៥. បបាតវគ្គោ

១. លោកចិន្តាសុត្តវណ្ណនា

១១១១. បញ្ចមស្ស បឋមេ សុមាគធាយ បោក្ខរណិយាតិ ឯវំនាមិកាយ បោក្ខរណិយា. លោកចិន្តំ ចិន្តេន្តោតិ, ‘‘កេន នុ ខោ ចន្ទិមសូរិយា កតា, កេន មហាបថវី, កេន មហាសមុទ្ទោ, កេន សត្តា ឧប្បាទិតា, កេន បព្ពតា, កេន អម្ពតាលនាឡិកេរាទយោ’’តិ ឯវរូបំ លោកចិន្តំ ចិន្តេន្តោ និសីទិ.

វិចេតោតិ វិគតចិត្តោ វិក្ខិត្តចិត្តោ វា. ភូតំយេវ អទ្ទសាតិ តេ កិរ អសុរា សម្ពរិមាយំ សម្បរិវត្តេត្វា យថា នេ សោ បុរិសោ ហត្ថិអស្សាទីសុ អារុហន្តេ ឧក្ខិបិត្វា, ភិសមុឡាលច្ឆិទ្ទេហិ បវិសន្តេ បស្សតិ, ឯវំ អធិដ្ឋហិំសុ. តំ សន្ធាយ សត្ថា ‘‘ភូតំយេវ អទ្ទសា’’តិ អាហ. ទេវានំយេវ មោហយមានាតិ ទេវានំ ចិត្តំ មោហយន្តា. តស្មាតិ យស្មា លោកចិន្តំ ចិន្តេន្តោ ឧម្មត្តកោបិ ហោតិ, តស្មា.

២-៣. បបាតសុត្តាទិវណ្ណនា

១១១២-១៣. ទុតិយេ បដិភានកូដោតិ ឯកោ មហន្តោ បព្ពតសទិសោ មរិយាទបាសាណោ. តតិយេ អនិដ្ឋរូបន្តិ អនិដ្ឋសភាវំ.

៤. កូដាគារសុត្តវណ្ណនា

១១១៤. ចតុត្ថេ ហេដ្ឋិមំ ឃរំ អករិត្វាតិ ថម្ភភិត្តិបាទុស្សាបនាទិនា ឃរស្ស ហេដ្ឋិមភាគំ អកត្វា.

៥. វាលសុត្តវណ្ណនា

១១១៥. បញ្ចមេ សន្ថាគារេតិ សិប្បុគ្គណ្ហនសាលាយំ. ឧបាសនំ ករោន្តេតិ កណ្ឌខិបនសិប្បំ ករោន្តេ. អសនំ អតិបាតេន្តេតិ កណ្ឌំ អតិក្កមេន្តេ. បោង្ខានុបោង្ខន្តិ ឯកំ កណ្ឌំ ខិបិត្វា យថា អស្ស សរស្ស បោង្ខំ វិជ្ឈតិ, អបរំ អនុបោង្ខំ នាម ទុតិយស្ស បោង្ខំ, បុន អបរំ តស្ស បោង្ខន្តិ ឯវំ អតិបាតេន្តេ អទ្ទស. យត្រ ហិ នាមាតិ យេ នាម. ទុរភិសម្ភវតរន្តិ ទុក្ករតរំ. សត្តធា ភិន្នស្ស វាលស្ស កោដិយា កោដិំ បដិវិជ្ឈេយ្យាតិ ឯកំ វាលំ សត្តធា ភិន្ទិត្វា, តស្ស ឯកំ ភេទំ គហេត្វា, វាតិង្គណមជ្ឈេ ពន្ធិត្វា, អបរំ ភេទំ កណ្ឌស្ស អគ្គកោដិយំ ពន្ធិត្វា, ឧសភមត្តេ ឋិតោ កណ្ឌពទ្ធាយ កោដិយា តំ វាតិង្គណពទ្ធកោដិំ បដិវិជ្ឈេយ្យាតិ អត្ថោ. តស្មាតិ យស្មា ឯវំ ទុប្បដិវិជ្ឈានិ ចត្តារិ សច្ចានិ, តស្មា.

៧. បឋមឆិគ្គឡយុគសុត្តវណ្ណនា

១១១៧. សត្តមេ អញ្ញមញ្ញខាទិកាតិ អញ្ញមញ្ញំ ខាទនំ. ទុព្ពលខាទិកាតិ ពលវន្តេហិ មច្ឆាទីហិ ទុព្ពលានំ មច្ឆាទីនំ ខាទនំ.

៨. ទុតិយឆិគ្គឡយុគសុត្តវណ្ណនា

១១១៨. អដ្ឋមេ មហាបថវីតិ ចក្កវាឡគព្ភន្តរា មហាបថវី. អធិច្ចមិទំ, ភន្តេតិ ឥទំ អធិច្ចុប្បត្តិកំ សចេ តំ យុគំ ន បូតិ ភវេយ្យ, សមុទ្ទេ ឧទកំ ន សុស្សេយ្យ, សោ ច កច្ឆបោ ន មរេយ្យ, អបិ នាម យទិច្ឆាវសេន សិយាតិ អត្ថោ.

ឯវំ អធិច្ចមិទំ, ភិក្ខវេតិ ឯត្ថ មហាសីវត្ថេរោ ចត្តារិ យុគានិ ទស្សេតិ – បុរត្ថិមចក្កវាឡមុខវដ្ដិយំ ឋិតេន បុរិសេន បក្ខិត្តយុគស្ស ហិ ឆិគ្គឡេន តស្ស អន្ធកច្ឆបស្ស គីវាយ បវេសនំ វិយ មនុស្សបដិលាភោ អធិច្ចបដិលាភី. ទក្ខិណចក្កវាឡមុខវដ្ដិយំ ឋិតេន បក្ខិត្តស្ស បន បរិព្ភមន្តស្ស បុរិមយុគំ បត្វា ឆិគ្គឡេន ឆិគ្គឡុបរិ អារុឡ្ហស្ស ឆិគ្គឡេន គីវប្បវេសនំ វិយ តថាគតុប្បាទោ អធិច្ចតរសម្ភវោ. បច្ឆិមចក្កវាឡមុខវដ្ដិយំ ឋិតេន បក្ខិត្តស្ស បន បរិព្ភមន្តស្ស បុរិមយុគទ្វយំ បត្វា ឆិគ្គឡេន ឆិគ្គឡុបរិ អារុឡ្ហស្ស ឆិគ្គឡេន គីវប្បវេសនំ វិយ តថាគតប្បវេទិតស្ស ធម្មវិនយស្ស ទីបនំ អធិច្ចតរសម្ភវំ. ឧត្តរចក្កវាឡមុខវដ្ដិយំ ឋិតេន បក្ខិត្តស្ស បន បរិព្ភមន្តស្ស បុរិមយុគត្តយំ បត្វា ឆិគ្គឡេន ឆិគ្គឡុបរិ អារុឡ្ហស្ស ឆិគ្គឡេន គីវប្បវេសនំ វិយ ចតុសច្ចបដិវេធោ អតិវិយ អធិច្ចតរសម្ភវោ វេទិតព្ពោ. នវមាទីនិ អភិសមយសំយុត្តេ វុត្តនយានេវាតិ.

បបាតវគ្គោ បញ្ចមោ.