១០. សុធាវគ្គោ

១. សុធាបិណ្ឌិយត្ថេរអបទានំ

១. ‘‘បូជារហេ បូជយតោ, ពុទ្ធេ យទិ វ សាវកេ;

បបញ្ចសមតិក្កន្តេ, តិណ្ណសោកបរិទ្ទវេ.

២. ‘‘តេ តាទិសេ បូជយតោ, និព្ពុតេ អកុតោភយេ;

ន សក្កា បុញ្ញំ សង្ខាតុំ, ឥមេត្តមបិ [ឥទម្មត្តន្តិ (សី.), ឥមេត្ថមបិ (ក.)] កេនចិ.

៣. ‘‘ចតុន្នមបិ ទីបានំ, ឥស្សរំ យោធ ការយេ;

ឯកិស្សា បូជនាយេតំ, កលំ នាគ្ឃតិ សោឡសិំ.

៤. ‘‘សិទ្ធត្ថស្ស នរគ្គស្ស, ចេតិយេ ផលិតន្តរេ;

សុធាបិណ្ឌោ មយា ទិន្នោ, វិប្បសន្នេន ចេតសា.

៥. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ កម្មមករិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, បដិសង្ខារស្សិទំ ផលំ.

៦. ‘‘ឥតោ តិំសតិកប្បម្ហិ, បដិសង្ខារសវ្ហយា;

សត្តរតនសម្បន្នា, តេរស ចក្កវត្តិនោ.

៧. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ, វិមោក្ខាបិ ច អដ្ឋិមេ;

ឆឡភិញ្ញា សច្ឆិកតា, កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា សុធាបិណ្ឌិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

សុធាបិណ្ឌិយត្ថេរស្សាបទានំ បឋមំ.

២. សុចិន្តិកត្ថេរអបទានំ

៨. ‘‘តិស្សស្ស លោកនាថស្ស, សុទ្ធបីឋមទាសហំ;

ហដ្ឋោ ហដ្ឋេន ចិត្តេន, ពុទ្ធស្សាទិច្ចពន្ធុនោ.

៩. ‘‘អដ្ឋារសេ [អដ្ឋតិំសេ (សី. ស្យា.)] ឥតោ កប្បេ, រាជា អាសិំ មហារុចិ;

ភោគោ ច វិបុលោ អាសិ, សយនញ្ច អនប្បកំ.

១០. ‘‘បីឋំ ពុទ្ធស្ស ទត្វាន, វិប្បសន្នេន ចេតសា;

អនុភោមិ សកំ កម្មំ, បុព្ពេ សុកតមត្តនោ.

១១. ‘‘ទ្វេនវុតេ ឥតោ កប្បេ, យំ បីឋមទទិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, បីឋទានស្សិទំ ផលំ.

១២. ‘‘អដ្ឋតិំសេ ឥតោ កប្បេ, តយោ តេ ចក្កវត្តិនោ;

រុចិ ឧបរុចិ ចេវ, មហារុចិ តតិយកោ.

១៣. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា សុចិន្តិកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

សុចិន្តិកត្ថេរស្សាបទានំ ទុតិយំ.

៣. អឌ្ឍចេឡកត្ថេរអបទានំ

១៤. ‘‘តិស្សស្សាហំ ភគវតោ, ឧបឌ្ឍទុស្សមទាសហំ;

បរមកាបញ្ញបត្តោម្ហិ [បរមការុញ្ញបត្តោម្ហិ (ស្យា. ក.)], ទុគ្គតេន [ទុគ្គន្ធេន (សី.)] សមប្បិតោ.

១៥. ‘‘ឧបឌ្ឍទុស្សំ ទត្វាន, កប្បំ សគ្គម្ហិ មោទហំ;

អវសេសេសុ កប្បេសុ, កុសលំ ការិតំ មយា.

១៦. ‘‘ទ្វេនវុតេ ឥតោ កប្បេ, យំ ទុស្សមទទិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ទុស្សទានស្សិទំ ផលំ.

១៧. ‘‘ឯកូនបញ្ញាសកប្បម្ហិ [ឯកបញ្ញាសកប្បម្ហិ (ស្យា.)], រាជានោ ចក្កវត្តិនោ;

សមន្តច្ឆទនា នាម, ពាត្តិំសាសុំ [ខត្តិយាសុំ (ស្យា. ក.)] ជនាធិបា.

១៨. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា អឌ្ឍចេឡកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

អឌ្ឍចេឡកត្ថេរស្សាបទានំ តតិយំ.

៤. សូចិទាយកត្ថេរអបទានំ

១៩. ‘‘កម្មារោហំ បុរេ អាសិំ, ពន្ធុមាយំ បុរុត្តមេ;

សូចិទានំ មយា ទិន្នំ, វិបស្សិស្ស មហេសិនោ.

២០. ‘‘វជិរគ្គសមំ ញាណំ, ហោតិ កម្មេន តាទិសំ;

វិរាគោម្ហិ វិមុត្តោម្ហិ [វិភវោម្ហិ វិភត្តោម្ហិ (ក.)], បត្តោម្ហិ អាសវក្ខយំ.

២១. ‘‘អតីតេ ច ភវេ សព្ពេ, វត្តមានេ ចនាគតេ [អតីតា ច ភវា សព្ពេ, វត្តមានា ច’នាគតា (ស្យា. ក.)];

ញាណេន វិចិនិំ សព្ពំ, សូចិទានស្សិទំ ផលំ.

២២. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, សត្តាសុំ វជិរវ្ហយា;

សត្តរតនសម្បន្នា, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

២៣. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា សូចិទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

សូចិទាយកត្ថេរស្សាបទានំ ចតុត្ថំ.

៥. គន្ធមាលិយត្ថេរអបទានំ

២៤. ‘‘សិទ្ធត្ថស្ស ភគវតោ, គន្ធថូបំ អកាសហំ;

សុមនេហិ បដិច្ឆន្នំ, ពុទ្ធានុច្ឆវិកំ កតំ.

២៥. ‘‘កញ្ចនគ្ឃិយសង្កាសំ, ពុទ្ធំ លោកគ្គនាយកំ;

ឥន្ទីវរំវ ជលិតំ, អាទិត្តំវ ហុតាសនំ.

២៦. ‘‘ព្យគ្ឃូសភំវ បវរំ, អភិជាតំវ កេសរិំ;

និសិន្នំ សមណានគ្គំ, ភិក្ខុសង្ឃបុរក្ខតំ.

២៧. ‘‘វន្ទិត្វា សត្ថុនោ បាទេ, បក្កាមិំ ឧត្តរាមុខោ;

ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, គន្ធមាលំ យតោ អទំ.

២៨. ‘‘ពុទ្ធេ កតស្ស ការស្ស, ផលេនាហំ វិសេសតោ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពុទ្ធបូជាយិទំ ផលំ.

២៩. ‘‘ចត្តារីសម្ហិ ឯកូនេ, កប្បេ អាសិំសុ សោឡស;

ទេវគន្ធសនាមា តេ, រាជានោ ចក្កវត្តិនោ.

៣០. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា គន្ធមាលិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

គន្ធមាលិយត្ថេរស្សាបទានំ បញ្ចមំ.

៦. តិបុប្ផិយត្ថេរអបទានំ

៣១. ‘‘មិគលុទ្ទោ បុរេ អាសិំ, អរញ្ញេ កាននេ អហំ [ព្រហា (ស្យា.)];

បាដលិំ ហរិតំ ទិស្វា, តីណិ បុប្ផានិ ឱកិរិំ.

៣២. ‘‘បតិតបត្តានិ [សត្តបត្តានិ (សី.), សតបត្តានិ (ក.), សុក្ខបណ្ណានិ (ស្យា.)] គណ្ហិត្វា, ពហិ ឆឌ្ឌេសហំ តទា;

អន្តោសុទ្ធំ ពហិសុទ្ធំ, សុវិមុត្តំ អនាសវំ.

៣៣. ‘‘សម្មុខា វិយ សម្ពុទ្ធំ, វិបស្សិំ លោកនាយកំ;

បាដលិំ អភិវាទេត្វា, តត្ថ កាលង្កតោ អហំ.

៣៤. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, យំ ពោធិមភិបូជយិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ពោធិបូជាយិទំ ផលំ.

៣៥. ‘‘សមន្តបាសាទិកា នាម, តេរសាសិំសុ រាជិនោ;

ឥតោ តេត្តិំសកប្បម្ហិ [តិំសតិកប្បម្ហិ (ស្យា.)], ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

៣៦. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា តិបុប្ផិយោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

តិបុប្ផិយត្ថេរស្សាបទានំ ឆដ្ឋំ.

៧. មធុបិណ្ឌិកត្ថេរអបទានំ

៣៧. ‘‘វិបិនេ [វិវនេ (ស្យា. អដ្ឋ.)] កាននេ ទិស្វា, អប្បសទ្ទេ និរាកុលេ;

សិទ្ធត្ថំ ឥសិនំ សេដ្ឋំ, អាហុតីនំ បដិគ្គហំ.

៣៨. ‘‘និព្ពុតត្តំ [និព្ពុតគ្គំ (ក.), និព្ពូតិកំ (ស្យា.)] មហានាគំ, និសភាជានិយំ យថា;

ឱសធិំវ វិរោចន្តំ, ទេវសង្ឃនមស្សិតំ.

៣៩. ‘‘វិត្តិ មមាហុ តាវទេ [វិត្តិ មេ បាហុនា តាវ (សី. ស្យា.)], ញាណំ ឧប្បជ្ជិ តាវទេ;

វុដ្ឋិតស្ស សមាធិម្ហា, មធុំ ទត្វាន សត្ថុនោ.

៤០. ‘‘វន្ទិត្វា សត្ថុនោ បាទេ, បក្កាមិំ បាចិនាមុខោ;

ចតុត្តិំសម្ហិ កប្បម្ហិ, រាជា អាសិំ សុទស្សនោ.

៤១. ‘‘មធុ ភិសេហិ សវតិ, ភោជនម្ហិ ច តាវទេ;

មធុវស្សំ បវស្សិត្ថ, បុព្ពកម្មស្សិទំ ផលំ.

៤២. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ មធុំ អទទិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, មធុទានស្សិទំ ផលំ.

៤៣. ‘‘ចតុត្តិំសេ ឥតោ កប្បេ, ចត្តារោ តេ សុទស្សនា;

សត្តរតនសម្បន្នា, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

៤៤. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា មធុបិណ្ឌិកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

មធុបិណ្ឌិកត្ថេរស្សាបទានំ សត្តមំ.

៨. សេនាសនទាយកត្ថេរអបទានំ

៤៥. ‘‘សិទ្ធត្ថស្ស ភគវតោ, អទាសិំ បណ្ណសន្ថរំ;

សមន្តា ឧបហារញ្ច, កុសុមំ ឱកិរិំ អហំ.

៤៦. ‘‘បាសាទេវំ គុណំ រម្មំ [បាសាទេ ច គុហំ រម្មំ (ស្យា.)], អនុភោមិ មហារហំ;

មហគ្ឃានិ ច បុប្ផានិ, សយនេភិសវន្តិ មេ.

៤៧. ‘‘សយនេហំ តុវដ្ដាមិ, វិចិត្តេ បុប្ផសន្ថតេ;

បុប្ផវុដ្ឋិ ច សយនេ, អភិវស្សតិ តាវទេ.

៤៨. ‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, អទាសិំ បណ្ណសន្ថរំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, សន្ថរស្ស ឥទំ ផលំ.

៤៩. ‘‘តិណសន្ថរកា នាម, សត្តេតេ ចក្កវត្តិនោ;

ឥតោ តេ បញ្ចមេ កប្បេ, ឧប្បជ្ជិំសុ ជនាធិបា.

៥០. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា សេនាសនទាយកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

សេនាសនទាយកត្ថេរស្សាបទានំ អដ្ឋមំ.

៩. វេយ្យាវច្ចកត្ថេរអបទានំ

៥១. ‘‘វិបស្សិស្ស ភគវតោ, មហាបូគគណោ អហុ;

វេយ្យាវច្ចករោ អាសិំ, សព្ពកិច្ចេសុ វាវដោ [ព្យាវដោ (សី. ស្យា.)].

៥២. ‘‘ទេយ្យធម្មោ ច មេ នត្ថិ, សុគតស្ស មហេសិនោ;

អវន្ទិំ សត្ថុនោ បាទេ, វិប្បសន្នេន ចេតសា.

៥៣. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, វេយ្យាវច្ចំ អកាសហំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, វេយ្យាវច្ចស្សិទំ ផលំ.

៥៤. ‘‘ឥតោ ច អដ្ឋមេ កប្បេ, រាជា អាសិំ សុចិន្តិតោ;

សត្តរតនសម្បន្នោ, ចក្កវត្តី មហព្ពលោ.

៥៥. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា វេយ្យាវច្ចកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

វេយ្យាវច្ចកត្ថេរស្សាបទានំ នវមំ.

១០. ពុទ្ធុបដ្ឋាកត្ថេរអបទានំ

៥៦. ‘‘វិបស្សិស្ស ភគវតោ, អហោសិំ សង្ខធម្មកោ;

និច្ចុបដ្ឋានយុត្តោម្ហិ, សុគតស្ស មហេសិនោ.

៥៧. ‘‘ឧបដ្ឋានផលំ បស្ស, លោកនាថស្ស តាទិនោ;

សដ្ឋិតូរិយសហស្សានិ, បរិវារេន្តិ មំ សទា.

៥៨. ‘‘ឯកនវុតិតោ កប្បេ, ឧបដ្ឋហិំ មហាឥសិំ;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ឧបដ្ឋានស្សិទំ ផលំ.

៥៩. ‘‘ចតុវីសេ [ចតុនវុតេ (ស្យា.)] ឥតោ កប្បេ, មហានិគ្ឃោសនាមកា;

សោឡសាសិំសុ រាជានោ, ចក្កវត្តី មហព្ពលា.

៦០. ‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’.

ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា ពុទ្ធុបដ្ឋាកោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ.

ពុទ្ធុបដ្ឋាកត្ថេរស្សាបទានំ ទសមំ.

សុធាវគ្គោ ទសមោ.

តស្សុទ្ទានំ –

សុធា សុចិន្តិ ចេឡញ្ច, សូចី ច គន្ធមាលិយោ;

តិបុប្ផិយោ មធុសេនា, វេយ្យាវច្ចោ ចុបដ្ឋកោ;

សមសដ្ឋិ ច គាថាយោ, អស្មិំ វគ្គេ បកិត្តិតា.

អថ វគ្គុទ្ទានំ –

ពុទ្ធវគ្គោ ហិ បឋមោ, សីហាសនិ សុភូតិ ច;

កុណ្ឌធានោ ឧបាលិ ច, ពីជនិសកចិន្តិ ច.