មក្កដីវត្ថុកថា

៤០. ឥទានិ យំ តំ អញ្ញំ វត្ថុ ឧប្បន្នំ, តំ ទស្សេតុំ ‘‘តេន ខោ បន សមយេនា’’តិអាទិមាហ. តត្រាយំ អនុត្តានបទវណ្ណនា – មក្កដិំ អាមិសេនាតិ មហាវនេ ភិក្ខូនំ ខន្តិមេត្តាទិគុណានុភាវេន និរាសង្កចិត្តា ពហូ មិគមោរកុក្កុដមក្កដាទយោ តិរច្ឆានា បធានាគារដ្ឋានេសុ វិចរន្តិ. តត្រ ឯកំ មក្កដិំ អាមិសេន យាគុភត្តខជ្ជកាទិនា ឧបលាបេត្វា, សង្គណ្ហិត្វាតិ វុត្តំ ហោតិ. តស្សាតិ ភុម្មវចនំ. បដិសេវតីតិ បចុរបដិសេវនោ ហោតិ; បចុរត្ថេ ហិ វត្តមានវចនំ. សោ ភិក្ខូតិ សោ មេថុនធម្មបដិសេវនកោ ភិក្ខុ. សេនាសនចារិកំ អាហិណ្ឌន្តាតិ តេ ភិក្ខូ អាគន្តុកា ពុទ្ធទស្សនាយ អាគតា បាតោវ អាគន្តុកភត្តានិ លភិត្វា កតភត្តកិច្ចា ភិក្ខូនំ និវាសនដ្ឋានានិ បស្សិស្សាមាតិ វិចរិំសុ. តេន វុត្តំ – ‘‘សេនាសនចារិកំ អាហិណ្ឌន្តា’’តិ. យេន តេ ភិក្ខូ តេនុបសង្កមីតិ តិរច្ឆានគតា នាម ឯកភិក្ខុនា សទ្ធិំ វិស្សាសំ កត្វា អញ្ញេសុបិ តាទិសញ្ញេវ ចិត្តំ ឧប្បាទេន្តិ. តស្មា សា មក្កដី យេន តេ ភិក្ខូ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ច អត្តនោ វិស្សាសិកភិក្ខុស្សេវ តេសម្បិ តំ វិការំ ទស្សេសិ.

ឆេប្បន្តិ នង្គុដ្ឋំ. ឱឌ្ឌីតិ អភិមុខំ ឋបេសិ. និមិត្តម្បិ អកាសីតិ យេន និយាមេន យាយ កិរិយាយ មេថុនាធិប្បាយំ តេ ជានន្តិ តំ អកាសីតិ អត្ថោ. សោ ភិក្ខូតិ យស្សាយំ វិហារោ. ឯកមន្តំ និលីយិំសូតិ ឯកស្មិំ ឱកាសេ បដិច្ឆន្នា អច្ឆិំសុ.

៤១. សច្ចំ, អាវុសោតិ សហោឌ្ឍគ្គហិតោ ចោរោ វិយ បច្ចក្ខំ ទិស្វា ចោទិតត្តា ‘‘កិំ វា មយា កត’’ន្តិអាទីនិ វត្តុំ អសក្កោន្តោ ‘‘សច្ចំ, អាវុសោ’’តិ អាហ. ននុ, អាវុសោ, តថេវ តំ ហោតីតិ អាវុសោ យថា មនុស្សិត្ថិយា, ននុ តិរច្ឆានគតិត្ថិយាបិ តំ សិក្ខាបទំ តថេវ ហោតិ. មនុស្សិត្ថិយាបិ ហិ ទស្សនម្បិ គហណម្បិ អាមសនម្បិ ផុសនម្បិ ឃដ្ដនម្បិ ទុដ្ឋុល្លមេវ. តិរច្ឆានគតិត្ថិយាបិ តំ សព្ពំ ទុដ្ឋុល្លមេវ. កោ ឯត្ថ វិសេសោ? អលេសដ្ឋានេ ត្វំ លេសំ ឱឌ្ឌេសីតិ.

៤២. អន្តមសោ តិរច្ឆានគតាយបិ បារាជិកោ ហោតិ អសំវាសោតិ តិរច្ឆានគតាយបិ មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិត្វា បារាជិកោ យេវ ហោតីតិ ទឡ្ហតរំ សិក្ខាបទមកាសិ. ទុវិធញ្ហិ សិក្ខាបទំ – លោកវជ្ជំ, បណ្ណត្តិវជ្ជញ្ច. តត្ថ យស្ស សចិត្តកបក្ខេ ចិត្តំ អកុសលមេវ ហោតិ, តំ លោកវជ្ជំ នាម. សេសំ បណ្ណត្តិវជ្ជំ. តត្ថ លោកវជ្ជេ អនុបញ្ញត្តិ ឧប្បជ្ជមានា រុន្ធន្តី ទ្វារំ បិទហន្តី សោតំ បច្ឆិន្ទមានា គាឡ្ហតរំ ករោន្តី ឧប្បជ្ជតិ, អញ្ញត្រ អធិមានា, អញ្ញត្រ សុបិនន្តាតិ អយំ បន វីតិក្កមាភាវា អព្ពោហារិកត្តា ច វុត្តា. បណ្ណត្តិវជ្ជេ អកតេ វីតិក្កមេ ឧប្បជ្ជមានា សិថិលំ ករោន្តី មោចេន្តី ទ្វារំ ទទមានា អបរាបរម្បិ អនាបត្តិំ កុរុមានា ឧប្បជ្ជតិ, គណភោជនបរម្បរភោជនាទីសុ អនុបញ្ញត្តិយោ វិយ. ‘‘អន្តមសោ តង្ខណិកាយបី’’តិ ឯវរូបា បន កតេ វីតិក្កមេ ឧប្បន្នត្តា បញ្ញត្តិគតិកាវ ហោតិ. ឥទំ បន បឋមសិក្ខាបទំ យស្មា លោកវជ្ជំ, ន បណ្ណត្តិវជ្ជំ; តស្មា អយមនុបញ្ញត្តិ រុន្ធន្តី ទ្វារំ បិទហន្តី សោតំ បច្ឆិន្ទមានា គាឡ្ហតរំ ករោន្តី ឧប្បជ្ជិ.

ឯវំ ទ្វេបិ វត្ថូនិ សម្បិណ្ឌេត្វា មូលច្ឆេជ្ជវសេន ទឡ្ហតរំ កត្វា បឋមបារាជិកេ បញ្ញត្តេ អបរម្បិ អនុបញ្ញត្តត្ថាយ វជ្ជិបុត្តកវត្ថុ ឧទបាទិ. តស្សុប្បត្តិទស្សនត្ថមេតំ វុត្តំ – ‘‘ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខូនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតី’’តិ. តស្សត្ថោ – ភគវតា ភិក្ខូនំ ឥទំ សិក្ខាបទំ ឯវំ បញ្ញត្តំ ហោតិ ច ឥទញ្ច អញ្ញម្បិ វត្ថុ ឧទបាទីតិ.

មក្កដីវត្ថុកថា និដ្ឋិតា.