៦. ឆឆក្កសុត្តវណ្ណនា
៤២០. ឯវំ មេ សុតន្តិ ឆឆក្កសុត្តំ. តត្ថ អាទិកល្យាណន្តិអាទិម្ហិ កល្យាណំ ភទ្ទកំ និទ្ទោសំ កត្វា ទេសេស្សាមិ. មជ្ឈបរិយោសានេសុបិ ឯសេវ នយោ. ឥតិ ភគវា អរិយវំសំ នវហិ, មហាសតិបដ្ឋានំ សត្តហិ, មហាអស្សបុរំ សត្តហិយេវ បទេហិ ថោមេសិ. ឥទំ បន សុត្តំ នវហិ បទេហិ ថោមេសិ.
វេទិតព្ពានីតិ សហវិបស្សនេន មគ្គេន ជានិតព្ពានិ. មនាយតនេន តេភូមកចិត្តមេវ កថិតំ, ធម្មាយតនេន ពហិទ្ធា តេភូមកធម្មា ច, មនោវិញ្ញាណេន ឋបេត្វា ទ្វេ បញ្ចវិញ្ញាណានិ សេសំ ពាវីសតិវិធំ លោកិយវិបាកចិត្តំ. ផស្សវេទនា យថាវុត្តវិបាកវិញ្ញាណសម្បយុត្តាវ. តណ្ហាតិ វិបាកវេទនាបច្ចយា ជវនក្ខណេ ឧប្បន្នតណ្ហា.
៤២២. ចក្ខុ អត្តាតិ បាដិយេក្កោ អនុសន្ធិ. ហេដ្ឋា កថិតានញ្ហិ ទ្វិន្នំ សច្ចានំ អនត្តភាវទស្សនត្ថំ អយំ ទេសនា អារទ្ធា. តត្ថ ន ឧបបជ្ជតីតិ ន យុជ្ជតិ. វេតីតិ វិគច្ឆតិ និរុជ្ឈតិ.
៤២៤. អយំ ខោ បន, ភិក្ខវេតិ អយម្បិ បាដិយេក្កោ អនុសន្ធិ. អយញ្ហិ ទេសនា តិណ្ណំ គាហានំ វសេន វដ្ដំ ទស្សេតុំ អារទ្ធា. ទុក្ខំ សមុទយោតិ ទ្វិន្នំ សច្ចានំ វសេន វដ្ដំ ទស្សេតុន្តិបិ វទន្តិយេវ. ឯតំ មមាតិអាទីសុ តណ្ហាមានទិដ្ឋិគាហាវ វេទិតព្ពា. សមនុបស្សតីតិ គាហត្តយវសេន បស្សតិ.
ឯវំ វដ្ដំ ទស្សេត្វា ឥទានិ តិណ្ណំ គាហានំ បដិបក្ខវសេន, និរោធោ មគ្គោតិ ឥមេសំ វា ទ្វិន្នំ សច្ចានំ វសេន វិវដ្ដំ ទស្សេតុំ អយំ ខោ បនាតិអាទិមាហ. នេតំ មមាតិអាទីនិ តណ្ហាទីនំ បដិសេធវចនានិ. សមនុបស្សតីតិ អនិច្ចំ ទុក្ខមនត្តាតិ បស្សតិ.
៤២៥. ឯវំ វិវដ្ដំ ទស្សេត្វា ឥទានិ តិណ្ណំ អនុសយានំ វសេន បុន វដ្ដំ ទស្សេតុំ ចក្ខុញ្ច, ភិក្ខវេតិអាទិមាហ. តត្ថ អភិនន្ទតីតិអាទីនិ តណ្ហាទិដ្ឋិវសេនេវ វុត្តានិ. អនុសេតីតិ អប្បហីនោ ហោតិ. ទុក្ខស្សាតិ វដ្ដទុក្ខកិលេសទុក្ខស្ស.
៤២៦. ឯវំ តិណ្ណំ អនុសយានំ វសេន វដ្ដំ កថេត្វា ឥទានិ តេសំ បដិក្ខេបវសេន វិវដ្ដំ ទស្សេន្តោ បុន ចក្ខុញ្ចាតិអាទិមាហ. អវិជ្ជំ បហាយាតិ វដ្ដមូលិកំ អវិជ្ជំ បជហិត្វា. វិជ្ជន្តិ អរហត្តមគ្គវិជ្ជំ ឧប្បាទេត្វា.
៤២៧. ឋានមេតំ វិជ្ជតីតិ ឯត្តកេនេវ កថាមគ្គេន វដ្ដវិវដ្ដវសេន ទេសនំ មត្ថកំ បាបេត្វា បុន តទេវ សម្បិណ្ឌេត្វា ទស្សេន្តោ ឯវំ បស្សំ, ភិក្ខវេតិអាទិមាហ. សដ្ឋិមត្តានំ ភិក្ខូនន្តិ ឯត្ថ អនច្ឆរិយមេតំ, យំ សយមេវ តថាគតេ ទេសេន្តេ សដ្ឋិ ភិក្ខូ អរហត្តំ បត្តា. ឥមញ្ហិ សុត្តំ ធម្មសេនាបតិម្ហិ កថេន្តេបិ សដ្ឋិ ភិក្ខូ អរហត្តំ បត្តា, មហាមោគ្គល្លានេ កថេន្តេបិ, អសីតិមហាថេរេសុ កថេន្តេសុបិ បត្តា ឯវ. ឯតម្បិ អនច្ឆរិយំ. មហាភិញ្ញប្បត្តា ហិ តេ សាវកា.
អបរភាគេ បន តម្ពបណ្ណិទីបេ មាលេយ្យទេវត្ថេរោ នាម ហេដ្ឋា លោហបាសាទេ ឥទំ សុត្តំ កថេសិ. តទាបិ សដ្ឋិ ភិក្ខូ អរហត្តំ បត្តា. យថា ច លោហបាសាទេ, ឯវំ ថេរោ មហាមណ្ឌបេបិ ឥទំ សុត្តំ កថេសិ. មហាវិហារា និក្ខមិត្វា ចេតិយបព្ពតំ គតោ, តត្ថាបិ កថេសិ. តតោ សាកិយវំសវិហារេ, កូដាលិវិហារេ, អន្តរសោព្ភេ, មុត្តង្គណេ, វាតកបព្ពតេ, បាចិនឃរកេ, ទីឃវាបិយំ, លោកន្ទរេ, នោមណ្ឌលតលេ កថេសិ. តេសុបិ ឋានេសុ សដ្ឋិ សដ្ឋិ ភិក្ខូ អរហត្តំ បត្តា. តតោ និក្ខមិត្វា បន ថេរោ ចិត្តលបព្ពតំ គតោ. តទា ច ចិត្តលបព្ពតវិហារេ អតិរេកសដ្ឋិវស្សោ មហាថេរោ, បោក្ខរណិយំ កុរុវកតិត្ថំ នាម បដិច្ឆន្នដ្ឋានំ អត្ថិ, តត្ថ ថេរោ ន្ហាយិស្សាមីតិ ឱតិណ្ណោ. ទេវត្ថេរោ តស្ស សន្តិកំ គន្ត្វា ន្ហាបេមិ, ភន្តេតិ អាហ. ថេរោ បដិសន្ថារេនេវ – ‘‘មាលេយ្យទេវោ នាម អត្ថីតិ វទន្តិ, សោ អយំ ភវិស្សតី’’តិ ញត្វា ត្វំ ទេវោតិ អាហ. អាម, ភន្តេតិ. សដ្ឋិវស្សទ្ធានំ មេ, អាវុសោ, កោចិ សរីរំ ហត្ថេន ផុសិតុំ នាម ន លភិ, ត្វំ បន ន្ហាបេហីតិ ឧត្តរិត្វា តីរេ និសីទិ.
ថេរោ សព្ពម្បិ ហត្ថបាទាទិបរិកម្មំ កត្វា មហាថេរំ ន្ហាបេសិ. តំ ទិវសញ្ច ធម្មស្សវនទិវសោ ហោតិ. អថ មហាថេរោ – ‘‘ទេវ អម្ហាកំ ធម្មទានំ ទាតុំ វដ្ដតី’’តិ អាហ. ថេរោ សាធុ, ភន្តេតិ សម្បដិច្ឆិ. អត្ថង្គតេ សូរិយេ ធម្មស្សវនំ ឃោសេសុំ. អតិក្កន្តសដ្ឋិវស្សាវ សដ្ឋិ មហាថេរា ធម្មស្សវនត្ថំ អគមំសុ. ទេវត្ថេរោ សរភាណាវសានេ ឥមំ សុត្តំ អារភិ, សុត្តន្តបរិយោសានេ ច សដ្ឋិ មហាថេរា អរហត្តំ បាបុណិំសុ. តតោ តិស្សមហាវិហារំ គន្ត្វា កថេសិ, តស្មិម្បិ សដ្ឋិ ថេរា. តតោ នាគមហាវិហារេ កាឡកច្ឆគាមេ កថេសិ, តស្មិម្បិ សដ្ឋិ ថេរា. តតោ កល្យាណិំ គន្ត្វា តត្ថ ចាតុទ្ទសេ ហេដ្ឋាបាសាទេ កថេសិ, តស្មិម្បិ សដ្ឋិ ថេរា. ឧបោសថទិវសេ ឧបរិបាសាទេ កថេសិ, តស្មិម្បិ សដ្ឋិ ថេរាតិ ឯវំ ទេវត្ថេរេយេវ ឥទំ សុត្តំ កថេន្តេ សដ្ឋិដ្ឋានេសុ សដ្ឋិ សដ្ឋិ ជនា អរហត្តំ បត្តា.
អម្ពិលកាឡកវិហារេ បន តិបិដកចូឡនាគត្ថេរេ ឥមំ សុត្តំ កថេន្តេ មនុស្សបរិសា គាវុតំ អហោសិ, ទេវបរិសា យោជនិកា. សុត្តបរិយោសានេ សហស្សភិក្ខូ អរហត្តំ បត្តា, ទេវេសុ បន តតោ តតោ ឯកេកោវ បុថុជ្ជនោ អហោសីតិ.
បបញ្ចសូទនិយា មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយ
ឆឆក្កសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.