៣២. អារក្ខទាយកវគ្គោ

១. អារក្ខទាយកត្ថេរអបទានំ

១. ‘‘ធម្មទស្សិស្ស មុនិនោ, វតិ ការាបិតា មយា;

អារក្ខោ ច មយា ទិន្នោ, ទ្វិបទិន្ទស្ស តាទិនោ.

២. ‘‘អដ្ឋារសេ កប្បសតេ, យំ កម្មមករិំ តទា;

តេន កម្មវិសេសេន, បត្តោ មេ អាសវក្ខយោ.

៣. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ, វិមោក្ខាបិ ច អដ្ឋិមេ;

ឆឡភិញ្ញា សច្ឆិកតា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា អារក្ខទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

អារក្ខទាយកត្ថេរស្សាបទានំ បឋមំ.

២. ភោជនទាយកត្ថេរអបទានំ

៤. ‘‘សុជាតោ សាលលដ្ឋីវ, សោភញ្ជនមិវុគ្គតោ;

ឥន្ទលដ្ឋិរិវាកាសេ, វិរោចតិ សទា ជិនោ.

៥. ‘‘តស្ស ទេវាតិទេវស្ស, វេស្សភុស្ស មហេសិនោ;

អទាសិ ភោជនមហំ, វិប្បសន្នេន ចេតសា.

៦. ‘‘តំ មេ ពុទ្ធោ អនុមោទិ, សយម្ភូ អបរាជិតោ;

ភវេ និព្ពត្តមានម្ហិ, ផលំ និព្ពត្តតូ តវ.

៧. ‘‘ឯកត្តិំសេ ឥតោ កប្បេ, យំ ទានមទទិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ភោជនស្ស ឥទំ ផលំ.

៨. ‘‘បញ្ចវីសេ ឥតោ កប្បេ, ឯកោ អាសិំ អមិត្តកោ;

សត្តរតនសម្បន្នោ, ចក្កវត្តី មហព្ពលោ.

៩. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ភោជនទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

ភោជនទាយកត្ថេរស្សាបទានំ ទុតិយំ.

៣. គតសញ្ញកត្ថេរអបទានំ

១០. ‘‘អាកាសេវ បទំ នត្ថិ, អម្ពរេ អនិលញ្ជសេ;

សិទ្ធត្ថំ ជិនមទ្ទក្ខិំ, គច្ឆន្តំ តិទិវង្គណេ [តិទិវង្គណំ (ស្យា. ក.)].

១១. ‘‘អនិលេនេរិតំ ទិស្វា, សម្មាសម្ពុទ្ធចីវរំ;

វិត្តិ មមាហុ តាវទេ [វិត្តិ មេ បាហុណា តាវ (ស្យា.), វិត្តិ មេ តាវទេ ជាតា (សី.)], ទិស្វាន គមនំ មុនិំ [មុនេ (សី.)].

១២. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ សញ្ញមលភិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធសញ្ញាយិទំ ផលំ.

១៣. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា គតសញ្ញកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

គតសញ្ញកត្ថេរស្សាបទានំ តតិយំ.

៤. សត្តបទុមិយត្ថេរអបទានំ

១៤. ‘‘នទីកូលេ វសាមហំ, នេសាទោ នាម ព្រាហ្មណោ;

សតបត្តេហិ បុប្ផេហិ, សម្មជ្ជិត្វាន អស្សមំ.

១៥. ‘‘សុវណ្ណវណ្ណំ សម្ពុទ្ធំ, សិទ្ធត្ថំ លោកនាយកំ;

ទិស្វា នភេន [វនេន (ស្យា. ក.)] គច្ឆន្តំ, ហាសោ មេ ឧទបជ្ជថ.

១៦. ‘‘បច្ចុគ្គន្ត្វាន សម្ពុទ្ធំ, លោកជេដ្ឋំ នរាសភំ;

អស្សមំ អតិនាមេត្វា, ជលជគ្គេហិ ឱកិរិំ.

១៧. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិរោបយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.

១៨. ‘‘ឥតោ តេ សត្តមេ កប្បេ, ចតុរោ បាទបាវរា;

សត្តរតនសម្បន្នា, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

១៩. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា សត្តបទុមិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

សត្តបទុមិយត្ថេរស្សាបទានំ ចតុត្ថំ.

៥. បុប្ផាសនទាយកត្ថេរអបទានំ

២០. ‘‘សុវណ្ណវណ្ណំ សម្ពុទ្ធំ, បីតរំសិំវ [សតរំសិំវ (សី. ស្យា.)] ភាណុមំ;

អវិទូរេន គច្ឆន្តំ, សិទ្ធត្ថំ អបរាជិតំ.

២១. ‘‘តស្ស បច្ចុគ្គមិត្វាន, បវេសេត្វាន អស្សមំ;

បុប្ផាសនំ មយា ទិន្នំ, វិប្បសន្នេន ចេតសា.

២២. ‘‘អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វាន, វេទជាតោ តទា អហំ;

ពុទ្ធេ ចិត្តំ បសាទេត្វា, តំ កម្មំ បរិណាមយិំ.

២៣. ‘‘យំ មេ អត្ថិ កតំ បុញ្ញំ, សយម្ភុម្ហបរាជិតេ;

សព្ពេន តេន កុសលេន, វិមលោ ហោមិ សាសនេ.

២៤. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, បុប្ផាសនមទំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, បុប្ផាសនស្សិទំ ផលំ.

២៥. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា បុប្ផាសនទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

បុប្ផាសនទាយកត្ថេរស្សាបទានំ បញ្ចមំ.

៦. អាសនសន្ថវិកត្ថេរអបទានំ

២៦. ‘‘ចេតិយំ ឧត្តមំ នាម, សិខិនោ លោកពន្ធុនោ;

អរញ្ញេ ឥរីណេ វនេ, អន្ធាហិណ្ឌាមហំ តទា.

២៧. ‘‘បវនា និក្ខមន្តេន, ទិដ្ឋំ សីហាសនំ មយា;

ឯកំសំ អញ្ជលិំ កត្វា, សន្ថវិំ [ថវិស្សំ (សី.)] លោកនាយកំ.

២៨. ‘‘ទិវសភាគំ ថវិត្វាន, ពុទ្ធំ លោកគ្គនាយកំ;

ហដ្ឋោ ហដ្ឋេន ចិត្តេន, ឥមំ វាចំ ឧទីរយិំ.

២៩. ‘‘‘នមោ តេ បុរិសាជញ្ញ, នមោ តេ បុរិសុត្តម;

សព្ពញ្ញូសិ មហាវីរ, លោកជេដ្ឋ នរាសភ’.

៣០. ‘‘អភិត្ថវិត្វា សិខិនំ, និមិត្តករណេនហំ;

អាសនំ អភិវាទេត្វា, បក្កាមិំ ឧត្តរាមុខោ.

៣១. ‘‘ឯកត្តិំសេ ឥតោ កប្បេ, យំ ថវិំ វទតំ វរំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ថោមនាយ ឥទំ ផលំ.

៣២. ‘‘សត្តវីសេ ឥតោ កប្បេ, អតុលា សត្ត អាសុ តេ;

សត្តរតនសម្បន្នា, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

៣៣. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា អាសនសន្ថវិកោ [អាសនសន្ថវកោ (?), អាសនថវិកោ (ក.), អាសនត្ថវិកោ (សី. ស្យា.)] ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

អាសនសន្ថវិកត្ថេរស្សាបទានំ ឆដ្ឋំ.

៧. សទ្ទសញ្ញកត្ថេរអបទានំ

៣៤. ‘‘សុទស្សនោ មហាវីរោ, ទេសេតិ អមតំ បទំ;

បរិវុតោ សាវកេហិ, វសតិ ឃរមុត្តមេ.

៣៥. ‘‘តាយ វាចាយ មធុរាយ, សង្គណ្ហាតិ [សង្គណ្ហន្តេ (សី.)] មហាជនំ;

ឃោសោ ច វិបុលោ អាសិ, អាសីសោ [អាសំសោ (សី.)] ទេវមានុសេ.

៣៦. ‘‘និគ្ឃោសសទ្ទំ សុត្វាន, សិទ្ធត្ថស្ស មហេសិនោ;

សទ្ទេ ចិត្តំ បសាទេត្វា, អវន្ទិំ លោកនាយកំ.

៣៧. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ សញ្ញមលភិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធសញ្ញាយិទំ ផលំ.

៣៨. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា សទ្ទសញ្ញកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

សទ្ទសញ្ញកត្ថេរស្សាបទានំ សត្តមំ.

៨. តិរំសិយត្ថេរអបទានំ

៣៩. ‘‘កេសរិំ អភិជាតំវ, អគ្គិក្ខន្ធំវ បព្ពតេ;

ឱភាសេន្តំ ទិសា សព្ពា [និវាសេន្តំ (ក.), ទិសាសិន្នំ (ស្យា.)], សិទ្ធត្ថំ បព្ពតន្តរេ.

៤០. ‘‘សូរិយស្ស ច អាលោកំ, ចន្ទាលោកំ តថេវ ច;

ពុទ្ធាលោកញ្ច ទិស្វាន, វិត្តិ មេ ឧទបជ្ជថ.

៤១. ‘‘តយោ អាលោកេ ទិស្វាន, សម្ពុទ្ធំ [ពុទ្ធញ្ច (សី.)] សាវកុត្តមំ;

ឯកំសំ អជិនំ កត្វា, សន្ថវិំ លោកនាយកំ.

៤២. ‘‘តយោ ហិ អាលោកករា, លោកេ លោកតមោនុទា;

ចន្ទោ ច សូរិយោ ចាបិ, ពុទ្ធោ ច លោកនាយកោ.

៤៣. ‘‘ឱបម្មំ ឧបទស្សេត្វា, កិត្តិតោ មេ មហាមុនិ;

ពុទ្ធស្ស វណ្ណំ កិត្តេត្វា, កប្បំ សគ្គម្ហិ មោទហំ.

៤៤. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ ពុទ្ធមភិកិត្តយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, កិត្តនាយ ឥទំ ផលំ.

៤៥. ‘‘ឯកសដ្ឋិម្ហិតោ កប្បេ, ឯកោ ញាណធរោ អហុ;

សត្តរតនសម្បន្នោ, ចក្កវត្តី មហព្ពលោ.

៤៦. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា តិរំសិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

តិរំសិយត្ថេរស្សាបទានំ អដ្ឋមំ.

៩. កន្ទលិបុប្ផិយត្ថេរអបទានំ

៤៧. ‘‘សិន្ធុយា នទិយា តីរេ, អហោសិំ កស្សកោ តទា;

បរកម្មាយនេ យុត្តោ, បរភត្តំ អបស្សិតោ.

៤៨. ‘‘សិន្ធុំ អនុចរន្តោហំ, សិទ្ធត្ថំ ជិនមទ្ទសំ;

សមាធិនា និសិន្នំវ, សតបត្តំវ បុប្ផិតំ.

៤៩. ‘‘សត្ត កន្ទលិបុប្ផានិ, វណ្ដេ ឆេត្វានហំ តទា;

មត្ថកេ អភិរោបេសិំ, ពុទ្ធស្សាទិច្ចពន្ធុនោ.

៥០. ‘‘សុវណ្ណវណ្ណំ សម្ពុទ្ធំ, អនុកូលេ សមាហិតំ;

តិធាបភិន្នមាតង្គំ, កុញ្ជរំវ ទុរាសទំ.

៥១. ‘‘តមហំ ឧបគន្ត្វាន, និបកំ ភាវិតិន្ទ្រិយំ;

អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វាន, អវន្ទិំ សត្ថុនោ អហំ.

៥២. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិរោបយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.

៥៣. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា កន្ទលិបុប្ផិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

កន្ទលិបុប្ផិយត្ថេរស្សាបទានំ នវមំ.

១០. កុមុទមាលិយត្ថេរអបទានំ

៥៤. ‘‘ឧសភំ បវរំ វីរំ, មហេសិំ វិជិតាវិនំ;

វិបស្សិនំ មហាវីរំ, អភិជាតំវ កេសរិំ.

៥៥. ‘‘រថិយំ បដិបជ្ជន្តំ, អាហុតីនំ បដិគ្គហំ;

គហេត្វា កុមុទំ មាលំ, ពុទ្ធសេដ្ឋំ សមោកិរិំ.

៥៦. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិបូជយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.

៥៧. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា កុមុទមាលិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

កុមុទមាលិយត្ថេរស្សាបទានំ ទសមំ.

អារក្ខទាយកវគ្គោ ពាត្តិំសតិមោ [ពត្តិំសតិមោ (សី. ស្យា.)].