១៥. ឆត្តវគ្គោ

១. អតិឆត្តិយត្ថេរអបទានំ

១. ‘‘បរិនិព្ពុតេ ភគវតិ, អត្ថទស្សីនរុត្តមេ;

ឆត្តាតិឆត្តំ [ឆត្តាធិឆត្តំ (សី.)] ការេត្វា, ថូបម្ហិ អភិរោបយិំ.

២. ‘‘កាលេន កាលមាគន្ត្វា, នមស្សិំ លោកនាយកំ [សត្ថុ ចេតិយំ (សី.)];

បុប្ផច្ឆទនំ កត្វាន, ឆត្តម្ហិ អភិរោបយិំ.

៣. ‘‘សត្តរសេ កប្បសតេ, ទេវរជ្ជមការយិំ;

មនុស្សត្តំ ន គច្ឆាមិ, ថូបបូជាយិទំ ផលំ.

៤. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ, វិមោក្ខាបិ ច អដ្ឋិមេ;

ឆឡភិញ្ញា សច្ឆិកតា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា អតិឆត្តិយោ [អធិឆត្តិយោ (សី. ស្យា.)] ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

អតិឆត្តិយត្ថេរស្សាបទានំ បឋមំ.

២. ថម្ភារោបកត្ថេរអបទានំ

៥. ‘‘និព្ពុតេ លោកនាថម្ហិ, ធម្មទស្សីនរាសភេ;

អារោបេសិំ ធជត្ថម្ភំ, ពុទ្ធសេដ្ឋស្ស ចេតិយេ.

៦. ‘‘និស្សេណិំ មាបយិត្វាន, ថូបសេដ្ឋំ សមារុហិំ;

ជាតិបុប្ផំ គហេត្វាន, ថូបម្ហិ អភិរោបយិំ.

៧. ‘‘អហោ ពុទ្ធោ អហោ ធម្មោ, អហោ នោ សត្ថុ សម្បទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ថូបបូជាយិទំ ផលំ.

៨. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, ថូបសីខសនាមកា;

សោឡសាសិំសុ រាជានោ, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

៩. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ថម្ភារោបកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

ថម្ភារោបកត្ថេរស្សាបទានំ ទុតិយំ.

៣. វេទិការកត្ថេរអបទានំ

១០. ‘‘និព្ពុតេ លោកនាថម្ហិ, បិយទស្សីនរុត្តមេ;

បសន្នចិត្តោ សុមនោ, មុត្តាវេទិមកាសហំ.

១១. ‘‘មណីហិ បរិវារេត្វា, អកាសិំ វេទិមុត្តមំ;

វេទិកាយ មហំ កត្វា, តត្ថ កាលង្កតោ អហំ.

១២. ‘‘យំ យំ យោនុបបជ្ជាមិ, ទេវត្តំ អថ មានុសំ;

មណី ធារេន្តិ អាកាសេ, បុញ្ញកម្មស្សិទំ ផលំ.

១៣. ‘‘សោឡសិតោ កប្បសតេ, មណិប្បភាសនាមកា;

ឆត្តិំសាសិំសុ [ពាត្តិំសាសិំសុ (សី. ស្យា.)] រាជានោ, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

១៤. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា វេទិការកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

វេទិការកត្ថេរស្សាបទានំ តតិយំ.

៤. សបរិវារិយត្ថេរអបទានំ

១៥. ‘‘បទុមុត្តរោ នាម ជិនោ, លោកជេដ្ឋោ នរាសភោ;

ជលិត្វា អគ្គិក្ខន្ធោវ, សម្ពុទ្ធោ បរិនិព្ពុតោ.

១៦. ‘‘និព្ពុតេ ច មហាវីរេ, ថូបោ វិត្ថារិកោ អហុ;

ទូរតោវ [អហោរត្តំ (សី.), ថូបទត្តំ (ស្យា.)] ឧបដ្ឋេន្តិ, ធាតុគេហវរុត្តមេ.

១៧. ‘‘បសន្នចិត្តោ សុមនោ, អកំ ចន្ទនវេទិកំ;

ទិស្សតិ ថូបខន្ធោ ច [ទីយតិ ធូមក្ខន្ធោ ច (សី.), ទីយតិ ធូបគន្ធោ ច (ស្យា.)], ថូបានុច្ឆវិកោ តទា.

១៨. ‘‘ភវេ និព្ពត្តមានម្ហិ, ទេវត្តេ អថ មានុសេ;

ឱមត្តំ មេ ន បស្សាមិ, បុព្ពកម្មស្សិទំ ផលំ.

១៩. ‘‘បញ្ចទសកប្បសតេ, ឥតោ អដ្ឋ ជនា អហុំ;

សព្ពេ សមត្តនាមា តេ, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

២០. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា សបរិវារិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

សបរិវារិយត្ថេរស្សាបទានំ ចតុត្ថំ.

៥. ឧមាបុប្ផិយត្ថេរអបទានំ

២១. ‘‘និព្ពុតេ លោកមហិតេ [លោកនាថម្ហិ (សី.)], អាហុតីនំ បដិគ្គហេ;

សិទ្ធត្ថម្ហិ ភគវតិ, មហាថូបមហោ អហុ.

២២. ‘‘មហេ បវត្តមានម្ហិ, សិទ្ធត្ថស្ស មហេសិនោ;

ឧមាបុប្ផំ [ឧម្មាបុប្ផំ (សព្ពត្ថ)] គហេត្វាន, ថូបម្ហិ អភិរោបយិំ.

២៣. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ បុប្ផមភិរោបយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ថូបបូជាយិទំ [បុប្ផបូជាយិទំ (ស្យា.), ពុទ្ធបូជាយិទំ (ក.)] ផលំ.

២៤. ‘‘ឥតោ ច នវមេ កប្បេ, សោមទេវសនាមកា;

បញ្ចាសីតិសុ រាជានោ, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

២៥. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ឧមាបុប្ផិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

ឧមាបុប្ផិយត្ថេរស្សាបទានំ បញ្ចមំ.

៦. អនុលេបទាយកត្ថេរអបទានំ

២៦. ‘‘អនោមទស្សីមុនិនោ, ពោធិវេទិមកាសហំ;

សុធាយ បិណ្ឌំ ទត្វាន, បាណិកម្មំ អកាសហំ.

២៧. ‘‘ទិស្វា តំ សុកតំ កម្មំ, អនោមទស្សី នរុត្តមោ;

ភិក្ខុសង្ឃេ ឋិតោ សត្ថា, ឥមំ គាថំ អភាសថ.

២៨. ‘‘‘ឥមិនា សុធកម្មេន, ចេតនាបណិធីហិ ច;

សម្បត្តិំ អនុភោត្វាន, ទុក្ខស្សន្តំ ករិស្សតិ’.

២៩. ‘‘បសន្នមុខវណ្ណោម្ហិ, ឯកគ្គោ សុសមាហិតោ;

ធារេមិ អន្តិមំ ទេហំ, សម្មាសម្ពុទ្ធសាសនេ.

៣០. ‘‘ឥតោ កប្បសតេ អាសិំ, បរិបុណ្ណេ អនូនកេ [បរិបុណ្ណោ អនូនកោ (ស្យា.)];

រាជា សព្ពឃនោ នាម, ចក្កវត្តី មហព្ពលោ.

៣១. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា អនុលេបទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

អនុលេបទាយកត្ថេរស្សាបទានំ ឆដ្ឋំ.

៧. មគ្គទាយកត្ថេរអបទានំ

៣២. ‘‘ឧត្តរិត្វាន នទិកំ, វនំ គច្ឆតិ ចក្ខុមា;

តមទ្ទសាសិំ សម្ពុទ្ធំ, សិទ្ធត្ថំ វរលក្ខណំ.

៣៣. ‘‘កុទាល [កុទ្ទាល (សី. ស្យា.)] បិដកមាទាយ, សមំ កត្វាន តំ បថំ;

សត្ថារំ អភិវាទេត្វា, សកំ ចិត្តំ បសាទយិំ.

៣៤. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ កម្មមករិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, មគ្គទានស្សិទំ ផលំ.

៣៥. ‘‘សត្តបញ្ញាសកប្បម្ហិ, ឯកោ អាសិំ ជនាធិបោ;

នាមេន សុប្បពុទ្ធោតិ, នាយកោ សោ នរិស្សរោ.

៣៦. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា មគ្គទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

មគ្គទាយកត្ថេរស្សាបទានំ សត្តមំ.

៨. ផលកទាយកត្ថេរអបទានំ

៣៧. ‘‘យានការោ បុរេ អាសិំ, ទារុកម្មេ សុសិក្ខិតោ;

ចន្ទនំ ផលកំ កត្វា, អទាសិំ លោកពន្ធុនោ.

៣៨. ‘‘បភាសតិ ឥទំ ព្យម្ហំ, សុវណ្ណស្ស សុនិម្មិតំ;

ហត្ថិយានំ អស្សយានំ, ទិព្ពយានំ ឧបដ្ឋិតំ.

៣៩. ‘‘បាសាទា សិវិកា ចេវ, និព្ពត្តន្តិ យទិច្ឆកំ;

អក្ខុព្ភំ [អក្ខោភំ (សី.)] រតនំ មយ្ហំ, ផលកស្ស ឥទំ ផលំ.

៤០. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, ផលកំ យមហំ ទទិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ផលកស្ស ឥទំ ផលំ.

៤១. ‘‘សត្តបញ្ញាសកប្បម្ហិ, ចតុរោ និម្មិតាវ្ហយា;

សត្តរតនសម្បន្នា, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

៤២. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ផលកទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

ផលកទាយកត្ថេរស្សាបទានំ អដ្ឋមំ.

៩. វដំសកិយត្ថេរអបទានំ

៤៣. ‘‘សុមេធោ នាម នាមេន, សយម្ភូ អបរាជិតោ;

វិវេកមនុព្រូហន្តោ, អជ្ឈោគហិ មហាវនំ.

៤៤. ‘‘សឡលំ បុប្ផិតំ ទិស្វា, គន្ថិត្វាន [ពន្ធិត្វាន (សី.)] វដំសកំ;

ពុទ្ធស្ស អភិរោបេសិំ, សម្មុខា លោកនាយកំ.

៤៥. ‘‘តិំសកប្បសហស្សម្ហិ, យំ បុប្ផមភិរោបយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.

៤៦. ‘‘ឩនវីសេ កប្បសតេ, សោឡសាសុំ សុនិម្មិតា;

សត្តរតនសម្បន្នា, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

៤៧. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា វដំសកិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

វដំសកិយត្ថេរស្សាបទានំ នវមំ.

១០. បល្លង្កទាយកត្ថេរអបទានំ

៤៨. ‘‘សុមេធស្ស ភគវតោ, លោកជេដ្ឋស្ស តាទិនោ;

បល្លង្កោ ហិ មយា ទិន្នោ, សឧត្តរសបច្ឆទោ.

៤៩. ‘‘សត្តរតនសម្បន្នោ, បល្លង្កោ អាសិ សោ តទា;

មម សង្កប្បមញ្ញាយ, និព្ពត្តតិ សទា មម.

៥០. ‘‘តិំសកប្បសហស្សម្ហិ, បល្លង្កមទទិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, បល្លង្កស្ស ឥទំ ផលំ.

៥១. ‘‘វីសកប្បសហស្សម្ហិ, សុវណ្ណាភា តយោ ជនា;

សត្តរតនសម្បន្នា, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

៥២. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា បល្លង្កទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

បល្លង្កទាយកត្ថេរស្សាបទានំ ទសមំ.

ឆត្តវគ្គោ បន្នរសមោ.