. អដ្ឋ.), សត្តុកញ្ច បវាកញ្ច (ស្យា.)], អាមិសំ បានភោជនំ;
ទទន្តិ សត្ថុនោ សព្ពេ, បុញ្ញក្ខេត្តេ អនុត្តរេ.
៥៦. ‘‘អហម្បិ ទានំ ទស្សាមិ, ទេវទេវស្ស តាទិនោ;
ពុទ្ធសេដ្ឋំ និមន្តេត្វា, សង្ឃម្បិ ច អនុត្តរំ.
៥៧. ‘‘ឧយ្យោជិតា មយា ចេតេ, និមន្តេសុំ តថាគតំ;
កេវលំ ភិក្ខុសង្ឃញ្ច, បុញ្ញក្ខេត្តំ អនុត្តរំ.
៥៨. ‘‘សតសហស្សបល្លង្កំ, សោវណ្ណំ គោនកត្ថតំ;
តូលិកាបដលិកាយ, ខោមកប្បាសិកេហិ ច;
មហារហំ បញ្ញាបយិំ, អាសនំ ពុទ្ធយុត្តកំ.
៥៩. ‘‘បទុមុត្តរោ លោកវិទូ, ទេវទេវោ នរាសភោ;
ភិក្ខុសង្ឃបរិព្យូឡ្ហោ, មម ទ្វារមុបាគមិ.
៦០. ‘‘បច្ចុគ្គន្ត្វាន សម្ពុទ្ធំ, លោកនាថំ យសស្សិនំ;
បសន្នចិត្តោ សុមនោ, អភិនាមយិំ សង្ឃរំ [សកំ ឃរំ (សី.)].
៦១. ‘‘ភិក្ខូនំ សតសហស្សំ, ពុទ្ធញ្ច លោកនាយកំ;
បសន្នចិត្តោ សុមនោ, បរមន្នេន តប្បយិំ.
៦២. ‘‘បទុមុត្តរោ លោកវិទូ, អាហុតីនំ បដិគ្គហោ;
ភិក្ខុសង្ឃេ និសីទិត្វា, ឥមា គាថា អភាសថ.
៦៣. ‘‘‘យេនិទំ អាសនំ ទិន្នំ, សោវណ្ណំ គោនកត្ថតំ;
តមហំ កិត្តយិស្សាមិ, សុណាថ មម ភាសតោ.
៦៤. ‘‘‘ចតុសត្តតិក្ខត្តុំ សោ, ទេវរជ្ជំ ករិស្សតិ;
អនុភោស្សតិ សម្បត្តិំ, អច្ឆរាហិ បុរក្ខតោ.
៦៥. ‘‘‘បទេសរជ្ជំ សហស្សំ, វសុធំ អាវសិស្សតិ;
ឯកបញ្ញាសក្ខត្តុញ្ច, ចក្កវត្តី ភវិស្សតិ.
៦៦. ‘‘‘សព្ពាសុ ភវយោនីសុ, ឧច្ចាកុលី [ឧច្ចាកុលេ (ក.)] ភវិស្សតិ;
សោ ច បច្ឆា បព្ពជិត្វា, សុក្កមូលេន ចោទិតោ;
ភទ្ទិយោ នាម នាមេន, ហេស្សតិ សត្ថុ សាវកោ.
៦៧. ‘‘‘វិវេកមនុយុត្តោម្ហិ, បន្តសេននិវាសហំ;
ផលញ្ចាធិគតំ សព្ពំ, ចត្តក្លេសោម្ហិ អជ្ជហំ.
៦៨. ‘‘‘មម សព្ពំ [កម្មំ (?)] អភិញ្ញាយ, សព្ពញ្ញូ លោកនាយកោ;
ភិក្ខុសង្ឃេ និសីទិត្វា, ឯតទគ្គេ ឋបេសិ មំ’.
៦៩. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.
ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ភទ្ទិយោ កាឡិគោធាយ បុត្តោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.
ភទ្ទិយស្ស កាឡិគោធាយ បុត្តត្ថេរស្សាបទានំ តតិយំ.
៤. សន្និដ្ឋាបកត្ថេរអបទានំ
៧០. ‘‘អរញ្ញេ កុដិកំ កត្វា, វសាមិ បព្ពតន្តរេ;