៥. ភិក្ខុនីសំយុត្តំ

១. អាឡវិកាសុត្តវណ្ណនា

១៦២. ភិក្ខុនីសំយុត្តស្ស បឋមេ អាឡវិកាតិ អាឡវិយំ ជាតា អាឡវិនគរតោយេវ ច និក្ខម្ម បព្ពជិតា. អន្ធវនន្តិ កស្សបសម្មាសម្ពុទ្ធស្ស ចេតិយេ នវកម្មត្ថាយ ធនំ សមាទបេត្វា អាគច្ឆន្តស្ស យសោធរស្ស នាម ធម្មភាណកស្ស អរិយបុគ្គលស្ស អក្ខីនិ ឧប្បាដេត្វា តត្ថេវ អក្ខិភេទប្បត្តេហិ បញ្ចហិ ចោរសតេហិ និវុត្ថត្តា តតោ បដ្ឋាយ ‘‘អន្ធវន’’ន្តិ សង្ខំ គតំ វនំ. តំ កិរ សាវត្ថិតោ ទក្ខិណបស្សេ គាវុតមត្តេ ហោតិ រាជារក្ខាយ គុត្តំ. តត្ថ បវិវេកកាមា ភិក្ខូ ច ភិក្ខុនិយោ ច គច្ឆន្តិ. តស្មា អយម្បិ កាយវិវេកត្ថិនី យេន តំ វនំ, តេនុបសង្កមិ. និស្សរណន្តិ និព្ពានំ. បញ្ញាយាតិ បច្ចវេក្ខណញាណេន. ន ត្វំ ជានាសិ តំ បទន្តិ ត្វំ ឯតំ និព្ពានបទំ វា និព្ពានគាមិមគ្គបទំ វា ន ជានាសិ. សត្តិសូលូបមាតិ វិនិវិជ្ឈនត្ថេន សត្តិសូលសទិសា. ខន្ធាសំ អធិកុដ្ដនាតិ ខន្ធា តេសំ អធិកុដ្ដនភណ្ឌិកា. បឋមំ.

២. សោមាសុត្តវណ្ណនា

១៦៣. ទុតិយេ ឋានន្តិ អរហត្តំ. ទុរភិសម្ភវន្តិ ទុប្បសហំ. ទ្វង្គុលបញ្ញាយាតិ បរិត្តបញ្ញាយ. យស្មា វា ទ្វីហិ អង្គុលេហិ កប្បាសវដ្ដិំ គហេត្វា សុត្តំ កន្តន្តិ, តស្មា ឥត្ថី ‘‘ទ្វង្គុលបញ្ញា’’តិ វុច្ចតិ. ញាណម្ហិ វត្តមានម្ហីតិ ផលសមាបត្តិញាណេ បវត្តមានេ. ធម្មំ វិបស្សតោតិ ចតុសច្ចធម្មំ វិបស្សន្តស្ស, បុព្ពភាគេ វា វិបស្សនាយ អារម្មណភូតំ ខន្ធបញ្ចកមេវ. កិញ្ចិ វា បន អញ្ញស្មីតិ អញ្ញំ វា កិញ្ចិ ‘‘អហំ អស្មី’’តិ តណ្ហាមានទិដ្ឋិវសេន យស្ស សិយា. ទុតិយំ.

៣. កិសាគោតមីសុត្តវណ្ណនា

១៦៤. តតិយេ កិសាគោតមីតិ អប្បមំសលោហិតតាយ កិសា, គោតមីតិ បនស្សា នាមំ. បុព្ពេ កិរ សាវត្ថិយំ ឯកស្មិំ កុលេ អសីតិកោដិធនំ សព្ពំ អង្គារាវ ជាតំ. កុដុម្ពិកោ អង្គារជាតានិ អនីហរិត្វា – ‘‘អវស្សំ កោចិ បុញ្ញវា ភវិស្សតិ, តស្ស បុញ្ញេន បុន បាកតិកំ ភវិស្សតី’’តិ សុវណ្ណហិរញ្ញស្ស ចាដិយោ បូរេត្វា អាបណេ ឋបេត្វា សមីបេ និសីទិ. អថេកា ទុគ្គតកុលស្ស ធីតា – ‘‘អឌ្ឍមាសកំ គហេត្វា ទារុសាកំ អាហរិស្សាមី’’តិ វីថិំ គតា តំ ទិស្វា កុដុម្ពិកំ អាហ – ‘‘អាបណេ តាវ ធនំ ឯត្តកំ, គេហេ កិត្តកំ ភវិស្សតី’’តិ. កិំ ទិស្វា អម្ម ឯវំ កថេសីតិ? ឥមំ ហិរញ្ញសុវណ្ណន្តិ. សោ ‘‘បុញ្ញវតី ឯសា ភវិស្សតី’’តិ តស្សា វសនដ្ឋានំ បុច្ឆិត្វា អាបណេ ភណ្ឌំ បដិសាមេត្វា តស្សា មាតាបិតរោ ឧបសង្កមិត្វា ឯវមាហ – ‘‘អម្ហាកំ គេហេ វយប្បត្តោ ទារកោ អត្ថិ, តស្សេតំ ទារិកំ ទេថា’’តិ. កិំ សាមិ ទុគ្គតេហិ សទ្ធិំ កេឡិំ ករោសីតិ? មិត្តសន្ថវោ នាម ទុគ្គតេហិបិ សទ្ធិំ ហោតិ, ទេថ នំ, កុដុម្ពសាមិនី ភវិស្សតីតិ នំ គហេត្វា ឃរំ អានេសិ. សា សំវាសមន្វាយ បុត្តំ វិជាតា. បុត្តោ បទសា អាហិណ្ឌនកាលេ កាលមកាសិ. សា ទុគ្គតកុលេ ឧប្បជ្ជិត្វា មហាកុលំ គន្ត្វាបិ ‘‘បុត្តវិនាសំ បត្តាម្ហី’’តិ ឧប្បន្នពលវសោកា បុត្តស្ស សរីរកិច្ចំ វារេត្វា តំ មតកឡេវរំ អាទាយ នគរេ វិប្បលបន្តី ចរតិ.

ឯកទិវសំ មហតិយា ពុទ្ធវីថិយា ទសពលស្ស សន្តិកំ គន្ត្វា – ‘‘បុត្តស្ស មេ អរោគភាវត្ថាយ ភេសជ្ជំ ទេថ ភគវា’’តិ អាហ. គច្ឆ សាវត្ថិំ អាហិណ្ឌិត្វា យស្មិំ គេហេ មតបុព្ពោ នត្ថិ, តតោ សិទ្ធត្ថកំ អាហរ, បុត្តស្ស តេ ភេសជ្ជំ ភវិស្សតីតិ. សា នគរំ បវិសិត្វា ធុរគេហតោ បដ្ឋាយ ភគវតា វុត្តនយេន គន្ត្វា សិទ្ធត្ថកំ យាចន្តី ឃរេ ឃរេ, ‘‘កុតោ ត្វំ ឯវរូបំ ឃរំ បស្សិស្សសី’’តិ វុត្តា កតិបយានិ គេហានិ អាហិណ្ឌិត្វា – ‘‘សព្ពេសម្បិ កិរាយំ ធម្មតា, ន មយ្ហំ បុត្តស្សេវា’’តិ សាលាយំ ឆវំ ឆឌ្ឌេត្វា បព្ពជ្ជំ យាចិ. សត្ថា ‘‘ឥមំ បព្ពាជេតូ’’តិ ភិក្ខុនិឧបស្សយំ បេសេសិ. សា ខុរគ្គេយេវ អរហត្តំ បាបុណិ. ឥមំ ថេរិំ សន្ធាយ ‘‘អថ ខោ កិសាគោតមី’’តិ វុត្តំ.

ឯកមាសីតិ ឯកា អាសិ. រុទម្មុខីតិ រុទមានមុខី វិយ. អច្ចន្តំ មតបុត្តាម្ហីតិ ឯត្ថ អន្តំ អតីតំ អច្ចន្តំ, ភាវនបុំសកមេតំ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – យថា បុត្តមរណំ អន្តំ អតីតំ ហោតិ, ឯវំ មតបុត្តា អហំ, ឥទានិ មម បុន បុត្តមរណំ នាម នត្ថិ. បុរិសា ឯតទន្តិកាតិ បុរិសាបិ មេ ឯតទន្តិកាវ. យោ មេ បុត្តមរណស្ស អន្តោ, បុរិសានម្បិ មេ ឯសេវន្តោ, អភព្ពា អហំ ឥទានិ បុរិសំ គវេសិតុន្តិ. សព្ពត្ថ វិហតា នន្ទីតិ សព្ពេសុ ខន្ធាយតនធាតុភវយោនិគតិឋិតិនិវាសេសុ មម តណ្ហានន្ទី វិហតា. តមោក្ខន្ធោតិ អវិជ្ជាក្ខន្ធោ. បទាលិតោតិ ញាណេន ភិន្នោ. តតិយំ.

៤. វិជយាសុត្តវណ្ណនា

១៦៥. ចតុត្ថេ បញ្ចង្គិកេនាតិ អាតតំ វិតតំ អាតតវិតតំ ឃនំ សុសិរន្តិ ឯវំ បញ្ចង្គសមន្នាគតេន. និយ្យាតយាមិ តុយ្ហេវាតិ សព្ពេ តុយ្ហំយេវ ទេមិ. នាហំ តេនត្ថិកាតិ នាហំ តេន អត្ថិកា. បូតិកាយេនាតិ សុវណ្ណវណ្ណោបិ កាយោ និច្ចំ ឧគ្ឃរិតបគ្ឃរិតដ្ឋេន បូតិកាយោវ, តស្មា ឯវមាហ. ភិន្ទនេនាតិ ភិជ្ជនសភាវេន. បភង្គុនាតិ ចុណ្ណវិចុណ្ណំ អាបជ្ជនធម្មេន. អដ្ដីយាមីតិ អដ្ដា បីឡិតា ហោមិ. ហរាយាមីតិ លជ្ជាមិ. សន្តា សមាបត្តីតិ អដ្ឋវិធា លោកិយសមាបត្តិ អារម្មណសន្តតាយ អង្គសន្តតាយ ច សន្តាតិ វុត្តា. សព្ពត្ថាតិ សព្ពេសុ រូបារូបភវេសុ, តេសំ ទ្វិន្នំ ភវានំ គហិតត្តា គហិតេ កាមភវេ អដ្ឋសុ ច សមាបត្តីសូតិ ឯតេសុ សព្ពេសុ ឋានេសុ មយ្ហំ អវិជ្ជាតមោ វិហតោតិ វទតិ. ចតុត្ថំ.

៥. ឧប្បលវណ្ណាសុត្តវណ្ណនា

១៦៦. បញ្ចមេ សុបុប្ផិតគ្គន្តិ អគ្គតោ បដ្ឋាយ សុដ្ឋុ បុប្ផិតំ សាលរុក្ខំ. ន ចត្ថិ តេ ទុតិយា វណ្ណធាតូតិ តវ វណ្ណធាតុសទិសា ទុតិយា វណ្ណធាតុ នត្ថិ, តយា សទិសា អញ្ញា ភិក្ខុនី នត្ថីតិ វទតិ. ឥធាគតា តាទិសិកា ភវេយ្យុន្តិ យថា ត្វំ ឥធាគតា កិញ្ចិ សន្ថវំ វា សិនេហំ វា ន លភសិ, ឯវមេវំ តេបិ តយាវ សទិសា ភវេយ្យុំ. បខុមន្តរិកាយន្តិ ទ្វិន្នំ អក្ខីនំ មជ្ឈេ នាសវំសេបិ តិដ្ឋន្តិំ មំ ន បស្សសិ. វសីភូតម្ហីតិ វសីភូតា អស្មិ. បញ្ចមំ.

៦. ចាលាសុត្តវណ្ណនា

១៦៧. ឆដ្ឋេ កោ នុ តំ ឥទមាទបយីតិ កោ នុ មន្ទពុទ្ធិ ពាលោ តំ ឯវំ គាហាបេសិ? បរិក្លេសន្តិ អញ្ញម្បិ នានប្បការំ ឧបទ្ទវំ. ឥទានិ យំ មារោ អាហ – ‘‘កោ នុ តំ ឥទមាទបយី’’តិ, តំ មទ្ទន្តី – ‘‘ន មំ អន្ធពាលោ អាទបេសិ, លោកេ បន អគ្គបុគ្គលោ សត្ថា ធម្មំ ទេសេសី’’តិ ទស្សេតុំ, ពុទ្ធោតិអាទិមាហ. តត្ថ សច្ចេ និវេសយីតិ បរមត្ថសច្ចេ និព្ពានេ និវេសេសិ. និរោធំ អប្បជានន្តាតិ និរោធសច្ចំ អជានន្តា. ឆដ្ឋំ.

៧. ឧបចាលាសុត្តវណ្ណនា

១៦៨. សត្តមេ ឯន្តិ មារវសំ បុនាតិ បុនប្បុនំ មរណមារកិលេសមារទេវបុត្តមារានំ វសំ អាគច្ឆន្តិ. បធូបិតោតិ សន្តាបិតោ. អគតិ យត្ថ មារស្សាតិ យត្ថ តុយ្ហំ មារស្ស អគតិ. តត្ថាតិ តស្មិំ និព្ពានេ. សត្តមំ.

៨. សីសុបចាលាសុត្តវណ្ណនា

១៦៩. អដ្ឋមេ សមណី វិយ ទិស្សសីតិ សមណិសទិសា ទិស្សសិ. កិមិវ ចរសិ មោមូហាតិ កិំ ការណា មោមូហា វិយ ចរសិ? ឥតោ ពហិទ្ធាតិ ឥមម្ហា សាសនា ពហិ. បាសំ ឌេន្តីតិ បាសណ្ឌា, សត្តានំ ចិត្តេសុ ទិដ្ឋិបាសំ ខិបន្តីតិ អត្ថោ. សាសនំ បន បាសេ មោចេតិ, តស្មា បាសណ្ឌោតិ ន វុច្ចតិ, ឥតោ ពហិទ្ធាយេវ បាសណ្ឌា ហោន្តិ. បសីទន្តីតិ សំសីទន្តិ លគ្គន្តិ.

ឥទានិ ‘‘កំ នុ ឧទ្ទិស្ស មុណ្ឌាសី’’តិ បញ្ហំ កថេន្តី អត្ថិ សក្យកុលេ ជាតោតិអាទិមាហ. តត្ថ សព្ពាភិភូតិ សព្ពានិ ខន្ធាយតនធាតុភវយោនិគតិអាទីនិ អភិភវិត្វា ឋិតោ. មរណមារាទយោ នុទិ នីហរីតិ មារនុទោ. សព្ពត្ថមបរាជិតោតិ សព្ពេសុ រាគាទីសុ វា មារយុទ្ធេ វា អជិតោ. សព្ពត្ថ មុត្តោតិ សព្ពេសុ ខន្ធាទីសុ មុត្តោ. អសិតោតិ តណ្ហាទិដ្ឋិនិស្សយេន អនិស្សិតោ. សព្ពកម្មក្ខយំ បត្តោតិ សព្ពកម្មក្ខយសង្ខាតំ អរហត្តំ បត្តោ. ឧបធិសង្ខយេតិ ឧបធិសង្ខយសង្ខាតេ និព្ពានេ អារម្មណតោ វិមុត្តោ. អដ្ឋមំ.

៩. សេលាសុត្តវណ្ណនា

១៧០. នវមេ កេនិទំ បកតន្តិ កេន ឥទំ កតំ. ពិម្ពន្តិ អត្តភាវំ សន្ធាយ វទតិ. អឃន្តិ ទុក្ខបតិដ្ឋានត្តា អត្តភាវមេវ វទតិ. ហេតុភង្គាតិ ហេតុនិរោធេន បច្ចយវេកល្លេន. នវមំ.

១០. វជិរាសុត្តវណ្ណនា

១៧១. ទសមេ នយិធ សត្តុបលព្ភតីតិ ឥមស្មិំ សុទ្ធសង្ខារបុញ្ជេ បរមត្ថតោ សត្តោ នាម ន ឧបលព្ភតិ. ខន្ធេសុ សន្តេសូតិ បញ្ចសុ ខន្ធេសុ វិជ្ជមានេសុ តេន តេនាការេន វវត្ថិតេសុ. សម្មុតីតិ សត្តោតិ សមញ្ញាមត្តមេវ ហោតិ. ទុក្ខន្តិ បញ្ចក្ខន្ធទុក្ខំ. នាញ្ញត្រ ទុក្ខាតិ ឋបេត្វា ទុក្ខំ អញ្ញោ នេវ សម្ភោតិ ន និរុជ្ឈតីតិ. ទសមំ.

ឥតិ សារត្ថប្បកាសិនិយា

សំយុត្តនិកាយ-អដ្ឋកថាយ

ភិក្ខុនីសំយុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.