៣០. ចិតកបូជកវគ្គោ

១. ចិតកបូជកត្ថេរអបទានំ

១. ‘‘អជិតោ នាម នាមេន, អហោសិំ ព្រាហ្មណោ តទា;

អាហុតិំ យិដ្ឋុកាមោហំ, នានាបុប្ផំ សមានយិំ.

២. ‘‘ជលន្តំ ចិតកំ ទិស្វា, សិខិនោ លោកពន្ធុនោ;

តញ្ច បុប្ផំ សមានេត្វា, ចិតកេ ឱកិរិំ អហំ.

៣. ‘‘ឯកត្តិំសេ ឥតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិបូជយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.

៤. ‘‘សត្តវីសេ [សត្តតិំសេ (ក.)] ឥតោ កប្បេ, សត្តាសុំ មនុជាធិបា;

សុបជ្ជលិតនាមា តេ, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

៥. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ, វិមោក្ខាបិ ច អដ្ឋិមេ;

ឆឡភិញ្ញា សច្ឆិកតា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ចិតកបូជកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

ចិតកបូជកត្ថេរស្សាបទានំ បឋមំ.

២. បុប្ផធារកត្ថេរអបទានំ

៦. ‘‘វាកចីរធរោ អាសិំ, អជិនុត្តរវាសនោ;

អភិញ្ញា បញ្ច និព្ពត្តា, ចន្ទស្ស បរិមជ្ជកោ.

៧. ‘‘វិបស្សិំ លោកបជ្ជោតំ, ទិស្វា អភិគតំ មមំ;

បារិច្ឆត្តកបុប្ផានិ, ធារេសិំ សត្ថុនោ អហំ.

៨. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិបូជយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ធារណាយ ឥទំ ផលំ.

៩. ‘‘សត្តាសីតិម្ហិតោ កប្បេ, ឯកោ អាសិំ មហីបតិ;

សមន្តធារណោ នាម, ចក្កវត្តី មហព្ពលោ.

១០. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា បុប្ផធារកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

បុប្ផធារកត្ថេរស្សាបទានំ ទុតិយំ.

៣. ឆត្តទាយកត្ថេរអបទានំ

១១. ‘‘បុត្តោ មម បព្ពជិតោ, កាសាយវសនោ តទា;

សោ ច ពុទ្ធត្តំ សម្បត្តោ, និព្ពុតោ លោកបូជិតោ.

១២. ‘‘វិចិនន្តោ សកំ បុត្តំ, អគមំ បច្ឆតោ អហំ;

និព្ពុតស្ស មហន្តស្ស, ចិតកំ អគមាសហំ.

១៣. ‘‘បគ្គយ្ហ អញ្ជលិំ តត្ថ, វន្ទិត្វា ចិតកំ អហំ;

សេតច្ឆត្តញ្ច បគ្គយ្ហ, អារោបេសិំ អហំ តទា.

១៤. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ ឆត្តមភិរោបយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ឆត្តទានស្សិទំ ផលំ.

១៥. ‘‘បញ្ចវីសេ ឥតោ កប្បេ, សត្ត អាសុំ ជនាធិបា;

មហារហសនាមា តេ, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

១៦. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ឆត្តទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

ឆត្តទាយកត្ថេរស្សាបទានំ តតិយំ.

៤. សទ្ទសញ្ញកត្ថេរអបទានំ

១៧. ‘‘អនុគ្គតម្ហិ អាទិច្ចេ, បនាទោ [បសាទោ (ស្យា. អដ្ឋ.)] វិបុលោ អហុ;

ពុទ្ធសេដ្ឋស្ស លោកម្ហិ, បាតុភាវោ មហេសិនោ.

១៨. ‘‘ឃោស [សទ្ទ (សី. ស្យា.)] មស្សោសហំ តត្ថ, ន ច បស្សាមិ តំ ជិនំ;

មរណញ្ច អនុប្បត្តោ, ពុទ្ធសញ្ញមនុស្សរិំ.

១៩. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ សញ្ញមលភិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.

២០. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា សទ្ទសញ្ញកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

សទ្ទសញ្ញកត្ថេរស្សាបទានំ ចតុត្ថំ.

៥. គោសីសនិក្ខេបកត្ថេរអបទានំ

២១. ‘‘អារាមទ្វារា និក្ខម្ម, គោសីសំ សន្ថតំ មយា;

អនុភោមិ សកំ កម្មំ, បុព្ពកម្មស្សិទំ ផលំ.

២២. ‘‘អាជានិយា វាតជវា, សិន្ធវា សីឃវាហនា;

អនុភោមិ សព្ពមេតំ, គោសីសស្ស ឥទំ ផលំ.

២៣. ‘‘អហោ ការំ បរមការំ, សុខត្តេ សុកតំ មយា;

សង្ឃេ កតស្ស ការស្ស, ន អញ្ញំ កលមគ្ឃតិ.

២៤. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ សីសំ សន្ថរិំ អហំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, សន្ថរស្ស ឥទំ ផលំ.

២៥. ‘‘បញ្ចសត្តតិកប្បម្ហិ, សុប្បតិដ្ឋិតនាមកោ;

ឯកោ អាសិំ មហាតេជោ, ចក្កវត្តី មហព្ពលោ.

២៦. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា គោសីសនិក្ខេបកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

គោសីសនិក្ខេបកត្ថេរស្សាបទានំ បញ្ចមំ.

៦. បាទបូជកត្ថេរអបទានំ

២៧. ‘‘បព្ពតេ ហិមវន្តម្ហិ, អហោសិំ កិន្នរោ តទា;

អទ្ទសំ វិរជំ ពុទ្ធំ, បីតរំសិំវ ភាណុមំ.

២៨. ‘‘ឧបេតំ តមហំ [ឧបេតោបិ តទា (ស្យា.), ឧបេសិំ តមហំ (?)] ពុទ្ធំ, វិបស្សិំ លោកនាយកំ;

ចន្ទនំ តគរញ្ចាបិ, បាទេ ឱសិញ្ចហំ តទា.

២៩. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, យំ បាទំ អភិបូជយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, បាទបូជាយិទំ ផលំ.

៣០. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា បាទបូជកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

បាទបូជកត្ថេរស្សាបទានំ ឆដ្ឋំ.

៧. ទេសកិត្តកត្ថេរអបទានំ

៣១. ‘‘ឧបសាលកនាមោហំ, អហោសិំ ព្រាហ្មណោ តទា;

កាននំ វនមោគាឡ្ហំ, លោកជេដ្ឋំ នរាសភំ.

៣២. ‘‘ទិស្វាន វន្ទិំ បាទេសុ, លោកាហុតិបដិគ្គហំ;

បសន្នចិត្តំ មំ ញត្វា, ពុទ្ធោ អន្តរធាយថ.

៣៣. ‘‘កាននា អភិនិក្ខម្ម, ពុទ្ធសេដ្ឋមនុស្សរិំ;

តំ ទេសំ កិត្តយិត្វាន, កប្បំ សគ្គម្ហិ មោទហំ.

៣៤. ‘‘ទ្វេនវុតេ ឥតោ កប្បេ, យំ ទេសមភិកិត្តយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, កិត្តនាយ ឥទំ ផលំ.

៣៥. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ទេសកិត្តកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

ទេសកិត្តកត្ថេរស្សាបទានំ សត្តមំ.

៨. សរណគមនិយត្ថេរអបទានំ

៣៦. ‘‘បព្ពតេ ហិមវន្តម្ហិ, អហោសិំ លុទ្ទកោ តទា;

វិបស្សិំ អទ្ទសំ ពុទ្ធំ, លោកជេដ្ឋំ នរាសភំ.

៣៧. ‘‘ឧបាសិត្វាន សម្ពុទ្ធំ, វេយ្យាវច្ចមកាសហំ;

សរណញ្ច ឧបាគច្ឆិំ, ទ្វិបទិន្ទស្ស តាទិនោ.

៣៨. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, សរណំ ឧបគច្ឆហំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, សរណាគមនប្ផលំ.

៣៩. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា សរណគមនិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

សរណគមនិយត្ថេរស្សាបទានំ អដ្ឋមំ.

៩. អម្ពបិណ្ឌិយត្ថេរអបទានំ

៤០. ‘‘រោមសោ នាម នាមេន, ទានវោ ឥតិ វិស្សុតោ;

អម្ពបិណ្ឌី មយា ទិន្នា [អម្ពបិណ្ឌោ មយា ទិន្នោ (ស្យា.)], វិបស្សិស្ស មហេសិនោ.

៤១. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, យមម្ពមទទិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, អម្ពទានស្សិទំ ផលំ.

៤២. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា អម្ពបិណ្ឌិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

អម្ពបិណ្ឌិយត្ថេរស្សាបទានំ នវមំ.

១០. អនុសំសាវកត្ថេរអបទានំ

៤៣. ‘‘បិណ្ឌាយ ចរមានាហំ, វិបស្សិមទ្ទសំ ជិនំ;

ឧឡុង្គភិក្ខំ បាទាសិំ, ទ្វិបទិន្ទស្ស តាទិនោ.

៤៤. ‘‘បសន្នចិត្តោ សុមនោ, អភិវាទេសហំ តទា;

អនុសំសាវយិំ ពុទ្ធំ, ឧត្តមត្ថស្ស បត្តិយា.

៤៥. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, អនុសំសាវយិំ អហំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, អនុសំសាវនា ផលំ.

៤៦. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា អនុសំសាវកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

អនុសំសាវកត្ថេរស្សាបទានំ ទសមំ.

ចិតកបូជកវគ្គោ តិំសតិមោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ចិតកំ បារិឆត្តោ ច, សទ្ទគោសីសសន្ថរំ;

បាទោ បទេសំ សរណំ, អម្ពោ សំសាវកោបិ ច;

អដ្ឋតាលីស គាថាយោ, គណិតាយោ វិភាវិភិ.

អថ វគ្គុទ្ទានំ –

កណិការោ ហត្ថិទទោ, អាលម្ពណុទកាសនំ;

តុវរំ ថោមកោ ចេវ, ឧក្ខេបំ សីសុបធានំ.

បណ្ណទោ ចិតបូជី ច, គាថាយោ ចេវ សព្ពសោ;

ចត្តារិ ច សតានីហ, ឯកបញ្ញាសមេវ ច.

បញ្ចវីសសតា សព្ពា, ទ្វាសត្តតិ តទុត្តរិ;

តិសតំ អបទានានំ, គណិតា អត្ថទស្សិភិ.

កណិការវគ្គទសកំ.