១៤. ទេវទហវគ្គោ

១. ទេវទហសុត្តវណ្ណនា

១៣៤. ទេវទហវគ្គស្ស បឋមេ ទេវទហន្តិ នបុំសកលិង្គេន លទ្ធនាមោ និគមោ. មនោរមាតិ មនំ រមយន្តា, មនាបាតិ អត្ថោ. អមនោរមាតិ អមនាបា.

២. ខណសុត្តវណ្ណនា

១៣៥. ទុតិយេ ឆផស្សាយតនិកា នាមាតិ វិសុំ ឆផស្សាយតនិកា នាម និរយា នត្ថិ. សព្ពេសុបិ ហិ ឯកតិំសមហានិរយេសុ ឆទ្វារផស្សាយតនបញ្ញត្តិ ហោតិយេវ. ឥទំ បន អវីចិមហានិរយំ សន្ធាយ វុត្តំ. សគ្គាតិ ឥធាបិ តាវតិំសបុរមេវ អធិប្បេតំ. កាមាវចរទេវលោកេ បន ឯកស្មិម្បិ ឆផស្សាយតនបញ្ញត្តិយា អភាវោ នាម នត្ថិ. ឥមិនា កិំ ទីបេតិ? និរយេ ឯកន្តទុក្ខសមប្បិតភាវេន, ទេវលោកេ ច ឯកន្តសុខសមប្បិតត្តា ឯកន្តខិឌ្ឌារតិវសេន ឧប្បន្នបមាទេន មគ្គព្រហ្មចរិយវាសំ វសិតុំ ន សក្កា. មនុស្សលោកោ បន វោកិណ្ណសុខទុក្ខោ, ឥធេវ អបាយោបិ សគ្គោបិ បញ្ញាយតិ. អយំ មគ្គព្រហ្មចរិយស្ស កម្មភូមិ នាម, សា តុម្ហេហិ លទ្ធា. តស្មា យេ វោ ឥមេ មានុស្សកា ខន្ធា លទ្ធា, តេ វោ លាភា. យញ្ច វោ ឥទំ មនុស្សត្តំ លទ្ធំ, បដិលទ្ធោ វោ ព្រហ្មចរិយវាសស្ស ខណោ សមយោតិ. វុត្តម្បិ ហេតំ បោរាណេហិ –

‘‘អយំ កម្មភូមិ ឥធ មគ្គភាវនា,

ឋានានិ សំវេជនិយា ពហូ ឥធ;

សំវេគសំវេជនិយេសុ វត្ថុសុ,

សំវេគជាតោវ បយុញ្ច យោនិសោ’’តិ.

៣. បឋមរូបារាមសុត្តវណ្ណនា

១៣៦. តតិយេ រូបសម្មុទិតាតិ រូបេ សម្មុទិតា បមោទិតា. ទុក្ខាតិ ទុក្ខិតា. សុខោតិ និព្ពានសុខេន សុខិតោ. កេវលាតិ សកលា. យាវតត្ថីតិ វុច្ចតីតិ យត្តកា អត្ថីតិ វុច្ចតិ. ឯតេ វោតិ ឯត្ថ វោ-ការោ និបាតមត្តំ. បច្ចនីកមិទំ ហោតិ, សព្ពលោកេន បស្សតន្តិ យំ ឥទំ បស្សន្តានំ បណ្ឌិតានំ ទស្សនំ, តំ សព្ពលោកេន បច្ចនីកំ ហោតិ វិរុទ្ធំ. លោកោ ហិ បញ្ចក្ខន្ធេ និច្ចា សុខា អត្តា សុភាតិ មញ្ញតិ, បណ្ឌិតា អនិច្ចា ទុក្ខា អនត្តា អសុភាតិ. សុខតោ អាហូតិ សុខន្តិ កថេន្តិ. សុខតោ វិទូតិ សុខន្តិ ជានន្តិ. សព្ពមេតំ និព្ពានមេវ សន្ធាយ វុត្តំ.

សម្មូឡ្ហេត្ថាតិ ឯត្ថ និព្ពានេ សម្មូឡ្ហា. អវិទ្ទសូតិ ពាលា. សព្ពេបិ ហិ ឆន្នវុតិបាសណ្ឌិនោ ‘‘និព្ពានំ បាបុណិស្សាមា’’តិ សញ្ញិនោ ហោន្តិ, តេ បន ‘‘និព្ពានំ នាម ឥទ’’ន្តិបិ ន ជានន្តិ. និវុតានន្តិ កិលេសនីវរណេន និវុតានំ បរិយោនទ្ធានំ. អន្ធការោ អបស្សតន្តិ អបស្សន្តានំ អន្ធការោ ហោតិ. កិំ តំ ឯវំ ហោតិ? និព្ពានំ វា និព្ពានទស្សនំ វា អបស្សន្តានញ្ហិ ពាលានំ និព្ពានម្បិ និព្ពានទស្សនម្បិ កាឡមេឃអវច្ឆាទិតំ វិយ ចន្ទមណ្ឌលំ កដាហេន បដិកុជ្ជិតបត្តោ វិយ ច និច្ចកាលំ តមោ ចេវ អន្ធការោ ច សម្បជ្ជតិ.

សតញ្ច វិវដំ ហោតិ, អាលោកោ បស្សតាមិវាតិ សតញ្ច សប្បុរិសានំ បញ្ញាទស្សនេន បស្សន្តានំ និព្ពានំ អាលោកោ វិយ វិវដំ ហោតិ. សន្តិកេ ន វិជានន្តិ, មគា ធម្មស្ស អកោវិទាតិ យំ អត្តនោ សរីរេ កេសេ វា លោមាទីសុ វា អញ្ញតរកោដ្ឋាសំ បរិច្ឆិន្ទិត្វា អនន្តរមេវ អធិគន្តព្ពតោ អត្តនោ វា ខន្ធានំ និរោធមគ្គតោ សន្តិកេ និព្ពានំ. តំ ឯវំ សន្តិកេ សមានម្បិ មគ្គភូតា ជនា មគ្គាមគ្គធម្មស្ស ចតុសច្ចធម្មស្ស វា អកោវិទា ន ជានន្តិ.

មារធេយ្យានុបន្នេហីតិ តេភូមកវដ្ដំ មារស្ស និវាសដ្ឋានំ អនុបន្នេហិ. កោ នុ អញ្ញត្រ អរិយេភីតិ ឋបេត្វា អរិយេ កោ នុ អញ្ញោ និព្ពានបទំ ជានិតុំ អរហតិ. សម្មទញ្ញាយ បរិនិព្ពន្តីតិ អរហត្តបញ្ញាយ សម្មា ជានិត្វា អនន្តរមេវ អនាសវា ហុត្វា កិលេសបរិនិព្ពានេន បរិនិព្ពន្តិ. អថ វា សម្មទញ្ញាយ អនាសវា ហុត្វា អន្តេ ខន្ធបរិនិព្ពានេន បរិនិព្ពាយន្តិ.

៤-១២. ទុតិយរូបារាមសុត្តាទិវណ្ណនា

១៣៧-១៤៥. ចតុត្ថំ សុទ្ធិកំ កត្វា ទេសិយមានេ ពុជ្ឈនកានំ អជ្ឈាសយេន វុត្តំ. បញ្ចមាទីនិ តថា តថា ពុជ្ឈន្តានំ អជ្ឈាសយេន វុត្តានិ. អត្ថោ បន តេសំ បាកដោយេវាតិ.

ទេវទហវគ្គោ ចុទ្ទសមោ.