១២. សច្ចសំយុត្តំ

១. សមាធិវគ្គោ

១. សមាធិសុត្តវណ្ណនា

១០៧១. សច្ចសំយុត្តស្ស បឋមេ សមាធិំ, ភិក្ខវេតិ តេ កិរ ភិក្ខូ ចិត្តេកគ្គតាយ បរិហាយន្តិ, អថ នេសំ សត្ថា – ‘‘ឯវមេតេ ចិត្តេកគ្គតំ លភិត្វា, កម្មដ្ឋានំ វឌ្ឍេត្វា, វិសេសំ បាបុណិស្សន្តី’’តិ ឥមំ ទេសនំ អារភិ. តស្មាតិហ, ភិក្ខវេ, ‘‘ឥទំ ទុក្ខ’’ន្តិ យោគោ ករណីយោតិ ឯត្ថ យថាភូតាទិវសេន ការណច្ឆេទោ វេទិតព្ពោ. ឥទញ្ហិ វុត្តំ ហោតិ – ភិក្ខវេ, យស្មា សមាហិតោ ភិក្ខុ ចត្តារិ សច្ចានិ យថាភូតំ បជានាតិ, តស្មា តុម្ហេហិ ច សមាហិតេហិ ចតុន្នំ សច្ចានំ យថាភូតំ បជាននត្ថាយ ‘‘ឥទំ ទុក្ខ’’ន្តិ យោគោ ករណីយោ. តថា យស្មា ចត្តារិ សច្ចានិ តថាគតស្សេវ បាតុភាវា បាកដានិ ហោន្តិ, យស្មា ច តថាគតេន សុវិភត្តានិ, យស្មា ច តេសុ អបរិមាណា វណ្ណា អបរិមាណានិ បទព្យញ្ជនានិ, យស្មា ច តេសំ អប្បដិវិទ្ធត្តា វដ្ដំ វឌ្ឍតិ, តេសំ បដិវិទ្ធកាលតោ បដ្ឋាយ ន វឌ្ឍតិ, តស្មា ‘‘ឯវំ នោ វដ្ដំ ន វឌ្ឍិស្សតី’’តិ តុម្ហេហិ ‘‘ឥទំ ទុក្ខ’’ន្តិ យោគោ ករណីយោ.

២. បដិសល្លានសុត្តវណ្ណនា

១០៧២. ទុតិយំ កាយវិវេកវិកលានំ កាយវិវេកបដិលាភត្ថាយ វុត្តំ.

៣. បឋមកុលបុត្តសុត្តាទិវណ្ណនា

១០៧៣-៧៥. តតិយេ អភិសមយាយាតិ អភិសមយត្ថាយ. សមណព្រាហ្មណាតិ ចេត្ថ សាសនាវចរា អធិប្បេតា. តថា ចតុត្ថបញ្ចមេសុ, តេន តេន អភិលាបេន ពុជ្ឈនកានំ បន អជ្ឈាសយេនេតានិ វុត្តានិ.

៦. ទុតិយសមណព្រាហ្មណសុត្តវណ្ណនា

១០៧៦. ឆដ្ឋេ អភិសម្ពុទ្ធំ បកាសេសុន្តិ អភិសម្ពុទ្ធោ អហន្តិ ឯវំ អត្តានំ អភិសម្ពុទ្ធំ បកាសយិំសុ. ឥមស្មិញ្ហិ សុត្តេ សព្ពញ្ញុពុទ្ធា ច សមណគហណេន គហិតា.

១០. តិរច្ឆានកថាសុត្តវណ្ណនា

១០៨០. ទសមេ អនេកវិហិតន្តិ អនេកវិធំ. តិរច្ឆានកថន្តិ អនិយ្យានិកត្តា សគ្គមោក្ខមគ្គានំ តិរច្ឆានភូតំ កថំ. រាជកថន្តិអាទីសុ រាជានំ អារព្ភ ‘‘មហាសម្មតោ មន្ធាតា ធម្មាសោកោ ឯវំ មហានុភាវោ’’តិអាទិនា នយេន បវត្តកថា រាជកថា. ឯស នយោ ចោរកថាទីសុ. តេសុ ‘‘អសុកោ រាជា អភិរូបោ ទស្សនីយោ’’តិអាទិនា នយេន គេហសិតកថាវ តិរច្ឆានកថា ហោតិ. ‘‘សោបិ នាម ឯវំ មហានុភាវោ ខយំ គតោ’’តិ ឯវំ បវត្តា បន កម្មដ្ឋានភាវេ តិដ្ឋតិ. ចោរេសុបិ ‘‘មូលទេវោ ឯវំ មហានុភាវោ មេឃមាលោ ឯវំ មហានុភាវោ’’តិ តេសំ កម្មំ បដិច្ច ‘‘អហោ សូរា’’តិ គេហសិតកថាវ តិរច្ឆានកថា. យុទ្ធេបិ ភារតយុទ្ធាទីសុ ‘‘អសុកេន អសុកោ ឯវំ មារិតោ ឯវំ វិទ្ធោ’’តិ កាមស្សាទវសេនេវ កថា តិរច្ឆានកថា, ‘‘តេបិ នាម ខយំ គតា’’តិ ឯវំ បវត្តា បន សព្ពត្ថ កម្មដ្ឋានមេវ ហោតិ. អបិច អន្នាទីសុ ‘‘ឯវំ វណ្ណវន្តំ គន្ធវន្តំ រសវន្តំ ផស្សសម្បន្នំ ខាទិម្ហ ភុញ្ជិម្ហ បិវិម្ហ បរិភុញ្ជិម្ហា’’តិ កាមស្សាទវសេន កថេតុំ ន វដ្ដតិ. សាត្ថកំ បន កត្វា ‘‘បុព្ពេ ឯវំ វណ្ណាទិសម្បន្នំ អន្នំ បានំ វត្ថំ សយនំ មាលំ គន្ធំ វិលេបនំ សីលវន្តានំ អទម្ហ, ចេតិយេ បូជំ អករិម្ហា’’តិ កថេតុំ វដ្ដតិ.

ញាតិកថាទីសុបិ ‘‘អម្ហាកំ ញាតកា សូរា សមត្ថា’’តិ វា, ‘‘បុព្ពេ មយំ ឯវំ វិចិត្រេហិ យានេហិ វិចរិម្ហា’’តិ វា អស្សាទវសេន វត្តុំ ន វដ្ដតិ. សាត្ថកំ បន កត្វា ‘‘តេបិ នោ ញាតកា ខយំ គតា’’តិ វា, ‘‘បុព្ពេ មយំ ឯវរូបា ឧបាហនា សង្ឃស្ស អទម្ហា’’តិ វា កថេតព្ពា. គាមកថាទីសុបិ សុនិវិដ្ឋទុន្និវិដ្ឋសុភិក្ខទុព្ភិក្ខាទិវសេន វា ‘‘អសុកគាមវាសិនោ សូរា សមត្ថា’’តិ វា ឯវំ អស្សាទវសេន វត្តុំ ន វដ្ដតិ, សាត្ថកំ បន កត្វា ‘‘សទ្ធា បសន្នា’’តិ វា, ‘‘ខយំ គតា’’តិ វា វត្តុំ វដ្ដតិ. និគមនគរជនបទកថាសុបិ ឯសេវ នយោ.

ឥត្ថិកថាបិ វណ្ណសណ្ឋានាទីនិ បដិច្ច អស្សាទវសេន វត្តុំ ន វដ្ដតិ, ‘‘សទ្ធា បសន្នា ខយំ គតា’’តិ ឯវមេវ វដ្ដតិ. សូរកថាបិ ‘‘នន្ទិមិត្តោ នាម យោធោ សូរោ អហោសី’’តិ អស្សាទវសេន វត្តុំ ន វដ្ដតិ, ‘‘សទ្ធោ បសន្នោ អហោសិ, ខយំ គតោ’’តិ ឯវមេវ វដ្ដតិ. សុរាកថាតិបិ បាឋោ. សាបិ ចេសា សុរាកថា ‘‘ឯវរូបា នាម សុរា បីតា រតិជននី ហោតី’’តិ អស្សាទវសេនេវ ន វដ្ដតិ, អាទីនវវសេន បន ‘‘ឧម្មត្តកសំវត្តនិកា’’តិអាទិនា នយេន វដ្ដតិ. វិសិខាកថាបិ ‘‘អសុកវិសិខា សុនិវិដ្ឋា ទុន្និវិដ្ឋា’’តិ វា, ‘‘អសុកវិសិខាយ វាសិនោ សូរា សមត្ថា’’តិ វា អស្សាទវសេនេវ វត្តុំ ន វដ្ដតិ, ‘‘សទ្ធា បសន្នា ខយំ គតា’’តិ ឯច្ចេវំ វដ្ដតិ. កុម្ភដ្ឋានកថាតិ ឧទកតិត្ថកថា វុច្ចតិ, កុម្ភទាសិកថា វា. សាបិ ‘‘បាសាទិកា នច្ចិតុំ គាយិតុំ ឆេកា’’តិ អស្សាទវសេន ន វដ្ដតិ, ‘‘សទ្ធា បសន្នា’’តិអាទិនា នយេនេវ វដ្ដតិ.

បុព្ពបេតកថាតិ អតីតញាតិកថា. តត្ថ វត្តមានញាតិកថាសទិសោវ វិនិច្ឆយោ. នានត្តកថាតិ បុរិមបច្ឆិមកថាហិ វិមុត្តា អវសេសា នានាសភាវា និរត្ថកកថា. លោកក្ខាយិកាតិ ‘‘អយំ លោកោ កេន និម្មិតោ, អសុកេន នាម និម្មិតោ, កាកោ សេតោ អដ្ឋីនំ សេតត្តា, ពលាកា រត្តា លោហិតស្ស រត្តត្តា’’តិ ឯវមាទិកា លោកាយតវិតណ្ឌសល្លាបកថា. សមុទ្ទក្ខាយិកា នាម ‘‘កស្មា សមុទ្ទោ សាគរោ, សាគរទេវេន ខនិតត្តា សាគរោ, ខតោ មេតិ ហត្ថមុទ្ទាយ និវេទិតត្តា សមុទ្ទោ’’តិ ឯវមាទិកា និរត្ថកសមុទ្ទក្ខាយិកកថា. ឥតិ ភវោ ឥតិ អភវោតិ យំ វា តំ វា និរត្ថកការណំ វត្វា បវត្តិតកថា ឥតិភវាភវកថា. ឯត្ថ ច ភវោតិ សស្សតំ, អភវោតិ ឧច្ឆេទំ. ភវោតិ វុទ្ធិ, អភវោតិ ហានិ. ភវោតិ កាមសុខំ, អភវោតិ អត្តកិលមថោ. ឥតិ ឥមាយ ឆព្ពិធាយ ឥតិភវាភវកថាយ សទ្ធិំ ពាត្តិំស តិរច្ឆានកថា នាម ហោន្តិ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានត្ថមេវាតិ.

បឋមោ វគ្គោ.

២. ធម្មចក្កប្បវត្តនវគ្គោ

១. ធម្មចក្កប្បវត្តនសុត្តវណ្ណនា

១០៨១. ទុតិយស្ស បឋមេ ពារាណសិយន្តិ ឯវំនាមកេ នគរេ. ឥសិបតនេ មិគទាយេតិ ឥសីនំ បតនុប្បតនវសេន ឯវំលទ្ធនាមេ មិគានំ អភយទានវសេន ទិន្នត្តា មិគទាយសង្ខាតេ អារាមេ. ឯត្ថ ហិ ឧប្បន្នុប្បន្នា សព្ពញ្ញុឥសយោ បតន្តិ, ធម្មចក្កប្បវត្តនត្ថំ និសីទន្តីតិ អត្ថោ. នន្ទមូលកបព្ភារតោ សត្តាហច្ចយេន និរោធសមាបត្តិតោ វុដ្ឋិតា អនោតត្តទហេ កតមុខធោវនាទិកិច្ចា អាកាសេន អាគន្ត្វា បច្ចេកពុទ្ធឥសយោបេត្ថ ឱតរណវសេន បតន្តិ, ឧបោសថត្ថញ្ច អនុបោសថត្ថញ្ច សន្និបតន្តិ, គន្ធមាទនំ បដិគច្ឆន្តាបិ តតោវ ឧប្បតន្តីតិ ឥមិនា ឥសីនំ បតនុប្បតនវសេន តំ ‘‘ឥសិបតន’’ន្តិ វុច្ចតិ.

អាមន្តេសីតិ ទីបង្ករបាទមូលេ កតាភិនីហារតោ បដ្ឋាយ បារមិយោ បូរេន្តោ អនុបុព្ពេន បច្ឆិមភវេ កតាភិនិក្ខមនោ អនុបុព្ពេន ពោធិមណ្ឌំ បត្វា តត្ថ អបរាជិតបល្លង្កេ និសិន្នោ មារពលំ ភិន្ទិត្វា បឋមយាមេ បុព្ពេនិវាសំ អនុស្សរិត្វា មជ្ឈិមយាមេ ទិព្ពចក្ខុំ វិសោធេត្វា បច្ឆិមយាមាវសានេ ទសសហស្សិលោកធាតុំ ឧន្នាទេន្តោ សព្ពញ្ញុតំ បត្វា សត្ត សត្តាហានិ ពោធិមណ្ឌេ វីតិនាមេត្វា មហាព្រហ្មុនា អាយាចិតធម្មទេសនោ ពុទ្ធចក្ខុនា លោកំ វោលោកេត្វា លោកានុគ្គហេន ពារាណសិំ គន្ត្វា បញ្ចវគ្គិយេ សញ្ញាបេត្វា ធម្មចក្កំ បវត្តេតុកាមោ អាមន្តេសិ.

ទ្វេមេ, ភិក្ខវេ, អន្តាតិ ទ្វេ ឥមេ, ភិក្ខវេ, កោដ្ឋាសា. ឥមស្ស បន បទស្ស សហ សមុទាហារេន សមុទាហារនិគ្ឃោសោ ហេដ្ឋា អវីចិំ ឧបរិ ភវគ្គំ បត្វា ទសសហស្សិលោកធាតុំ បត្ថរិត្វា អដ្ឋាសិ. តស្មិំយេវ សមយេ អដ្ឋារសកោដិសង្ខា ព្រហ្មានោ សមាគច្ឆិំសុ, បច្ឆិមទិសាយ សូរិយោ អត្ថមេតិ, បាចីនទិសាយ អាសាឡ្ហនក្ខត្តេន យុត្តោ បុណ្ណចន្ទោ ឧគ្គច្ឆតិ. តស្មិំ សមយេ ភគវា ឥមំ ធម្មចក្កប្បវត្តនសុត្តំ អារភន្តោ ‘‘ទ្វេមេ, ភិក្ខវេ, អន្តា’’តិអាទិមាហ.

តត្ថ បព្ពជិតេនាតិ គិហិសំយោជនំ ឆិន្ទិត្វា បព្ពជ្ជុបគតេន. ន សេវិតព្ពាតិ ន វឡញ្ជេតព្ពា. យោ ចាយំ កាមេសុ កាមសុខល្លិកានុយោគោតិ យោ ច អយំ វត្ថុកាមេសុ កិលេសកាមសុខស្ស អនុយោគោ. ហីនោតិ លាមកោ. គម្មោតិ គាមវាសីនំ សន្តកោ. បោថុជ្ជនិកោតិ អន្ធពាលជនេន អាចិណ្ណោ. អនរិយោតិ ន អរិយោ ន វិសុទ្ធោ ន ឧត្តមោ ន វា អរិយានំ សន្តកោ. អនត្ថសំហិតោតិ ន អត្ថសំហិតោ, ហិតសុខាវហការណំ អនិស្សិតោតិ អត្ថោ. អត្តកិលមថានុយោគោតិ អត្តនោ កិលមថស្ស អនុយោគោ, អត្តនោ ទុក្ខករណន្តិ អត្ថោ. ទុក្ខោតិ កណ្ដកាបស្សយសេយ្យាទីហិ អត្តមារណេហិ ទុក្ខាវហោ.

បញ្ញាចក្ខុំ ករោតីតិ ចក្ខុករណី. ទុតិយបទំ តស្សេវ វេវចនំ. ឧបសមាយាតិ កិលេសូបសមត្ថាយ. អភិញ្ញាយាតិ ចតុន្នំ សច្ចានំ អភិជាននត្ថាយ. សម្ពោធាយាតិ តេសំយេវ សម្ពុជ្ឈនត្ថាយ. និព្ពានាយាតិ និព្ពានសច្ឆិកិរិយាយ. សេសមេត្ថ យំ វត្តព្ពំ សិយា, តំ ហេដ្ឋា តត្ថ តត្ថ វុត្តមេវ. សច្ចកថាបិ សព្ពាការេនេវ វិសុទ្ធិមគ្គេ (វិសុទ្ធិ. ២.៥២៩) វិត្ថារិតា.

តិបរិវដ្ដន្តិ សច្ចញាណកិច្ចញាណកតញាណសង្ខាតានំ តិណ្ណំ បរិវដ្ដានំ វសេន តិបរិវដ្ដំ. ឯត្ថ ហិ ‘‘ឥទំ ទុក្ខំ អរិយសច្ចំ, ឥទំ ទុក្ខសមុទយ’’ន្តិ ឯវំ ចតូសុ សច្ចេសុ យថាភូតំ ញាណំ សច្ចញាណំ នាម. តេសុយេវ ‘‘បរិញ្ញេយ្យំ បហាតព្ព’’ន្តិ ឯវំ កត្តព្ពកិច្ចជាននញាណំ កិច្ចញាណំ នាម. ‘‘បរិញ្ញាតំ បហីន’’ន្តិ ឯវំ តស្ស តស្ស កិច្ចស្ស កតភាវជាននញាណំ កតញាណំ នាម. ទ្វាទសាការន្តិ តេសំយេវ ឯកេកស្មិំ សច្ចេ តិណ្ណំ តិណ្ណំ អាការានំ វសេន ទ្វាទសាការំ. ញាណទស្សនន្តិ ឯតេសំ តិបរិវដ្ដានំ ទ្វាទសន្នំ អាការានំ វសេន ឧប្បន្នញាណសង្ខាតំ ទស្សនំ. ធម្មចក្ខុន្តិ អញ្ញត្ថ តយោ មគ្គា តីណិ ច ផលានិ ធម្មចក្ខុ នាម ហោន្តិ, ឥធ បឋមមគ្គោវ.

ធម្មចក្កេតិ បដិវេធញាណេ ចេវ ទេសនាញាណេ ច. ពោធិបល្លង្កេ និសិន្នស្ស ហិ ចតូសុ សច្ចេសុ ឧប្បន្នំ ទ្វាទសាការំ បដិវេធញាណម្បិ, ឥសិបតនេ និសិន្នស្ស ទ្វាទសាការាយ សច្ចទេសនាយ បវត្តិតំ ទេសនាញាណម្បិ ធម្មចក្កំ នាម. ឧភយម្បិ ហេតំ ទសពលស្ស ឧរេ បវត្តញាណមេវ. ឥមាយ ទេសនាយ បកាសេន្តេន ភគវតា ធម្មចក្កំ បវត្តិតំ នាម. តំ បនេតំ ធម្មចក្កំ យាវ អញ្ញាសិកោណ្ឌញ្ញត្ថេរោ អដ្ឋារសហិ ព្រហ្មកោដីហិ សទ្ធិំ សោតាបត្តិផលេ បតិដ្ឋាតិ, តាវ នំ ភគវា បវត្តេតិ នាម, បតិដ្ឋិតេ ច បវត្តិតំ នាម. តំ សន្ធាយ បវត្តិតេ ច បន ភគវតា ធម្មចក្កេ ភុម្មា ទេវា សទ្ទមនុស្សាវេសុន្តិអាទិ វុត្តំ.

តត្ថ ភុម្មាតិ ភូមដ្ឋកទេវតា. សទ្ទមនុស្សាវេសុន្តិ ឯកប្បហារេនេវ សាធុការំ ទត្វា – ‘‘ឯតំ ភគវតា’’តិអាទីនិ វទន្តា អនុសាវយិំសុ. ឱភាសោតិ សព្ពញ្ញុតញ្ញាណោភាសោ. សោ ហិ តទា ទេវានំ ទេវានុភាវំ អតិក្កមិត្វា វិរោចិត្ថ. អញ្ញាសិ វត, ភោ, កោណ្ឌញ្ញោតិ ឥមស្សបិ ឧទានស្ស ឧទាហារនិគ្ឃោសោ ទសសហស្សិលោកធាតុំ ផរិត្វា អដ្ឋាសិ.

៩. សង្កាសនសុត្តវណ្ណនា

១០៨៩. នវមេ អបរិមាណា វណ្ណាតិ អប្បមាណានិ អក្ខរានិ. ព្យញ្ជនាតិ តេសំយេវ វេវចនំ, វណ្ណានំ វា ឯកទេសា យទិទំ ព្យញ្ជនា នាម. សង្កាសនាតិ វិភត្តិយោ. ឯកមេកស្មិញ្ហិ សច្ចេ សព្ពាការេន វិត្ថារិយមានេ វណ្ណាទីនំ អន្តោ នាម នត្ថិ. តស្មា ឯវមាហ.

១០. តថសុត្តវណ្ណនា

១០៩០. ទសមេ សភាវាវិជហនដ្ឋេន តថំ. ទុក្ខញ្ហិ ទុក្ខមេវ វុត្តំ. សភាវស្ស អមោឃតាយ អវិតថំ. ន ហិ ទុក្ខំ អទុក្ខំ នាម ហោតិ. អញ្ញភាវានុបគមេន អនញ្ញថំ. ន ហិ ទុក្ខំ សមុទយាទិភាវំ ឧបគច្ឆតិ. សមុទយាទីសុបិ ឯសេវ នយោតិ.

ធម្មចក្កប្បវត្តនវគ្គោ ទុតិយោ.

៣. កោដិគាមវគ្គោ

១. កោដិគាមសុត្តវណ្ណនា

១០៩១. តតិយស្ស បឋមេ អននុពោធាតិ អននុពុជ្ឈនេន. អប្បដិវេធាតិ អប្បដិវិជ្ឈនេន.

២. ទុតិយកោដិគាមសុត្តវណ្ណនា

១០៩២. ទុតិយេ ចេតោវិមុត្តិ បញ្ញាវិមុត្តីតិ ផលសមាបត្តិផលបញ្ញានំ នាមំ.

៧. តថសុត្តវណ្ណនា

១០៩៧. សត្តមេ តស្មា អរិយសច្ចានីតិ យស្មា តថានិ អវិតថានិ អនញ្ញថានិ, តស្មា អរិយានំ សច្ចានីតិ វុច្ចន្តិ. ន ហិ វិតថានិ អរិយា អរិយសច្ចតោ បដិវិជ្ឈន្តិ.

៨. លោកសុត្តវណ្ណនា

១០៩៨. អដ្ឋមេ តថាគតោ អរិយោ, តស្មា ‘‘អរិយសច្ចានី’’តិ យស្មា អរិយេន តថាគតេន បដិវិទ្ធត្តា ទេសិតត្តា ច តានិ អរិយសន្តកានិ ហោន្តិ, តស្មា អរិយស្ស សច្ចត្តា អរិយសច្ចានីតិ អត្ថោ.

១០. គវម្បតិសុត្តវណ្ណនា

១១០០. ទសមេ សហញ្ចនិកេតិ សហញ្ចនិយនគរេ. យោ, ភិក្ខវេ, ទុក្ខំ បស្សតិ, ទុក្ខសមុទយម្បិ សោ បស្សតីតិអាទិ ឯកបដិវេធវសេន វុត្តំ, ឥមស្មិញ្ហិ សុត្តេ ឯកបដិវេធោវ កថិតោ.

កោដិគាមវគ្គោ តតិយោ.

៤. សីសបាវនវគ្គោ

១. សីសបាវនសុត្តវណ្ណនា

១១០១. ចតុត្ថស្ស បឋមេ យទិទំ ឧបរីតិ យានិ ឥមានិ ឧបរិ. សីសបាវនេតិ សីសបារុក្ខេ.

២. ខទិរបត្តសុត្តវណ្ណនា

១១០២. ទុតិយេ អនភិសមេច្ចាតិ ញាណេន អនភិសមាគន្ត្វា, អប្បដិវិជ្ឈិត្វាតិ អត្ថោ.

៣. ទណ្ឌសុត្តវណ្ណនា

១១០៣. តតិយេ អស្មា លោកា បរំ លោកន្តិ ឥមម្ហា មនុស្សលោកា បរំ និរយម្បិ, តិរច្ឆានយោនិម្បិ, បេត្តិវិសយម្បិ, មនុស្សលោកម្បិ, ទេវលោកម្បិ, គច្ឆន្តិ, បុនប្បុនំ វដ្ដស្មិំយេវ និព្ពត្តន្តីតិ អត្ថោ.

៥. សត្តិសតសុត្តវណ្ណនា

១១០៥. បញ្ចមេ ឯវញ្ចេតំ, ភិក្ខវេ, អស្សាតិ, ភិក្ខវេ, ឯវំ ចេ ឯតំ ភវេយ្យ, និរន្តរំ សត្តិសតេហិ ហញ្ញមានស្ស ទុក្ខទោមនស្សេហិ សហេវេស សច្ចាភិសមយោ ភវេយ្យ ចេតិ អត្ថោ.

៩. ឥន្ទខីលសុត្តវណ្ណនា

១១០៩. នវមេ មុខំ ឱលោកេន្តីតិ អជ្ឈាសយំ ឱលោកេន្តិ. អជ្ឈាសយោ ឥធ មុខន្តិ អធិប្បេតោ.

១០. វាទត្ថិកសុត្តវណ្ណនា

១១១០. ទសមេ សិលាយូបោតិ សិលាថម្ភោ. សោឡសកុក្កុកោតិ សោឡសហត្ថោ. សោឡសកុក្កូតិបិ បាឋោ. ហេដ្ឋា នេមង្គមាតិ ហេដ្ឋា អាវាដំ បវិដ្ឋា. អដ្ឋ កុក្កុ ឧបរិនេមស្សាតិ អដ្ឋ ហត្ថា អាវាដស្ស ឧបរិ ឧគ្គន្ត្វា ឋិតា ភវេយ្យុំ. ភុសាតិ ពលវតី. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.

សីសបាវនវគ្គោ ចតុត្ថោ.

៥. បបាតវគ្គោ

១. លោកចិន្តាសុត្តវណ្ណនា

១១១១. បញ្ចមស្ស បឋមេ សុមាគធាយ បោក្ខរណិយាតិ ឯវំនាមិកាយ បោក្ខរណិយា. លោកចិន្តំ ចិន្តេន្តោតិ, ‘‘កេន នុ ខោ ចន្ទិមសូរិយា កតា, កេន មហាបថវី, កេន មហាសមុទ្ទោ, កេន សត្តា ឧប្បាទិតា, កេន បព្ពតា, កេន អម្ពតាលនាឡិកេរាទយោ’’តិ ឯវរូបំ លោកចិន្តំ ចិន្តេន្តោ និសីទិ.

វិចេតោតិ វិគតចិត្តោ វិក្ខិត្តចិត្តោ វា. ភូតំយេវ អទ្ទសាតិ តេ កិរ អសុរា សម្ពរិមាយំ សម្បរិវត្តេត្វា យថា នេ សោ បុរិសោ ហត្ថិអស្សាទីសុ អារុហន្តេ ឧក្ខិបិត្វា, ភិសមុឡាលច្ឆិទ្ទេហិ បវិសន្តេ បស្សតិ, ឯវំ អធិដ្ឋហិំសុ. តំ សន្ធាយ សត្ថា ‘‘ភូតំយេវ អទ្ទសា’’តិ អាហ. ទេវានំយេវ មោហយមានាតិ ទេវានំ ចិត្តំ មោហយន្តា. តស្មាតិ យស្មា លោកចិន្តំ ចិន្តេន្តោ ឧម្មត្តកោបិ ហោតិ, តស្មា.

២-៣. បបាតសុត្តាទិវណ្ណនា

១១១២-១៣. ទុតិយេ បដិភានកូដោតិ ឯកោ មហន្តោ បព្ពតសទិសោ មរិយាទបាសាណោ. តតិយេ អនិដ្ឋរូបន្តិ អនិដ្ឋសភាវំ.

៤. កូដាគារសុត្តវណ្ណនា

១១១៤. ចតុត្ថេ ហេដ្ឋិមំ ឃរំ អករិត្វាតិ ថម្ភភិត្តិបាទុស្សាបនាទិនា ឃរស្ស ហេដ្ឋិមភាគំ អកត្វា.

៥. វាលសុត្តវណ្ណនា

១១១៥. បញ្ចមេ សន្ថាគារេតិ សិប្បុគ្គណ្ហនសាលាយំ. ឧបាសនំ ករោន្តេតិ កណ្ឌខិបនសិប្បំ ករោន្តេ. អសនំ អតិបាតេន្តេតិ កណ្ឌំ អតិក្កមេន្តេ. បោង្ខានុបោង្ខន្តិ ឯកំ កណ្ឌំ ខិបិត្វា យថា អស្ស សរស្ស បោង្ខំ វិជ្ឈតិ, អបរំ អនុបោង្ខំ នាម ទុតិយស្ស បោង្ខំ, បុន អបរំ តស្ស បោង្ខន្តិ ឯវំ អតិបាតេន្តេ អទ្ទស. យត្រ ហិ នាមាតិ យេ នាម. ទុរភិសម្ភវតរន្តិ ទុក្ករតរំ. សត្តធា ភិន្នស្ស វាលស្ស កោដិយា កោដិំ បដិវិជ្ឈេយ្យាតិ ឯកំ វាលំ សត្តធា ភិន្ទិត្វា, តស្ស ឯកំ ភេទំ គហេត្វា, វាតិង្គណមជ្ឈេ ពន្ធិត្វា, អបរំ ភេទំ កណ្ឌស្ស អគ្គកោដិយំ ពន្ធិត្វា, ឧសភមត្តេ ឋិតោ កណ្ឌពទ្ធាយ កោដិយា តំ វាតិង្គណពទ្ធកោដិំ បដិវិជ្ឈេយ្យាតិ អត្ថោ. តស្មាតិ យស្មា ឯវំ ទុប្បដិវិជ្ឈានិ ចត្តារិ សច្ចានិ, តស្មា.

៧. បឋមឆិគ្គឡយុគសុត្តវណ្ណនា

១១១៧. សត្តមេ អញ្ញមញ្ញខាទិកាតិ អញ្ញមញ្ញំ ខាទនំ. ទុព្ពលខាទិកាតិ ពលវន្តេហិ មច្ឆាទីហិ ទុព្ពលានំ មច្ឆាទីនំ ខាទនំ.

៨. ទុតិយឆិគ្គឡយុគសុត្តវណ្ណនា

១១១៨. អដ្ឋមេ មហាបថវីតិ ចក្កវាឡគព្ភន្តរា មហាបថវី. អធិច្ចមិទំ, ភន្តេតិ ឥទំ អធិច្ចុប្បត្តិកំ សចេ តំ យុគំ ន បូតិ ភវេយ្យ, សមុទ្ទេ ឧទកំ ន សុស្សេយ្យ, សោ ច កច្ឆបោ ន មរេយ្យ, អបិ នាម យទិច្ឆាវសេន សិយាតិ អត្ថោ.

ឯវំ អធិច្ចមិទំ, ភិក្ខវេតិ ឯត្ថ មហាសីវត្ថេរោ ចត្តារិ យុគានិ ទស្សេតិ – បុរត្ថិមចក្កវាឡមុខវដ្ដិយំ ឋិតេន បុរិសេន បក្ខិត្តយុគស្ស ហិ ឆិគ្គឡេន តស្ស អន្ធកច្ឆបស្ស គីវាយ បវេសនំ វិយ មនុស្សបដិលាភោ អធិច្ចបដិលាភី. ទក្ខិណចក្កវាឡមុខវដ្ដិយំ ឋិតេន បក្ខិត្តស្ស បន បរិព្ភមន្តស្ស បុរិមយុគំ បត្វា ឆិគ្គឡេន ឆិគ្គឡុបរិ អារុឡ្ហស្ស ឆិគ្គឡេន គីវប្បវេសនំ វិយ តថាគតុប្បាទោ អធិច្ចតរសម្ភវោ. បច្ឆិមចក្កវាឡមុខវដ្ដិយំ ឋិតេន បក្ខិត្តស្ស បន បរិព្ភមន្តស្ស បុរិមយុគទ្វយំ បត្វា ឆិគ្គឡេន ឆិគ្គឡុបរិ អារុឡ្ហស្ស ឆិគ្គឡេន គីវប្បវេសនំ វិយ តថាគតប្បវេទិតស្ស ធម្មវិនយស្ស ទីបនំ អធិច្ចតរសម្ភវំ. ឧត្តរចក្កវាឡមុខវដ្ដិយំ ឋិតេន បក្ខិត្តស្ស បន បរិព្ភមន្តស្ស បុរិមយុគត្តយំ បត្វា ឆិគ្គឡេន ឆិគ្គឡុបរិ អារុឡ្ហស្ស ឆិគ្គឡេន គីវប្បវេសនំ វិយ ចតុសច្ចបដិវេធោ អតិវិយ អធិច្ចតរសម្ភវោ វេទិតព្ពោ. នវមាទីនិ អភិសមយសំយុត្តេ វុត្តនយានេវាតិ.

បបាតវគ្គោ បញ្ចមោ.

៦. អភិសមយវគ្គវណ្ណនា

១១២១. អភិសមយវគ្គោ និទានវគ្គេ អភិសមយសំយុត្តេ វិត្ថារិតោវ.

៧. បឋមអាមកធញ្ញបេយ្យាលវគ្គោ

៣. បញ្ញាសុត្តវណ្ណនា

១១៣៣. អាមកធញ្ញបេយ្យាលេ អរិយេន បញ្ញាចក្ខុនាតិ វិបស្សនំ អាទិំ កត្វា លោកិយលោកុត្តរេន ញាណចក្ខុនា.

៤. សុរាមេរយសុត្តវណ្ណនា

១១៣៤. សុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋានា បដិវិរតាតិ ឯត្ថ សុរា នាម បិដ្ឋសុរា, ឱទនសុរា, បូវសុរា, កិណ្ណបក្ខិត្តា, សម្ភារសំយុត្តាតិ បញ្ចវិធា. មេរយំ នាម បុប្ផាសវោ, ផលាសវោតិ, ឯវំ វុត្តោ យោ កោចិ អាសវោ. មជ្ជន្តិ តទេវ ឧភយំ, យំ វា បនញ្ញម្បិ សុរាសវវិនិមុត្តំ មទនីយំ. យាយ ចេតនាយ តំ បិវន្តិ, សា បមាទស្ស ការណត្តា បមាទដ្ឋានំ នាម, តតោ បដិវិរតាតិ អត្ថោ.

៦-៧. មត្តេយ្យសុត្តាទិវណ្ណនា

១១៣៦-៣៧. មត្តេយ្យាតិ មាតុហិតា, មាតរិ សម្មាបដិបន្នាតិ អត្ថោ. បេត្តេយ្យាទីសុ បិតុហិតា បេត្តេយ្យា.

៨-៩. សាមញ្ញសុត្តាទិវណ្ណនា

១១៣៨-៣៩. សមណានំ ហិតា សាមញ្ញា. ព្រាហ្មណានំ ហិតា ព្រហ្មញ្ញា. តេសុ តេសុ សម្មា បដិបន្នានំយេវេតំ អធិវចនំ.

១០. បចាយិកសុត្តវណ្ណនា

១១៤០. កុលេ ជេដ្ឋាបចាយិនោតិ កុលេ ជេដ្ឋានំ អបចាយិនោ, នីចវុត្តិនោតិ អត្ថោ.

៨. ទុតិយអាមកធញ្ញបេយ្យាលវគ្គោ

៨. ពីជគាមសុត្តវណ្ណនា

១១៤៨. ពីជគាមភូតគាមសមារម្ភាតិ មូលពីជំ, ខន្ធពីជំ, ផឡុពីជំ, អគ្គពីជំ, ពីជពីជន្តិ បញ្ចវិធស្ស ពីជគាមស្ស ចេវ យស្ស កស្សចិ នីលតិណរុក្ខាទិកស្ស ភូតគាមស្ស ច សមារម្ភា, ឆេទនបចនាទិភាវេន វិកោបនា បដិវិរតាតិ អត្ថោ.

៩. វិកាលភោជនសុត្តវណ្ណនា

១១៤៩. វិកាលភោជនាតិ កាលាតិក្កន្តភោជនា, មជ្ឈន្ហិកាតិក្កមតោ បដ្ឋាយ យាវកាលិកបរិភោគាតិ អត្ថោ.

១០. គន្ធវិលេបនសុត្តវណ្ណនា

១១៥០. មាលាទីសុ មាលាតិ យំ កិញ្ចិ បុប្ផំ. គន្ធន្តិ យំ កិញ្ចិ គន្ធជាតំ. វិលេបនន្តិ ឆវិរាគករណំ. តត្ថ បិឡន្ធន្តា ធារេន្តិ នាម, ឩនដ្ឋានំ បូរេន្តា មណ្ឌេន្តិ នាម, គន្ធវសេន ឆវិរាគវសេន ច សាទិយន្តា វិភូសេន្តិ នាម. ឋានំ វុច្ចតិ ការណំ. តស្មា យាយ ទុស្សីល្យចេតនាយ តានិ មាលាធារណាទីនិ មហាជនោ ករោតិ, តតោ បដិវិរតាតិ អត្ថោ.

៩. តតិយអាមកធញ្ញបេយ្យាលវគ្គោ

១. នច្ចគីតសុត្តវណ្ណនា

១១៥១. សាសនស្ស អននុលោមត្តា វិសូកំ បដាណីភូតំ ទស្សនន្តិ វិសូកទស្សនំ. អត្តនា នច្ចននច្ចាបនាទិវសេន នច្ចា ច គីតា ច វាទិតា ច អន្តមសោ មយូរនច្ចាទិវសេនាបិ បវត្តានំ នច្ចាទីនំ វិសូកភូតា ទស្សនា ចាតិ នច្ចគីតវាទិតវិសូកទស្សនា. នច្ចាទីនិ ហិ អត្តនា បយោជេតុំ វា បរេហិ បយោជាបេតុំ វា បយុត្តានិ បស្សិតុំ វា នេវ ភិក្ខូនំ, ន ភិក្ខុនីនំ វដ្ដន្តិ.

២. ឧច្ចាសយនសុត្តវណ្ណនា

១១៥២. ឧច្ចាសយនំ វុច្ចតិ បមាណាតិក្កន្តំ. មហាសយនំ អកប្បិយត្ថរណំ, តតោ បដិវិរតាតិ អត្ថោ.

៣. ជាតរូបសុត្តវណ្ណនា

១១៥៣. ជាតរូបន្តិ សុវណ្ណំ. រជតន្តិ កហាបណោ – លោហមាសកោ, ជតុមាសកោ, ទារុមាសកោតិ យេ វោហារំ គច្ឆន្តិ, តស្ស ឧភយស្សាបិ បដិគ្គហណា បដិវិរតា. នេវ នំ ឧគ្គណ្ហន្តិ ន ឧគ្គណ្ហាបេន្តិ, ន ឧបនិក្ខិត្តំ សាទិយន្តីតិ អត្ថោ.

៤. អាមកធញ្ញសុត្តវណ្ណនា

១១៥៤. អាមកធញ្ញបដិគ្គហណាតិ សាលិ-វីហិ-យវ-គោធុម-កង្គុ-វរក-កុទ្រូសកសង្ខាតស្ស សត្តវិធស្សាបិ អាមកធញ្ញស្ស បដិគ្គហណា. ន កេវលញ្ច ឯតេសំ បដិគ្គហណមេវ, អាមសនម្បិ ភិក្ខូនំ ន វដ្ដតិយេវ.

៥. អាមកមំសសុត្តវណ្ណនា

១១៥៥. អាមកមំសបដិគ្គហណាតិ ឯត្ថ អញ្ញត្រ ឧទ្ទិស្ស អនុញ្ញាតា អាមកមំសមច្ឆានំ បដិគ្គហណមេវ ភិក្ខូនំ ន វដ្ដតិ, នោ អាមសនំ.

៦. កុមារិកសុត្តវណ្ណនា

១១៥៦. ឥត្ថិកុមារិកបដិគ្គហណាតិ ឯត្ថ ឥត្ថីតិ បុរិសន្តរគតា, ឥតរា កុមារិកា នាម. តាសំ បដិគ្គហណម្បិ អាមសនម្បិ អកប្បិយមេវ.

៧. ទាសិទាសសុត្តវណ្ណនា

១១៥៧. ទាសិទាសបដិគ្គហណាតិ ឯត្ថ ទាសិទាសវសេនេវ តេសំ បដិគ្គហណំ ន វដ្ដតិ, ‘‘កប្បិយការកំ ទម្មិ, អារាមិកំ ទម្មី’’តិ ឯវំ វុត្តេ បន វដ្ដតិ.

១០. ចតុត្ថអាមកធញ្ញបេយ្យាលវគ្គោ

១. ខេត្តវត្ថុសុត្តវណ្ណនា

១១៦១. អជេឡកាទីសុ ខេត្តវត្ថុបរិយោសានេសុ កប្បិយាកប្បិយនយោ វិនយវសេន ឧបបរិក្ខិតព្ពោ. តត្ថ ខេត្តំ នាម យស្មិំ បុព្ពណ្ណំ រុហតិ. វត្ថុ នាម យស្មិំ អបរណ្ណំ រុហតិ. យត្ថ វា ឧភយំ រុហតិ, តំ ខេត្តំ. តទត្ថាយ អកតភូមិភាគោ វត្ថុ. ខេត្តវត្ថុសីសេន ចេត្ថ វាបិតឡាកាទីនិបិ សង្គហិតានេវ.

២-៣. កយវិក្កយសុត្តាទិវណ្ណនា

១១៦២-៦៣. កយវិក្កយាតិ កយា ច វិក្កយា ច. ទូតេយ្យំ វុច្ចតិ ទូតកម្មំ, គិហីនំ បណ្ណំ វា សាសនំ វា គហេត្វា តត្ថ តត្ថ គមនំ. បហិណគមនំ វុច្ចតិ ឃរា ឃរំ បេសិតស្ស ខុទ្ទកគមនំ. អនុយោគោ នាម តទុភយករណំ. តស្មា ទូតេយ្យបហិណគមនានុយោគាតិ ឯវមេត្ថ អត្ថោ វេទិតព្ពោ.

៤. តុលាកូដសុត្តវណ្ណនា

១១៦៤. តុលាកូដាទីសុ កូដន្តិ វញ្ចនំ. តត្ថ តុលាកូដំ តាវ រូបកូដំ, អង្គកូដំ, គហណកូដំ, បដិច្ឆន្នកូដន្តិ ចតុព្ពិធំ ហោតិ. តត្ថ រូបកូដំ នាម ទ្វេ តុលា សមរូបា កត្វា គណ្ហន្តោ មហតិយា គណ្ហាតិ, ទទន្តោ ខុទ្ទិកាយ ទេតិ. អង្គកូដំ នាម គណ្ហន្តោ បច្ឆាភាគេ ហត្ថេន តុលំ អក្កមតិ, ទទន្តោ បុព្ពភាគេ. គហណកូដំ នាម គណ្ហន្តោ មូលេ រជ្ជុំ គណ្ហាតិ, ទទន្តោ អគ្គេ. បដិច្ឆន្នកូដំ នាម តុលំ សុសិរំ កត្វា អន្តោ អយចុណ្ណំ បក្ខិបិត្វា គណ្ហន្តោ តំ បច្ឆាភាគេ ករោតិ, ទទន្តោ អគ្គភាគេ.

កំសោ វុច្ចតិ សុវណ្ណបាតិ, តាយ វញ្ចនំ កំសកូដំ. កថំ? ឯកំ សុវណ្ណបាតិំ កត្វា អញ្ញា ទ្វេ តិស្សោ លោហបាតិយោ សុវណ្ណវណ្ណា ករោន្តិ. តតោ ជនបទំ គន្ត្វា, កិញ្ចិទេវ អឌ្ឍកុលំ បវិសិត្វា, ‘‘សុវណ្ណភាជនានិ កិណថា’’តិ វត្វា, អគ្ឃេ បុច្ឆិតេ សមគ្ឃតរំ ទាតុកាមា ហោន្តិ, តតោ តេហិ ‘‘កថំ ឥមេសំ សុវណ្ណភាវោ ជានិតព្ពោ’’តិ វុត្តេ ‘‘វីមំសិត្វា គណ្ហថា’’តិ សុវណ្ណបាតិំ បាសាណេ ឃំសិត្វា សព្ពបាតិយោ ទត្វា គច្ឆន្តិ.

មានកូដំ ហទយភេទ-សិខាភេទ-រជ្ជុភេទវសេន តិវិធំ ហោតិ. តត្ថ ហទយភេទោ សប្បិតេលាទិមិននកាលេ លព្ភតិ. តានិ ហិ គណ្ហន្តោ ហេដ្ឋាឆិទ្ទេន មានេន ‘‘សណិកំ អាសិញ្ចា’’តិ វត្វា អន្តោភាជនេ ពហុំ បគ្ឃរាបេត្វា គណ្ហាតិ, ទទន្តោ ឆិទ្ទំ បិធាយ សីឃំ បូរេត្វា ទេតិ. សិខាភេទោ តិលតណ្ឌុលាទិមិននកាលេ លព្ភតិ. តានិ ហិ គណ្ហន្តោ សណិកំ សិខំ ឧស្សាបេត្វា គណ្ហាតិ, ទទន្តោ វេគេន សិខំ ភិន្ទន្តោ ទេតិ. រជ្ជុភេទោ ខេត្តវត្ថុមិននកាលេ លព្ភតិ. លញ្ជំ អលភន្តា ហិ ខេត្តំ អមហន្តំ មហន្តំ កត្វា មិនន្តិ.

៥. ឧក្កោដនសុត្តវណ្ណនា

១១៦៥. ឧក្កោដនាទីសុ ឧក្កោដនន្តិ សាមិកេ អស្សាមិកេ កាតុំ លញ្ជគ្គហណំ. វញ្ចនន្តិ តេហិ តេហិ ឧបាយេហិ បរេសំ វញ្ចនំ. តត្រិទមេកំវត្ថុ – ឯកោ កិរ លុទ្ទកោ មិគញ្ច មិគបោតកញ្ច គហេត្វា អាគច្ឆតិ. តមេកោ ធុត្តោ ‘‘កិំ, ភោ, មិគោ អគ្ឃតិ, កិំ មិគបោតកោ’’តិ?, អាហ. ‘‘មិគោ ទ្វេ កហាបណេ, មិគបោតកោ ឯក’’ន្តិ ច វុត្តេ កហាបណំ ទត្វា, មិគបោតកំ គហេត្វា ថោកំ គន្ត្វា និវត្តោ ‘‘ន មេ, ភោ, មិគបោតកេន អត្ថោ, មិគំ មេ ទេហី’’តិ អាហ. តេន ហិ ទ្វេ កហាបណេ ទេហីតិ. ននុ, ភោ, មយា បឋមំ ឯកោ កហាបណោ ទិន្នោតិ. អាម ទិន្នោតិ. ឥមម្បិ មិគបោតកំ គណ្ហ, ឯវំ សោ ច កហាបណោ, អយញ្ច កហាបណគ្ឃនកោ មិគបោតកោតិ ទ្វេ កហាបណា ភវិស្សន្តីតិ. សោ ‘‘ការណំ វទតី’’តិ សល្លក្ខេត្វា មិគបោតកំ គហេត្វា មិគំ អទាសីតិ.

និកតីតិ យោគវសេន វា មាយាវសេន វា អបាមង្គំ បាមង្គន្តិ អមណិំ មណិន្តិ, អសុវណ្ណំ សុវណ្ណន្តិ កត្វា បតិរូបកេន វញ្ចនំ. សាចិយោគោតិ កុដិលយោគោ. ឯតេសំយេវ ឧក្កោដនាទីនមេតំ នាមំ. តស្មា ឧក្កោដនសាចិយោគា វញ្ចនសាចិយោគា និកតិសាចិយោគាតិ ឯវមេត្ថ អត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ. កេចិ អញ្ញំ ទស្សេត្វា អញ្ញស្ស បរិវត្តនំ សាចិយោគោតិ វទន្តិ. តំ បន វញ្ចនេនេវ សង្គហិតំ.

៦-១១. ឆេទនសុត្តាទិវណ្ណនា

១១៦៦-៧១. ឆេទនាទីសុ ឆេទនន្តិ ហត្ថច្ឆេទនាទិ. វធោតិ មរណំ. ពន្ធោតិ រជ្ជុពន្ធនាទីហិ ពន្ធនំ. វិបរាមោសោតិ ហិមវិបរាមោសោ, គុម្ពវិបរាមោសោតិ ទុវិធោ. យំ ហិមបាតសមយេ ហិមេន បដិច្ឆន្នា ហុត្វា មគ្គបដិបន្នំ ជនំ មុសន្តិ, អយំ ហិមវិបរាមោសោ. យំ គុម្ពាទិបដិច្ឆន្នា មុសន្តិ, អយំ គុម្ពវិបរាមោសោ.

អាលោបោ វុច្ចតិ គាមនិគមាទីនំ វិលោបករណំ. សហសាការោតិ សាហសកិរិយា, គេហំ បវិសិត្វា, មនុស្សានំ ឧរេ សត្ថំ ឋបេត្វា, ឥច្ឆិតភណ្ឌគ្គហណំ. ឯវមេតស្មា ឆេទនវធពន្ធនវិបរាមោសអាលោបសហសាការា បដិវិរតា. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានត្ថមេវាតិ.

អាមកធញ្ញបេយ្យាលវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

ឥតិ សារត្ថប្បកាសិនិយា សំយុត្តនិកាយ-អដ្ឋកថាយ

មហាវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.