៥. និសីទនសន្ថតសិក្ខាបទវណ្ណនា

៥៦៥. តេន សមយេនាតិ និសីទនសន្ថតសិក្ខាបទំ. តត្ថ ឥច្ឆាមហំ ភិក្ខវេតិ ភគវា កិរ តំ តេមាសំ ន កិញ្ចិ ពោធនេយ្យសត្តំ អទ្ទស, តស្មា ឯវមាហ. ឯវំ សន្តេបិ តន្តិវសេន ធម្មទេសនា កត្តព្ពា សិយា. យស្មា បនស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘មយិ ឱកាសំ ការេត្វា បដិសល្លីនេ ភិក្ខូ អធម្មិកំ កតិកវត្តំ ករិស្សន្តិ, តំ ឧបសេនោ ភិន្ទិស្សតិ. អហំ តស្ស បសីទិត្វា ភិក្ខូនំ ទស្សនំ អនុជានិស្សាមិ, តតោ មំ បស្សិតុកាមា ពហូ ភិក្ខូ ធុតង្គានិ សមាទិយិស្សន្តិ, អហញ្ច តេហិ ឧជ្ឈិតសន្ថតបច្ចយា សិក្ខាបទំ បញ្ញបេស្សាមី’’តិ, តស្មា ឯវមាហ. ឯវំ ពហូនិ ហិ ឯត្ថ អានិសំសានីតិ.

សបរិសោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមីតិ ថេរោ កិរ ‘‘ន, ភិក្ខវេ, ឩនទសវស្សេន ឧបសម្បាទេតព្ពោ, យោ ឧបសម្បាទេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ (មហាវ. ៧៥) ឥមស្មិំ ខន្ធកសិក្ខាបទេ ‘‘កថញ្ហិ នាម ត្វំ មោឃបុរិស អញ្ញេហិ ឱវទិយោ អនុសាសិយោ អញ្ញំ ឱវទិតុំ អនុសាសិតុំ មញ្ញិស្សសី’’តិ ឯវមាទិនា នយេន គរហំ លភិត្វា ‘‘សត្ថា មយ្ហំ បរិសំ និស្សាយ គរហំ អទាសិ, សោ ទានាហំ ភគវន្តំ តេនេវ បុណ្ណចន្ទសស្សិរីកេន សព្ពាការបរិបុណ្ណេន មុខេន ព្រហ្មឃោសំ និច្ឆារេត្វា បរិសំយេវ និស្សាយ សាធុការំ ទាបេស្សាមី’’តិ សុហទយោ កុលបុត្តោ អតិរេកយោជនសតំ បដិក្កមិត្វា បរិសំ ចិនិត្វា បញ្ចមត្តេហិ ភិក្ខុសតេហិ បរិវុតោ បុន ភគវន្តំ ឧបសង្កមន្តោ. តេន វុត្តំ – ‘‘សបរិសោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមី’’តិ. ន ហិ សក្កា ពុទ្ធានំ អញ្ញថា អារាធេតុំ អញ្ញត្រ វត្តសម្បត្តិយា.

ភគវតោ អវិទូរេ និសិន្នោតិ វត្តសម្បត្តិយា បរិសុទ្ធភាវេន និរាសង្កោ សីហោ វិយ កញ្ចនបព្ពតស្ស ភគវតោ អវិទូរេ និសិន្នោ. ឯតទវោចាតិ កថាសមុដ្ឋាបនត្ថំ ឯតំ អវោច. មនាបានិ តេ ភិក្ខុ បំសុកូលានីតិ ភិក្ខុ តវ ឥមានិ បំសុកូលានិ មនាបានិ, អត្តនោ រុចិយា ខន្តិយា គហិតានីតិ អត្ថោ. ន ខោ មេ, ភន្តេ, មនាបានីតិ, ភន្តេ ន មយា អត្តនោ រុចិយា គហិតានិ, គលគ្គាហេន វិយ មត្ថកតាឡនេន វិយ ច គាហិតោម្ហីតិ ទស្សេតិ.

បញ្ញាយិស្សតីតិ បញ្ញាតោ អភិញ្ញាតោ ភវិស្សតិ, តត្ថ សន្ទិស្សិស្សតីតិ វុត្តំ ហោតិ. ន មយំ អបញ្ញត្តំ បញ្ញបេស្សាមាតិ មយំ សាវកា នាម អបញ្ញត្តំ ន បញ្ញបេស្សាម, ពុទ្ធវិសយោ ហិ ឯសោ យទិទំ ‘‘បាចិត្តិយំ ទុក្កដ’’ន្តិអាទិនា នយេន អបញ្ញត្តសិក្ខាបទបញ្ញបនំ បញ្ញត្តសមុច្ឆិន្ទនំ វា. សមាទាយាតិ តំ តំ សិក្ខាបទំ សមាទិយិត្វា, ‘‘សាធុ សុដ្ឋូ’’តិ សម្បដិច្ឆិត្វា យថាបញ្ញត្តេសុ សព្ពសិក្ខាបទេសុ សិក្ខិស្សាមាតិ ទស្សេតិ. តស្ស អារទ្ធចិត្តោ បុនបិ ‘‘សាធុ សាធូ’’តិ សាធុការមទាសិ.

៥៦៦. អនុញ្ញាតាវុសោតិ អនុញ្ញាតំ, អាវុសោ. បិហេន្តាតិ បិហយន្តា. សន្ថតានិ ឧជ្ឈិត្វាតិ សន្ថតេ ចតុត្ថចីវរសញ្ញិតាយ សព្ពសន្ថតានិ ឧជ្ឈិត្វា. ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសីតិ ភគវា សន្ថតានិ វិប្បកិណ្ណានិ ទិស្វា ‘‘សទ្ធាទេយ្យវិនិបាតនេ ការណំ នត្ថិ, បរិភោគុបាយំ នេសំ ទស្សេស្សាមី’’តិ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ.

៥៦៧. សកិំ និវត្ថម្បិ សកិំ បារុតម្បីតិ សកិំ និសិន្នញ្ចេវ និបន្នញ្ច. សាមន្តាតិ ឯកបស្សតោ វដ្ដំ វា ចតុរស្សំ វា ឆិន្ទិត្វា គហិតដ្ឋានំ យថា វិទត្ថិមត្តំ ហោតិ, ឯវំ គហេតព្ពំ, សន្ថរន្តេន បន បាឡិយំ វុត្តនយេនេវ ឯកទេសេ វា សន្ថរិតព្ពំ, វិជដេត្វា វា មិស្សកំ កត្វា សន្ថរិតព្ពំ, ឯវំ ថិរតរំ ហោតីតិ. សេសំ ឧត្តានត្ថមេវ.

សមុដ្ឋានាទីនិ កិរិយាកិរិយត្តា ឥមស្ស សិក្ខាបទស្ស ទ្វេភាគសិក្ខាបទសទិសានីតិ.

ឥមេសុ បន បញ្ចសុ សន្ថតេសុ បុរិមានិ តីណិ វិនយកម្មំ កត្វា បដិលភិត្វា បរិភុញ្ជិតុំ ន វដ្ដន្តិ, បច្ឆិមានិ ទ្វេ វដ្ដន្តីតិ វេទិតព្ពានីតិ.

និសីទនសន្ថតសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.