៩. មច្ឆរិសុត្តវណ្ណនា

៤៩. នវមេ មច្ឆរិនោតិ មច្ឆេរេន សមន្នាគតា. ឯកច្ចោ ហិ អត្តនោ វសនដ្ឋានេ ភិក្ខុំ ហត្ថំ បសារេត្វាបិ ន វន្ទតិ, អញ្ញត្ថ គតោ វិហារំ បវិសិត្វា សក្កច្ចំ វន្ទិត្វា មធុរបដិសន្ថារំ ករោតិ – ‘‘ភន្តេ, អម្ហាកំ វសនដ្ឋានំ នាគច្ឆថ, សម្បន្នោ បទេសោ, បដិពលា មយំ អយ្យានំ យាគុភត្តាទីហិ ឧបដ្ឋានំ កាតុ’’ន្តិ. ភិក្ខូ ‘‘សទ្ធោ អយំ ឧបាសកោ’’តិ យាគុភត្តាទីហិ សង្គណ្ហន្តិ. អថេកោ ថេរោ តស្ស គាមំ គន្ត្វា បិណ្ឌាយ ចរតិ. សោ តំ ទិស្វា អញ្ញេន វា គច្ឆតិ, ឃរំ វា បវិសតិ. សចេបិ សម្មុខីភាវំ អាគច្ឆតិ, ហត្ថេន វន្ទិត្វា – ‘‘អយ្យស្ស ភិក្ខំ ទេថ, អហំ ឯកេន កម្មេន គច្ឆាមី’’តិ បក្កមតិ. ថេរោ សកលគាមំ ចរិត្វា តុច្ឆបត្តោវ និក្ខមតិ. ឥទំ តាវ មុទុមច្ឆរិយំ នាម, យេន សមន្នាគតោ អទាយកោបិ ទាយកោ វិយ បញ្ញាយតិ. ឥធ បន ថទ្ធមច្ឆរិយំ អធិប្បេតំ, យេន សមន្នាគតោ ភិក្ខូសុ បិណ្ឌាយ បវិដ្ឋេសុ, ‘‘ថេរា ឋិតា’’តិ វុត្តេ, ‘‘កិំ មយ្ហំ បាទា រុជ្ជន្តី’’តិអាទីនិ វត្វា សិលាថម្ភោ វិយ ខាណុកោ វិយ ច ថទ្ធោ ហុត្វា តិដ្ឋតិ, សាមីចិម្បិ ន ករោតិ. កទរិយាតិ ឥទំ មច្ឆរិនោតិ បទស្សេវ វេវចនំ. មុទុកម្បិ ហិ មច្ឆរិយំ ‘‘មច្ឆរិយ’’ន្តេវ វុច្ចតិ, ថទ្ធំ បន កទរិយំ នាម. បរិភាសកាតិ ភិក្ខូ ឃរទ្វារេ ឋិតេ ទិស្វា, ‘‘កិំ តុម្ហេ កសិត្វា អាគតា, វបិត្វា, លាយិត្វា? មយំ អត្តនោបិ ន លភាម, កុតោ តុម្ហាកំ, សីឃំ និក្ខមថា’’តិអាទីហិ សំតជ្ជកា. អន្តរាយករាតិ ទាយកស្ស សគ្គន្តរាយោ, បដិគ្គាហកានំ លាភន្តរាយោ, អត្តនោ ឧបឃាតោតិ ឥមេសំ អន្តរាយានំ ការកា.

សម្បរាយោតិ បរលោកោ. រតីតិ បញ្ចកាមគុណរតិ. ខិឌ្ឌាតិ កាយិកខិឌ្ឌាទិកា តិវិធា ខិឌ្ឌា. ទិដ្ឋេ ធម្មេស វិបាកោតិ តស្មិំ និព្ពត្តភវនេ ទិដ្ឋេ ធម្មេ ឯស វិបាកោ. សម្បរាយេ ច ទុគ្គតីតិ ‘‘យមលោកំ ឧបបជ្ជរេ’’តិ វុត្តេ សម្បរាយេ ច ទុគ្គតិ.

វទញ្ញូតិ ភិក្ខូ ឃរទ្វារេ ឋិតា កិញ្ចាបិ តុណ្ហីវ ហោន្តិ, អត្ថតោ បន – ‘‘ភិក្ខំ ទេថា’’តិ វទន្តិ នាម. តត្រ យេ ‘‘មយំ បចាម, ឥមេ បន ន បចន្តិ, បចមានេ បត្វា អលភន្តា កុហិំ លភិស្សន្តី’’តិ? ទេយ្យធម្មំ សំវិភជន្តិ, តេ វទញ្ញូ នាម. បកាសន្តីតិ វិមានប្បភាយ ជោតន្តិ. បរសម្ភតេសូតិ បរេហិ សម្បិណ្ឌិតេសុ. សម្បរាយេ ច សុគ្គតីតិ, ‘‘ឯតេ សគ្គា’’តិ ឯវំ វុត្តសម្បរាយេ សុគតិ. ឧភិន្នម្បិ វា ឯតេសំ តតោ ចវិត្វា បុន សម្បរាយេបិ ទុគ្គតិសុគតិយេវ ហោតីតិ. នវមំ.