៤៣. សកិំសម្មជ្ជកវគ្គោ

១. សកិំសម្មជ្ជកត្ថេរអបទានំ

១. ‘‘វិបស្សិនោ ភគវតោ, បាដលិំ ពោធិមុត្តមំ;

ទិស្វាវ តំ បាទបគ្គំ, តត្ថ ចិត្តំ បសាទយិំ.

២. ‘‘សម្មជ្ជនិំ គហេត្វាន, ពោធិំ សម្មជ្ជិ តាវទេ;

សម្មជ្ជិត្វាន តំ ពោធិំ, អវន្ទិំ បាដលិំ អហំ.

៣. ‘‘តត្ថ ចិត្តំ បសាទេត្វា, សិរេ កត្វាន អញ្ជលិំ;

នមស្សមានោ តំ ពោធិំ, គញ្ឆិំ បដិកុដិំ អហំ.

៤. ‘‘តាទិមគ្គេន គច្ឆាមិ, សរន្តោ ពោធិមុត្តមំ;

អជគរោ មំ បីឡេសិ, ឃោររូបោ មហព្ពលោ.

៥. ‘‘អាសន្នេ មេ កតំ កម្មំ, ផលេន តោសយី មមំ;

កឡេវរំ មេ គិលតិ, ទេវលោកេ រមាមហំ.

៦. ‘‘អនាវិលំ មម ចិត្តំ, វិសុទ្ធំ បណ្ឌរំ សទា;

សោកសល្លំ ន ជានាមិ, ចិត្តសន្តាបនំ មម.

៧. ‘‘កុដ្ឋំ គណ្ឌោ កិលាសោ ច, អបមារោ វិតច្ឆិកា;

ទទ្ទុ កណ្ឌុ ច មេ នត្ថិ, ផលំ សម្មជ្ជនាយិទំ [សម្មជ្ជនេ ឥទំ (សី.)].

៨. ‘‘សោកោ ច បរិទេវោ ច, ហទយេ មេ ន វិជ្ជតិ;

អភន្តំ ឧជុកំ ចិត្តំ, ផលំ សម្មជ្ជនាយិទំ.

៩. ‘‘សមាធីសុ ន មជ្ជាមិ [សមាធីសុ ន សជ្ជាមិ (សី.), សមាធិំ បុន បជ្ជាមិ (ស្យា)], វិសទំ ហោតិ មានសំ;

យំ យំ សមាធិមិច្ឆាមិ, សោ សោ សម្បជ្ជតេ មមំ.

១០. ‘‘រជនីយេ ន រជ្ជាមិ, អថោ ទុស្សនិយេសុ [ទោសនិយេសុ (សី. ស្យា. ក.)] ច;

មោហនីយេ ន មុយ្ហាមិ, ផលំ សម្មជ្ជនាយិទំ.

១១. ‘‘ឯកនវុតិតោ [ឯកនវុតេ ឥតោ (សី. ស្យា.)] កប្បេ, យំ កម្មមករិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ផលំ សម្មជ្ជនាយិទំ.

១២. ‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ, ភវា សព្ពេ សមូហតា;

នាគោវ ពន្ធនំ ឆេត្វា, វិហរាមិ អនាសវោ.

១៣. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ, មម ពុទ្ធស្ស សន្តិកេ;

តិស្សោ វិជ្ជា អនុប្បត្តា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.

១៤. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ, វិមោក្ខាបិ ច អដ្ឋិមេ;

ឆឡភិញ្ញា សច្ឆិកតា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា សកិំសម្មជ្ជកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ

អភាសិត្ថាតិ.

សកិំសម្មជ្ជកត្ថេរស្សាបទានំ បឋមំ.

២. ឯកទុស្សទាយកត្ថេរអបទានំ

១៥. ‘‘នគរេ ហំសវតិយា, អហោសិំ តិណហារកោ;

តិណហារេន ជីវាមិ, តេន បោសេមិ ទារកេ.

១៦. ‘‘បទុមុត្តរោ នាម ជិនោ, សព្ពធម្មាន បារគូ;

តមន្ធការំ នាសេត្វា, ឧប្បជ្ជិ លោកនាយកោ.

១៧. ‘‘សកេ ឃរេ និសីទិត្វា, ឯវំ ចិន្តេសិ តាវទេ;

‘ពុទ្ធោ លោកេ សមុប្បន្នោ, ទេយ្យធម្មោ ន វិជ្ជតិ.

១៨. ‘‘‘ឥទំ មេ សាដកំ ឯកំ, នត្ថិ មេ កោចិ ទាយកោ;

ទុក្ខោ និរយសម្ផស្សោ, រោបយិស្សាមិ ទក្ខិណំ’.

១៩. ‘‘ឯវាហំ ចិន្តយិត្វាន, សកំ ចិត្តំ បសាទយិំ;

ឯកំ ទុស្សំ គហេត្វាន, ពុទ្ធសេដ្ឋស្សទាសហំ.

២០. ‘‘ឯកំ ទុស្សំ ទទិត្វាន, ឧក្កុដ្ឋិំ សម្បវត្តយិំ;

‘យទិ ពុទ្ធោ តុវំ វីរ, តារេហិ មំ មហាមុនិ’.

២១. ‘‘បទុមុត្តរោ លោកវិទូ, អាហុតីនំ បដិគ្គហោ;

មម ទានំ បកិត្តេន្តោ, អកា មេ អនុមោទនំ.

២២. ‘‘‘ឥមិនា ឯកទុស្សេន, ចេតនាបណិធីហិ ច;

កប្បសតសហស្សានិ, វិនិបាតំ ន គច្ឆសិ.

២៣. ‘‘‘ឆត្តិំសក្ខត្តុំ ទេវិន្ទោ, ទេវរជ្ជំ ករិស្សសិ;

តេត្តិំសក្ខត្តុំ រាជា ច, ចក្កវត្តី [ចក្កវត្តិ (ស្យា.)] ភវិស្សសិ.

២៤. ‘‘‘បទេសរជ្ជំ វិបុលំ, គណនាតោ អសង្ខិយំ [អសង្កយំ (ស្យា. ក.) ឯវមុបរិបិ];

ទេវលោកេ មនុស្សេ វា, សំសរន្តោ តុវំ ភវេ.

២៥. ‘‘‘រូបវា គុណសម្បន្នោ, អនវក្កន្តទេហវា [អនុវត្តន្ត… (ស្យា)];

អក្ខោភំ អមិតំ ទុស្សំ, លភិស្សសិ យទិច្ឆកំ’.

២៦. ‘‘ឥទំ វត្វាន សម្ពុទ្ធោ, ជលជុត្តមនាមកោ;

នភំ អព្ភុគ្គមី វីរោ [ធីរោ (សី. ស្យា.)], ហំសរាជាវ អម្ពរេ.

២៧. ‘‘យំ យំ យោនុបបជ្ជាមិ, ទេវត្តំ អថ មានុសំ;

ភោគេ មេ ឩនតា នត្ថិ, ឯកទុស្សស្សិទំ ផលំ.

២៨. ‘‘បទុទ្ធារេ បទុទ្ធារេ, ទុស្សំ និព្ពត្តតេ មមំ;

ហេដ្ឋា ទុស្សម្ហិ តិដ្ឋាមិ, ឧបរិច្ឆទនំ មម.

២៩. ‘‘ចក្កវាឡំ ឧបាទាយ, សកាននំ សបព្ពតំ;

ឥច្ឆមានោ ចហំ អជ្ជ, ទុស្សេហច្ឆាទយេយ្យ តំ.

៣០. ‘‘តេនេវ ឯកទុស្សេន, សំសរន្តោ ភវាភវេ;

សុវណ្ណវណ្ណោ ហុត្វាន, សំសរាមិ ភវាភវេ.

៣១. ‘‘វិបាកំ វិឯកទុស្សស្ស, នាជ្ឈគំ កត្ថចិក្ខយំ;

អយំ មេ អន្តិមា ជាតិ, វិបច្ចតិ ឥធាបិ មេ.

៣២. ‘‘សតសហស្សិតោ កប្បេ, យំ ទុស្សមទទិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ឯកទុស្សស្សិទំ ផលំ.

៣៣. ‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… វិហរាមិ អនាសវោ.

៣៤. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.

៣៥. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ឯកទុស្សទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ;

ឯកទុស្សទាយកត្ថេរស្សាបទានំ ទុតិយំ.

៣. ឯកាសនទាយកត្ថេរអបទានំ

៣៦. ‘‘ហិមវន្តស្សាវិទូរេ, គោសិតោ នាម បព្ពតោ;

អស្សមោ សុកតោ មយ្ហំ, បណ្ណសាលា សុមាបិតា.

៣៧. ‘‘នារទោ នាម នាមេន, កស្សបោ ឥតិ មំ វិទូ;

សុទ្ធិមគ្គំ គវេសន្តោ, វសាមិ គោសិតេ តទា.

៣៨. ‘‘បទុមុត្តរោ នាម ជិនោ, សព្ពធម្មាន បារគូ;

វិវេកកាមោ សម្ពុទ្ធោ, អគញ្ឆិ អនិលញ្ជសា.

៣៩. ‘‘វនគ្គេ គច្ឆមានស្ស, ទិស្វា រំសិំ មហេសិនោ;

កដ្ឋមញ្ចំ បញ្ញាបេត្វា, អជិនញ្ច អបត្ថរិំ.

៤០. ‘‘អាសនំ បញ្ញាបេត្វាន, សិរេ កត្វាន អញ្ជលិំ;

សោមនស្សំ បវេទិត្វា, ឥទំ វចនមព្រវិំ.

៤១. ‘‘‘សល្លកត្តោ មហាវីរ, អាតុរានំ តិកិច្ឆកោ;

មមំ រោគបរេតស្ស [រាគ… (ស្យា.)], តិកិច្ឆំ ទេហិ នាយក.

៤២. ‘‘‘កល្លត្ថិកា យេ បស្សន្តិ, ពុទ្ធសេដ្ឋ តុវំ មុនេ;

ធុវត្ថសិទ្ធិំ បប្បោន្តិ, ឯតេសំ អជរោ [ជជ្ជរោ (សី. បី. ក.)] ភវេ.

៤៣. ‘‘‘ន មេ ទេយ្យធម្មោ អត្ថិ, បវត្តផលភោជិហំ;

ឥទំ មេ អាសនំ អត្ថិ [ន មេ ទេយ្យំ តវ អត្ថិ (សី. ស្យា.)], និសីទ កដ្ឋមញ្ចកេ’.

៤៤. ‘‘និសីទិ តត្ថ ភគវា, អសម្ភីតោវ [អច្ឆម្ភិតោវ (ស្យា. ក.)] កេសរី;

មុហុត្តំ វីតិនាមេត្វា, ឥទំ វចនមព្រវិ.

៤៥. ‘‘‘វិសដ្ឋោ [វិស្សត្ថោ (សី. បី), វិស្សដ្ឋោ (ស្យា. ក.)] ហោហិ មា ភាយិ, លទ្ធោ ជោតិរសោ តយា;

យំ តុយ្ហំ បត្ថិតំ សព្ពំ, បរិបូរិស្សតិនាគតេ [បរិបូរិស្សតាសនំ (ស្យា. ក.)].

៤៦. ‘‘‘ន មោឃំ តំ កតំ តុយ្ហំ, បុញ្ញក្ខេត្តេ អនុត្តរេ;

សក្កា ឧទ្ធរិតុំ អត្តា, យស្ស ចិត្តំ បណីហិតំ [សុនីហិតំ (ស្យា.)].

៤៧. ‘‘‘ឥមិនាសនទានេន, ចេតនាបណិធីហិ ច;

កប្បសតសហស្សានិ, វិនិបាតំ ន គច្ឆសិ.

៤៨. ‘‘‘បញ្ញាសក្ខត្តុំ ទេវិន្ទោ, ទេវរជ្ជំ ករិស្សសិ;

អសីតិក្ខត្តុំ រាជា ច, ចក្កវត្តី ភវិស្សសិ.

៤៩. ‘‘‘បទេសរជ្ជំ វិបុលំ, គណនាតោ អសង្ខិយំ;

សព្ពត្ថ សុខិតោ ហុត្វា, សំសារេ សំសរិស្សសិ’.

៥០. ‘‘ឥទំ វត្វាន សម្ពុទ្ធោ, ជលជុត្តមនាមកោ;

នភំ អព្ភុគ្គមី វីរោ, ហំសរាជាវ អម្ពរេ.

៥១. ‘‘ហត្ថិយានំ អស្សយានំ, សរថំ សន្ទមានិកំ;

លភាមិ សព្ពមេវេតំ, ឯកាសនស្សិទំ ផលំ.

៥២. ‘‘កាននំ បវិសិត្វាបិ, យទា ឥច្ឆាមិ អាសនំ;

មម សង្កប្បមញ្ញាយ, បល្លង្កោ ឧបតិដ្ឋតិ.

៥៣. ‘‘វារិមជ្ឈគតោ សន្តោ, យទា ឥច្ឆាមិ អាសនំ;

មម សង្កប្បមញ្ញាយ, បល្លង្កោ ឧបតិដ្ឋតិ.

៥៤. ‘‘យំ យំ យោនុបបជ្ជាមិ, ទេវត្តំ អថ មានុសំ;

បល្លង្កសតសហស្សានិ, បរិវារេន្តិ មំ សទា.

៥៥. ‘‘ទុវេ ភវេ សំសរាមិ, ទេវត្តេ អថ មានុសេ;

ទុវេ កុលេ បជាយាមិ, ខត្តិយេ អថ ព្រាហ្មណេ.

៥៦. ‘‘ឯកាសនំ ទទិត្វាន, បុញ្ញក្ខេត្តេ អនុត្តរេ;

ធម្មបល្លង្កមាទាយ [ធម្មបល្លង្កមញ្ញាយ (ស្យា. ក.)], វិហរាមិ អនាសវោ.

៥៧. ‘‘សតសហស្សិតោ កប្បេ, យំ ទានមទទិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ឯកាសនស្សិទំ ផលំ.

៥៨. ‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… វិហរាមិ អនាសវោ.

៥៩. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.

៦០. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ឯកាសនទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ

អភាសិត្ថាតិ.

ឯកាសនទាយកត្ថេរស្សាបទានំ តតិយំ.

៤. សត្តកទម្ពបុប្ផិយត្ថេរអបទានំ

៦១. ‘‘ហិមវន្តស្សាវិទូរេ, កុក្កុដោ [កទម្ពោ (សី. ស្យា. បី.)] នាម បព្ពតោ;

តម្ហិ បព្ពតបាទម្ហិ, សត្ត ពុទ្ធា វសិំសុ តេ.

៦២. ‘‘កទម្ពំ បុប្ផិតំ ទិស្វា, បគ្គហេត្វាន អញ្ជលិំ;

សត្ត មាលា គហេត្វាន, បុញ្ញចិត្តេន [បុណ្ណចិត្តេន (ក.)] ឱកិរិំ.

៦៣. ‘‘តេន កម្មេន សុកតេន, ចេតនាបណិធីហិ ច;

ជហិត្វា មានុសំ ទេហំ, តាវតិំសមគច្ឆហំ.

៦៤. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ កម្មមករិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.

៦៥. ‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… វិហរាមិ អនាសវោ.

៦៦. ‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ.

៦៧. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា សត្តកទម្ពបុប្ផិយោ ថេរោ ឥមា

គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

សត្តកទម្ពបុប្ផិយត្ថេរស្សាបទានំ ចតុត្ថំ.

៥. កោរណ្ឌបុប្ផិយត្ថេរអបទានំ

៦៨. ‘‘វនកម្មិកោ បុរេ អាសិំ, បិតុមាតុមតេនហំ [បិតុបិតាមហេនហំ (សី. ស្យា. បី.)];

បសុមារេន ជីវាមិ, កុសលំ មេ ន វិជ្ជតិ.

៦៩. ‘‘មម អាសយសាមន្តា, តិស្សោ លោកគ្គនាយកោ;

បទានិ តីណិ ទស្សេសិ, អនុកម្បាយ ចក្ខុមា.

៧០. ‘‘អក្កន្តេ ច បទេ ទិស្វា, តិស្សនាមស្ស សត្ថុនោ;

ហដ្ឋោ ហដ្ឋេន ចិត្តេន, បទេ ចិត្តំ បសាទយិំ.

៧១. ‘‘កោរណ្ឌំ បុប្ផិតំ ទិស្វា, បាទបំ ធរណីរុហំ;

សកោសកំ គហេត្វាន, បទសេដ្ឋមបូជយិំ.