៦. លកុណ្ឌកភទ្ទិយសុត្តវណ្ណនា

២៤០. ឆដ្ឋេ ទុព្ពណ្ណន្តិ វិរូបសរីរវណ្ណំ. ឱកោដិមកន្តិ រស្សំ. បរិភូតរូបន្តិ បមាណវសេន បរិភូតជាតិកំ. តំ កិរ ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ, ‘‘អាវុសោ ភទ្ទិយ, អាវុសោ, ភទ្ទិយា’’តិ តត្ថ តត្ថ បរាមសិត្វា នានប្បការំ កីឡន្តិ អាកឌ្ឍន្តិ បរិកឌ្ឍន្តិ. តេន វុត្តំ ‘‘បរិភូតរូប’’ន្តិ. កស្មា បនេស ឯវរូបោ ជាតោ? អយំ កិរ អតីតេ ឯកោ មហារាជា អហោសិ, តស្ស មហល្លកា ច មហល្លកិត្ថិយោ ច បដិកូលា ហោន្តិ. សោ សចេ មហល្លកេ បស្សតិ, តេសំ ចូឡំ ឋបាបេត្វា កច្ឆំ ពន្ធាបេត្វា យថារុចិ កីឡាបេតិ. មហល្លកិត្ថិយោបិ ទិស្វា តាសម្បិ ឥច្ឆិតិច្ឆិតំ វិប្បការំ កត្វា យថារុចិ កីឡាបេតិ. តេសំ បុត្តធីតាទីនំ សន្តិកេ មហាសារជ្ជំ ឧប្បជ្ជតិ. តស្ស បាបកិរិយា បថវិតោ បដ្ឋាយ ឆទេវលោកេ ឯកកោលាហលំ អកាសិ.

អថ សក្កោ ចិន្តេសិ – ‘‘អយំ អន្ធពាលោ មហាជនំ វិហេឋេតិ, ករិស្សាមិស្ស និគ្គហ’’ន្តិ. សោ មហល្លកគាមិយវណ្ណំ កត្វា យានកេ ឯកំ តក្កចាដិំ អារោបេត្វា យានំ បេសេន្តោ នគរំ បវិសតិ. រាជាបិ ហត្ថិំ អារុយ្ហ នគរតោ និក្ខន្តោ តំ ទិស្វា – ‘‘អយំ មហល្លកោ តក្កយានកេន អម្ហាកំ អភិមុខោ អាគច្ឆតិ, វារេថ វារេថា’’តិ អាហ. មនុស្សា ឥតោ ចិតោ ច បក្ខន្ទន្តាបិ ន បស្សន្តិ. សក្កោ ហិ ‘‘រាជាវ មំ បស្សតុ, មា អញ្ញេ’’តិ ឯវំ អធិដ្ឋហិ. អថ តេសុ មនុស្សេសុ ‘‘កហំ, ទេវ, កហំ ទេវា’’តិ វទន្តេសុ ឯវ រាជា សហ ហត្ថិនា វច្ឆោ វិយ ធេនុយា យានស្ស ហេដ្ឋា បាវិសិ. សក្កោ តក្កចាដិំ ភិន្ទិ.

រាជា សីសតោ បដ្ឋាយ តក្កេន កិលិន្នសរីរោ អហោសិ. សោ សរីរំ ឧព្ពដ្ដាបេត្វា ឧយ្យានបោក្ខរណិយំ ន្ហត្វា អលង្កតសរីរោ នគរំ បវិសន្តោ បុន តំ អទ្ទស. ទិស្វា ‘‘អយំ សោ អម្ហេហិ ទិដ្ឋមហល្លកោ បុន ទិស្សតិ. វារេថ វារេថ ន’’ន្តិ អាហ. មនុស្សា ‘‘កហំ, ទេវ, កហំ, ទេវា’’តិ ឥតោ ចិតោ ច វិធាវិំសុ. សោ បឋមវិប្បការមេវ បុន បាបុណិ. តស្មិំ ខណេ សក្កោ គោណេ ច យានញ្ច អន្តរធាបេត្វា អាកាសេ ឋត្វា អាហ, ‘‘អន្ធពាល, ត្វំ មយិ តក្កវាណិជកោ ឯសោ’’តិ សញ្ញំ ករោសិ, សក្កោហំ ទេវរាជា, ‘‘តវេតំ បាបកិរិយំ និវារេស្សាមី’’តិ អាគតោ, ‘‘មា បុន ឯវរូបំ អកាសី’’តិ សន្តជ្ជេត្វា អគមាសិ. ឥមិនា កម្មេន សោ ទុព្ពណ្ណោ អហោសិ.

វិបស្សីសម្មាសម្ពុទ្ធកាលេ បនេស ចិត្តបត្តកោកិលោ នាម ហុត្វា ខេមេ មិគទាយេ វសន្តោ ឯកទិវសំ ហិមវន្តំ គន្ត្វា មធុរំ អម្ពផលំ តុណ្ឌេន គហេត្វា អាគច្ឆន្តោ ភិក្ខុសង្ឃបរិវារំ សត្ថារំ ទិស្វា ចិន្តេសិ – ‘‘អហំ អញ្ញេសុ ទិវសេសុ រិត្តកោ តថាគតំ បស្សាមិ. អជ្ជ បន មេ ឥមំ អម្ពបក្កំ អត្ថិ, ទសពលស្ស តំ ទស្សាមី’’តិ ឱតរិត្វា អាកាសេ ចរតិ. សត្ថា តស្ស ចិត្តំ ញត្វា ឧបដ្ឋាកំ ឱលោកេសិ. សោ បត្តំ នីហរិត្វា ទសពលំ វន្ទិត្វា សត្ថុ ហត្ថេ ឋបេសិ. កោកិលោ ទសពលស្ស បត្តេ អម្ពបក្កំ បតិដ្ឋាបេសិ. សត្ថា តត្ថេវ និសីទិត្វា តំ បរិភុញ្ជិ. កោកិលោ បសន្នចិត្តោ បុនប្បុនំ ទសពលស្ស គុណេ អាវជ្ជេត្វា ទសពលំ វន្ទិត្វា អត្តនោ កុលាវកំ គន្ត្វា សត្តាហំ បីតិសុខេនេវ វីតិនាមេសិ. ឥមិនា កម្មេន សរោ មធុរោ អហោសិ.

កស្សបសម្មាសម្ពុទ្ធកាលេ បន ចេតិយេ អារទ្ធេ ‘‘កិំបមាណំ ករោម? សត្តយោជនប្បមាណំ. អតិមហន្តំ ឯតំ, ឆយោជនប្បមាណំ ករោម. ឥទម្បិ អតិមហន្តំ, បញ្ចយោជនំ ករោម, ចតុយោជនំ, តិយោជនំ, ទ្វិយោជន’’ន្តិ. អយំ តទា ជេដ្ឋកវឌ្ឍកី ហុត្វា, ‘‘ឯវំ, ភោ, អនាគតេ សុខបដិជគ្គិតំ កាតុំ វដ្ដតី’’តិ វត្វា រជ្ជុំ អាទាយ បរិក្ខិបន្តោ គាវុតមត្តកេ ឋត្វា, ‘‘ឯកេកំ មុខំ គាវុតំ ហោតុ, ចេតិយំ យោជនាវដ្ដំ យោជនុព្ពេធំ ភវិស្សតី’’តិ អាហ. តេ តស្ស វចនេ អដ្ឋំសុ. ចេតិយំ សត្តទិវសសត្តមាសាធិកេហិ សត្តហិ សំវច្ឆរេហិ និដ្ឋិតំ. ឥតិ អប្បមាណស្ស ពុទ្ធស្ស បមាណំ អកាសីតិ. តេន កម្មេន ឱកោដិមកោ ជាតោ.

ហត្ថយោ បសទា មិគាតិ ហត្ថិនោ ច បសទមិគា ច. នត្ថិ កាយស្មិំ តុល្យតាតិ កាយស្មិំ បមាណំ នាម នត្ថិ, អការណំ កាយបមាណន្តិ អត្ថោ. ឆដ្ឋំ.