១៩. កុដជបុប្ផិយវគ្គោ

១. កុដជបុប្ផិយត្ថេរអបទានំ

១. ‘‘សុវណ្ណវណ្ណំ សម្ពុទ្ធំ, សតរំសិំវ ឧគ្គតំ;

ទិសំ អនុវិលោកេន្តំ, គច្ឆន្តំ អនិលញ្ជសេ.

២. ‘‘កុដជំ បុប្ផិតំ ទិស្វា, សំវិត្ថតសមោត្ថតំ;

រុក្ខតោ ឱចិនិត្វាន, ផុស្សស្ស អភិរោបយិំ.

៣. ‘‘ទ្វេនវុតេ ឥតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិរោបយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.

៤. ‘‘ឥតោ សត្តរសេ កប្បេ, តយោ អាសុំ សុបុប្ផិតា;

សត្តរតនសម្បន្នា, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

៥. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ, វិមោក្ខាបិ ច អដ្ឋិមេ;

ឆឡភិញ្ញា សច្ឆិកតា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា កុដជបុប្ផិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

កុដជបុប្ផិយត្ថេរស្សាបទានំ បឋមំ.

២. ពន្ធុជីវកត្ថេរអបទានំ

៦. ‘‘សិទ្ធត្ថោ នាម សម្ពុទ្ធោ, សយម្ភូ សព្ភិ វណ្ណិតោ;

សមាធិំ សោ សមាបន្នោ, និសីទិ បព្ពតន្តរេ.

៧. ‘‘ជាតស្សរេ គវេសន្តោ, ទកជំ បុប្ផមុត្តមំ;

ពន្ធុជីវកបុប្ផានិ, អទ្ទសំ សមនន្តរំ.

៨. ‘‘ឧភោ ហត្ថេហិ បគ្គយ្ហ, ឧបាគច្ឆិំ មហាមុនិំ;

បសន្នចិត្តោ សុមនោ, សិទ្ធត្ថស្សាភិរោបយិំ.

៩. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិរោបយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.

១០. ‘‘ឥតោ ចាតុទ្ទសេ កប្បេ, ឯកោ អាសិំ ជនាធិបោ;

សមុទ្ទកប្បោ នាមេន, ចក្កវត្តី មហព្ពលោ.

១១. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ពន្ធុជីវកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

ពន្ធុជីវកត្ថេរស្សាបទានំ ទុតិយំ.

៣. កោដុម្ពរិយត្ថេរអបទានំ

១២. ‘‘កណិការំវ ជោតន្តំ, និសិន្នំ បព្ពតន្តរេ;

អប្បមេយ្យំវ ឧទធិំ, វិត្ថតំ ធរណិំ យថា.

១៣. ‘‘បូជិតំ [បរេតំ (សី.)] ទេវសង្ឃេន, និសភាជានិយំ យថា;

ហដ្ឋោ ហដ្ឋេន ចិត្តេន, ឧបាគច្ឆិំ នរុត្តមំ.

១៤. ‘‘សត្តបុប្ផានិ បគ្គយ្ហ, កោដុម្ពរសមាកុលំ;

ពុទ្ធស្ស អភិរោបេសិំ, សិខិនោ លោកពន្ធុនោ.

១៥. ‘‘ឯកត្តិំសេ ឥតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិរោបយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.

១៦. ‘‘ឥតោ វីសតិកប្បម្ហិ, មហានេលសនាមកោ;

ឯកោ អាសិ មហាតេជោ, ចក្កវត្តី មហព្ពលោ.

១៧. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា កោដុម្ពរិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

កោដុម្ពរិយត្ថេរស្សាបទានំ តតិយំ.

៤. បញ្ចហត្ថិយត្ថេរអបទានំ

១៨. ‘‘តិស្សោ នាមាសិ ភគវា, លោកជេដ្ឋោ នរាសភោ;

បុរក្ខតោ សាវកេហិ, រថិយំ បដិបជ្ជថ.

១៩. ‘‘បញ្ច ឧប្បលហត្ថា ច, ចាតុរា ឋបិតា មយា;

អាហុតិំ ទាតុកាមោហំ, បគ្គណ្ហិំ វតសិទ្ធិយា [បុត្តោម្ហិ ហិតសិទ្ធិយា (ស្យា.)].

២០. ‘‘សុវណ្ណវណ្ណំ សម្ពុទ្ធំ, គច្ឆន្តំ អន្តរាបណេ;

ពុទ្ធរំសីហិ ផុដ្ឋោស្មិ [ពុទ្ធរំស្យាភិផុដ្ឋោម្ហិ (សី.), ពុទ្ធរំសាភិឃុដ្ឋោស្មិ (ក.)], បូជេសិំ ទ្វិបទុត្តមំ.

២១. ‘‘ទ្វេនវុតេ ឥតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិបូជយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.

២២. ‘‘ឥតោ តេរសកប្បម្ហិ, បញ្ច សុសភសម្មតា;

សត្តរតនសម្បន្នា, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

២៣. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា បញ្ចហត្ថិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

បញ្ចហត្ថិយត្ថេរស្សាបទានំ ចតុត្ថំ.

៥. ឥសិមុគ្គទាយកត្ថេរអបទានំ

២៤. ‘‘ឧទេន្តំ សតរំសិំវ, បីតរំសិំវ [សិតរំសិំវ (សី.)] ភាណុមំ;

កកុធំ វិលសន្តំវ, បទុមុត្តរនាយកំ.

២៥. ‘‘ឥសិមុគ្គានិ បិសិត្វា [ឥសិសុគ្គានិ បិំសេត្វា (សី.), ឥសិមុគ្គំ និមន្តេត្វា (ស្យា.)], មធុខុទ្ទេ អនីឡកេ;

បាសាទេវ ឋិតោ សន្តោ, អទាសិំ លោកពន្ធុនោ.

២៦. ‘‘អដ្ឋសតសហស្សានិ, អហេសុំ ពុទ្ធសាវកា;

សព្ពេសំ បត្តបូរេន្តំ [បត្តបូរំ តំ (សី.)], តតោ ចាបិ ពហុត្តរំ.

២៧. ‘‘តេន ចិត្តប្បសាទេន, សុក្កមូលេន ចោទិតោ;

កប្បានំ សតសហស្សំ, ទុគ្គតិំ នុបបជ្ជហំ.

២៨. ‘‘ចត្តាលីសម្ហិ សហស្សេ, កប្បានំ អដ្ឋតិំស តេ;

ឥសិមុគ្គសនាមា [មហិសមន្តនាមា (ស្យា.)] តេ, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

២៩. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ឥសិមុគ្គទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

ឥសិមុគ្គទាយកត្ថេរស្សាបទានំ បញ្ចមំ.

៦. ពោធិឧបដ្ឋាកត្ថេរអបទានំ

៣០. ‘‘នគរេ រម្មវតិយា, អាសិំ មុរជវាទកោ;

និច្ចុបដ្ឋានយុត្តោម្ហិ, គតោហំ ពោធិមុត្តមំ.

៣១. ‘‘សាយំ បាតំ ឧបដ្ឋិត្វា, សុក្កមូលេន ចោទិតោ;

អដ្ឋារសកប្បសតេ, ទុគ្គតិំ នុបបជ្ជហំ.

៣២. ‘‘បន្នរសេ កប្បសតេ, ឥតោ អាសិំ ជនាធិបោ;

មុរជោ [ទមថោ (ស្យា.)] នាម នាមេន, ចក្កវត្តី មហព្ពលោ.

៣៣. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ពោធិឧបដ្ឋាកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

ពោធិឧបដ្ឋាកត្ថេរស្សាបទានំ ឆដ្ឋំ.

៧. ឯកចិន្តិកត្ថេរអបទានំ

៣៤. ‘‘យទា ទេវោ [ទេវា (ក.)] ទេវកាយា, ចវតេ [ចវន្តិ (ក.)] អាយុសង្ខយា;

តយោ សទ្ទា និច្ឆរន្តិ, ទេវានំ អនុមោទតំ.

៣៥. ‘ឥតោ ភោ សុគតិំ គច្ឆ, មនុស្សានំ សហព្យតំ;

មនុស្សភូតោ សទ្ធម្មេ, លភ សទ្ធំ អនុត្តរំ.

៣៦. ‘‘‘សា តេ សទ្ធា និវិដ្ឋាស្ស, មូលជាតា បតិដ្ឋិតា;

យាវជីវំ អសំហីរា, សទ្ធម្មេ សុប្បវេទិតេ.

៣៧. ‘‘‘កាយេន កុសលំ កត្វា, វាចាយ កុសលំ ពហុំ;

មនសា កុសលំ កត្វា, អព្យាបជ្ជំ [អព្យាបជ្ឈំ (ស្យា.), អប្បមាណំ (ឥតិវុត្តកេ ៨៣)] និរូបធិំ.

៣៨. ‘‘‘តតោ ឱបធិកំ បុញ្ញំ, កត្វា ទានេន តំ ពហុំ;

អញ្ញេបិ មច្ចេ សទ្ធម្មេ, ព្រហ្មចរិយេ និវេសយ’.

៣៩. ‘‘ឥមាយ អនុកម្បាយ, ទេវា ទេវំ យទា វិទូ;

ចវន្តំ អនុមោទន្តិ, ឯហិ ទេវ បុនប្បុនំ [ទេវបុរំ បុន (ស្យា.)].

៤០. ‘‘សំវេគោ មេ [សំវិគ្គោហំ (ស្យា.)] តទា អាសិ, ទេវសង្ឃេ សមាគតេ;

កំសុ នាម អហំ យោនិំ, គមិស្សាមិ ឥតោ ចុតោ.

៤១. ‘‘មម សំវេគមញ្ញាយ, សមណោ ភាវិតិន្ទ្រិយោ;

មមុទ្ធរិតុកាមោ សោ, អាគច្ឆិ មម សន្តិកំ.

៤២. ‘‘សុមនោ នាម នាមេន, បទុមុត្តរសាវកោ;

អត្ថធម្មានុសាសិត្វា, សំវេជេសិ មមំ តទា.

៤៣. ‘‘តស្សាហំ វចនំ សុត្វា, ពុទ្ធេ ចិត្តំ បសាទយិំ;

តំ ធីរំ អភិវាទេត្វា, តត្ថ កាលំកតោ អហំ.

៤៤. ‘‘ឧបបជ្ជិំ ស [ឧបបជ្ជិស្សំ (សី.)] តត្ថេវ, សុក្កមូលេន ចោទិតោ;

កប្បានំ សតសហស្សំ, ទុគ្គតិំ នុបបជ្ជហំ.

៤៥. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ឯកចិន្តិកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

ឯកចិន្តិកត្ថេរស្សាបទានំ សត្តមំ.

៨. តិកណ្ណិបុប្ផិយត្ថេរអបទានំ

៤៦. ‘‘ទេវភូតោ អហំ សន្តោ, អច្ឆរាហិ បុរក្ខតោ;

បុព្ពកម្មំ សរិត្វាន, ពុទ្ធសេដ្ឋំ អនុស្សរិំ.

៤៧. ‘‘តិកណ្ណិបុប្ផំ [កិំកណិបុប្ផំ (ក.)] បគ្គយ្ហ, សកំ ចិត្តំ បសាទយិំ;

ពុទ្ធម្ហិ អភិរោបេសិំ, វិបស្សិម្ហិ នរាសភេ.

៤៨. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិបូជយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.

៤៩. ‘‘តេសត្តតិម្ហិតោ កប្បេ, ចតុរាសុំ រមុត្តមា;

សត្តរតនសម្បន្នា, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

៥០. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា តិកណ្ណិបុប្ផិយោ [កិំកណិកបុប្ផិយោ (ក.)] ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

តិកណ្ណិបុប្ផិយត្ថេរស្សាបទានំ អដ្ឋមំ.

៩. ឯកចារិយត្ថេរអបទានំ

៥១. ‘‘តាវតិំសេសុ ទេវេសុ, មហាឃោសោ តទា អហុ;

ពុទ្ធោ ច លោកេ និព្ពាតិ, មយញ្ចម្ហ សរាគិនោ.

៥២. ‘‘តេសំ សំវេគជាតានំ, សោកសល្លសមង្គិនំ;

សពលេន ឧបត្ថទ្ធោ, អគមំ ពុទ្ធសន្តិកំ.

៥៣. ‘‘មន្ទារវំ គហេត្វាន, សង្គីតិ [សណ្ហិតំ (សី.), សង្គិតំ (ស្យា.)] អភិនិម្មិតំ;

បរិនិព្ពុតកាលម្ហិ, ពុទ្ធស្ស អភិរោបយិំ.

៥៤. ‘‘សព្ពេ ទេវានុមោទិំសុ, អច្ឆរាយោ ច មេ តទា;

កប្បានំ សតសហស្សំ, ទុគ្គតិំ នុបបជ្ជហំ.

៥៥. ‘‘សដ្ឋិកប្បសហស្សម្ហិ, ឥតោ សោឡស តេ ជនា;

មហាមល្លជនា នាម, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

៥៦. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ឯកចារិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

ឯកចារិយត្ថេរស្សាបទានំ នវមំ.

១០. តិវណ្ដិបុប្ផិយត្ថេរអបទានំ

៥៧. ‘‘អភិភូតំ បនិជ្ឈន្តិ [អភិភូតោបនិជ្ឈន្តិ (សី.)], សព្ពេ សង្គម្ម តេ មមំ [អភិភុំ ថេរំ បនិជ្ឈាម, សព្ពេ សង្គម្ម តេ មយំ (ស្យា.)];

តេសំ និជ្ឈាយមានានំ, បរិឡាហោ អជាយថ.

៥៨. ‘‘សុនន្ទោ នាម នាមេន, ពុទ្ធស្ស សាវកោ តទា;

ធម្មទស្សិស្ស មុនិនោ, អាគច្ឆិ មម សន្តិកំ.

៥៩. ‘‘យេ មេ ពទ្ធចរា អាសុំ, តេ មេ បុប្ផំ អទុំ តទា;

តាហំ បុប្ផំ គហេត្វាន, សាវកេ អភិរោបយិំ.

៦០. ‘‘សោហំ កាលំកតោ តត្ថ, បុនាបិ ឧបបជ្ជហំ;

អដ្ឋារសេ កប្បសតេ, វិនិបាតំ ន គច្ឆហំ.

៦១. ‘‘តេរសេតោ កប្បសតេ, អដ្ឋាសុំ ធូមកេតុនោ;

សត្តរតនសម្បន្នា, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

៦២. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា តិវណ្ដិបុប្ផិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ;

តិវណ្ដិបុប្ផិយត្ថេរស្សាបទានំ ទសមំ.

កុដជបុប្ផិយវគ្គោ ឯកូនវីសតិមោ.