(៣១-៣២) សមទន្តសុសុក្កទាឋាលក្ខណានិ

២៤០. ‘‘យម្បិ, ភិក្ខវេ, តថាគតោ បុរិមំ ជាតិំ បុរិមំ ភវំ បុរិមំ និកេតំ បុព្ពេ មនុស្សភូតោ សមានោ មិច្ឆាជីវំ បហាយ សម្មាអាជីវេន ជីវិកំ កប្បេសិ, តុលាកូដ កំសកូដ មានកូដ ឧក្កោដន វញ្ចន និកតិ សាចិយោគ ឆេទន វធ ពន្ធន វិបរាមោស អាលោប សហសាការា [សាហសាការា (សី. ស្យា. បី.)] បដិវិរតោ អហោសិ. សោ តស្ស កម្មស្ស កដត្តា ឧបចិតត្តា ឧស្សន្នត្តា វិបុលត្តា កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជតិ. សោ តត្ថ អញ្ញេ ទេវេ ទសហិ ឋានេហិ អធិគណ្ហាតិ ទិព្ពេន អាយុនា ទិព្ពេន វណ្ណេន ទិព្ពេន សុខេន ទិព្ពេន យសេន ទិព្ពេន អាធិបតេយ្យេន ទិព្ពេហិ រូបេហិ ទិព្ពេហិ សទ្ទេហិ ទិព្ពេហិ គន្ធេហិ ទិព្ពេហិ រសេហិ ទិព្ពេហិ ផោដ្ឋព្ពេហិ. សោ តតោ ចុតោ ឥត្ថត្តំ អាគតោ សមានោ ឥមានិ ទ្វេ មហាបុរិសលក្ខណានិ បដិលភតិ, សមទន្តោ ច ហោតិ សុសុក្កទាឋោ ច.

‘‘សោ តេហិ លក្ខណេហិ សមន្នាគតោ សចេ អគារំ អជ្ឈាវសតិ, រាជា ហោតិ ចក្កវត្តី ធម្មិកោ ធម្មរាជា ចាតុរន្តោ វិជិតាវី ជនបទត្ថាវរិយប្បត្តោ សត្តរតនសមន្នាគតោ. តស្សិមានិ សត្ត រតនានិ ភវន្តិ, សេយ្យថិទំ – ចក្ករតនំ ហត្ថិរតនំ អស្សរតនំ មណិរតនំ ឥត្ថិរតនំ គហបតិរតនំ បរិណាយករតនមេវ សត្តមំ. បរោសហស្សំ ខោ បនស្ស បុត្តា ភវន្តិ សូរា វីរង្គរូបា បរសេនប្បមទ្ទនា. សោ ឥមំ បថវិំ សាគរបរិយន្តំ អខិលមនិមិត្តមកណ្ដកំ ឥទ្ធំ ផីតំ ខេមំ សិវំ និរព្ពុទំ អទណ្ឌេន អសត្ថេន ធម្មេន អភិវិជិយ អជ្ឈាវសតិ. រាជា សមានោ កិំ លភតិ? សុចិបរិវារោ ហោតិ សុចិស្ស ហោន្តិ បរិវារា ព្រាហ្មណគហបតិកា នេគមជានបទា គណកមហាមត្តា អនីកដ្ឋា ទោវារិកា អមច្ចា បារិសជ្ជា រាជានោ ភោគិយា កុមារា. រាជា សមានោ ឥទំ លភតិ.

‘‘សចេ ខោ បន អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជតិ, អរហំ ហោតិ សម្មាសម្ពុទ្ធោ លោកេ វិវដ្ដច្ឆទោ. ពុទ្ធោ សមានោ កិំ លភតិ? សុចិបរិវារោ ហោតិ, សុចិស្ស ហោន្តិ បរិវារា, ភិក្ខូ ភិក្ខុនិយោ ឧបាសកា ឧបាសិកាយោ ទេវា មនុស្សា អសុរា នាគា គន្ធព្ពា. ពុទ្ធោ សមានោ ឥទំ លភតិ’’. ឯតមត្ថំ ភគវា អវោច.

២៤១. តត្ថេតំ វុច្ចតិ –

‘‘មិច្ឆាជីវញ្ច អវស្សជិ សមេន វុត្តិំ,

សុចិនា សោ ជនយិត្ថ ធម្មិកេន;

អហិតមបិ ច អបនុទិ,

ហិតមបិ ច ពហុជនសុខញ្ច អចរិ.

‘‘សគ្គេ វេទយតិ នរោ សុខប្ផលានិ,

ករិត្វា និបុណេភិ វិទូហិ សព្ភិ;

វណ្ណិតានិ តិទិវបុរវរសមោ,

អភិរមតិ រតិខិឌ្ឌាសមង្គី.

‘‘លទ្ធានំ មានុសកំ ភវំ តតោ,

ចវិត្វាន សុកតផលវិបាកំ;

សេសកេន បដិលភតិ លបនជំ,

សមមបិ សុចិសុសុក្កំ [លទ្ធាន មនុស្សកំ ភវំ តតោ ចវិយ, បុន សុកតផលវិបាកសេសកេន; បដិលភតិ លបនជំ សមមបិ, សុចិ ច សុវិសុទ្ធសុសុក្កំ (ស្យា.)].

‘‘តំ វេយ្យញ្ជនិកា សមាគតា ពហវោ,

ព្យាកំសុ និបុណសម្មតា មនុជា;

សុចិជនបរិវារគណោ ភវតិ,

ទិជសមសុក្កសុចិសោភនទន្តោ.

‘‘រញ្ញោ ហោតិ ពហុជនោ,

សុចិបរិវារោ មហតិំ មហិំ អនុសាសតោ;

បសយ្ហ ន ច ជនបទតុទនំ,

ហិតមបិ ច ពហុជនសុខញ្ច ចរន្តិ.

‘‘អថ ចេ បព្ពជតិ ភវតិ វិបាបោ,

សមណោ សមិតរជោ វិវដ្ដច្ឆទោ;

វិគតទរថកិលមថោ,

ឥមមបិ ច បរមបិ ច [ឥមម្បិ ច បរម្បិ ច (បី.), បរំបិ បរមំបិ ច (ស្យា.)] បស្សតិ លោកំ.

‘‘តស្សោវាទករា ពហុគិហី ច បព្ពជិតា ច,

អសុចិំ គរហិតំ ធុនន្តិ បាបំ;

ស ហិ សុចិភិ បរិវុតោ ភវតិ,

មលខិលកលិកិលេសេ បនុទេហី’’តិ [តស្សោវាទករា ពហុគិហី ច, បព្ពជិតា ច អសុចិវិគរហិត; បនុទិបាបស្ស ហិ សុចិភិបរិវុតោ, ភវតិ មលខិលកកិលេសេ បនុទេតិ (ស្យា.)].

ឥទមវោច ភគវា. អត្តមនា តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទុន្តិ.

លក្ខណសុត្តំ និដ្ឋិតំ សត្តមំ.