១០. សង្គារវសុត្តវណ្ណនា

៤៧៣. ឯវំ មេ សុតន្តិ សង្គារវសុត្តំ. តត្ថ ចញ្ចលិកប្បេតិ ឯវំនាមកេ គាមេ. អភិប្បសន្នាតិ អវេច្ចប្បសាទវសេន បសន្នា. សា កិរ សោតាបន្នា អរិយសាវិកា ភារទ្វាជគោត្តស្ស ព្រាហ្មណស្ស ភរិយា. សោ ព្រាហ្មណោ បុព្ពេ កាលេន កាលំ ព្រាហ្មណេ និមន្តេត្វា តេសំ សក្ការំ ករោតិ. ឥមំ បន ព្រាហ្មណិំ ឃរំ អានេត្វា អភិរូបាយ មហាកុលាយ ព្រាហ្មណិយា ចិត្តំ កោបេតុំ អសក្កោន្តោ ព្រាហ្មណានំ សក្ការំ កាតុំ នាសក្ខិ. អថ នំ ព្រាហ្មណា ទិដ្ឋទិដ្ឋដ្ឋានេ – ‘‘នយិទានិ ត្វំ ព្រាហ្មណលទ្ធិកោ, ឯកាហម្បិ ព្រាហ្មណានំ សក្ការំ ន ករោសី’’តិ និប្បីឡេន្តិ. សោ ឃរំ អាគន្ត្វា ព្រាហ្មណិយា តមត្ថំ អារោចេត្វា – ‘‘សចេ, ភោតិ ឯកទិវសំ មុខំ រក្ខិតុំ សក្កុណេយ្យាសិ, ព្រាហ្មណានំ ឯកទិវសំ ភិក្ខំ ទទេយ្យ’’ន្តិ អាហ. តុយ្ហំ ទេយ្យធម្មំ រុច្ចនកដ្ឋានេ ទេហិ, កិំ មយ្ហំ ឯត្ថាតិ. សោ ព្រាហ្មណេ និមន្តេត្វា អប្បោទកំ បាយាសំ បចាបេត្វា ឃរញ្ច សុជ្ឈាបេត្វា អាសនានិ បញ្ញាបេត្វា ព្រាហ្មណេ និសីទាបេសិ. ព្រាហ្មណី មហាសាដកំ និវាសេត្វា កដច្ឆុំ គហេត្វា បរិវិសន្តី ទុស្សកណ្ណកេ បក្ខលិត្វា ‘‘ព្រាហ្មណេ បរិវិសាមី’’តិ សញ្ញម្បិ អកត្វា អាសេវនវសេន សហសា សត្ថារមេវ អនុស្សរិត្វា ឧទានំ ឧទានេសិ.

ព្រាហ្មណា ឧទានំ សុត្វា ‘‘ឧភតោបក្ខិកោ ឯស សមណស្ស គោតមស្ស សហាយោ, នាស្ស ទេយ្យធម្មំ គណ្ហិស្សាមា’’តិ កុបិតា ភោជនានិ ឆឌ្ឌេត្វា និក្ខមិំសុ. ព្រាហ្មណោ – ‘‘ននុ បឋមំយេវ តំ អវចំ ‘អជ្ជេកទិវសំ មុខំ រក្ខេយ្យាសី’តិ, ឯត្តកំ តេ ខីរញ្ច តណ្ឌុលាទីនិ ច នាសិតានី’’តិ អតិវិយ កោបវសំ ឧបគតោ – ‘‘ឯវមេវ បនាយំ វសលី យស្មិំ វា តស្មិំ វា តស្ស មុណ្ឌកស្ស សមណស្ស វណ្ណំ ភាសតិ, ឥទានិ ត្យាហំ វសលិ តស្ស សត្ថុនោ វាទំ អារោបេស្សាមី’’តិ អាហ. អថ នំ ព្រាហ្មណី ‘‘គច្ឆ ត្វំ, ព្រាហ្មណ, គន្ត្វា វិជានិស្សសី’’តិ វត្វា ‘‘ន ខ្វាហំ តំ, ព្រាហ្មណ, បស្សាមិ សទេវកេ លោកេ…បេ… វាទំ អារោបេយ្យា’’តិអាទិមាហ. សោ សត្ថារំ ឧបសង្កមិត្វា –

‘‘កិំសុ ឆេត្វា សុខំ សេតិ, កិំសុ ឆេត្វា ន សោចតិ;

កិស្សស្សុ ឯកធម្មស្ស, វធំ រោចេសិ គោតមា’’តិ. (សំ. និ. ១.១៨៧) –

បញ្ហំ បុច្ឆិ. សត្ថា អាហ –

‘‘កោធំ ឆេត្វា សុខំ សេតិ, កោធំ ឆេត្វា ន សោចតិ;

កោធស្ស វិសមូលស្ស, មធុរគ្គស្ស ព្រាហ្មណ;

វធំ អរិយា បសំសន្តិ, តញ្ហិ ឆេត្វា ន សោចតី’’តិ. (សំ. និ. ១.១៨៧) –

បញ្ហំ កថេសិ. សោ បព្ពជិត្វា អរហត្តំ បត្តោ. តស្សេវ កនិដ្ឋភាតា អក្កោសកភារទ្វាជោ នាម ‘‘ភាតា មេ បព្ពជិតោ’’តិ សុត្វា ភគវន្តំ ឧបសង្កមិត្វា អក្កោសិត្វា ភគវតា វិនីតោ បព្ពជិត្វា អរហត្តំ បត្តោ. អបរោ តស្ស កនិដ្ឋោ សុន្ទរិកភារទ្វាជោ នាម. សោបិ ភគវន្តំ ឧបសង្កមិត្វា បញ្ហំ បុច្ឆិត្វា វិស្សជ្ជនំ សុត្វា បព្ពជិត្វា អរហត្តំ បត្តោ. អបរោ តស្ស កនិដ្ឋោ បិង្គលភារទ្វាជោ នាម. សោ បញ្ហំ បុច្ឆិត្វា បញ្ហព្យាករណបរិយោសានេ បព្ពជិត្វា អរហត្តំ បត្តោ. សង្គារវោ មាណវោតិ អយំ តេសំ សព្ពកនិដ្ឋោ តស្មិំ ទិវសេ ព្រាហ្មណេហិ សទ្ធិំ ឯកភត្តគ្គេ និសិន្នោ. អវភូតាវាតិ អវឌ្ឍិភូតា អវមង្គលភូតាយេវ. បរភូតាវាតិ វិនាសំ បត្តាយេវ. វិជ្ជមានានន្តិ វិជ្ជមានេសុ. សីលបញ្ញាណន្តិ សីលញ្ច ញាណញ្ច ន ជានាសិ.

៤៧៤. ទិដ្ឋធម្មាភិញ្ញាវោសានបារមិប្បត្តាតិ ទិដ្ឋធម្មេ អភិញ្ញាតេ ឥមស្មិញ្ញេវ អត្តភាវេ អភិជានិត្វា វោសិតវោសានា ហុត្វា បារមីសង្ខាតំ សព្ពធម្មានំ បារភូតំ និព្ពានំ បត្តា មយន្តិ វត្វា អាទិព្រហ្មចរិយំ បដិជានន្តីតិ អត្ថោ. អាទិព្រហ្មចរិយន្តិ ព្រហ្មចរិយស្ស អាទិភូតា ឧប្បាទកា ជនកាតិ ឯវំ បដិជានន្តីតិ វុត្តំ ហោតិ. តក្កីតិ តក្កគាហី. វីមំសីតិ វីមំសកោ, បញ្ញាចារំ ចរាបេត្វា ឯវំវាទី. តេសាហមស្មីតិ តេសំ សម្មាសម្ពុទ្ធានំ អហមស្មិ អញ្ញតរោ.

៤៨៥. អដ្ឋិតវតន្តិ អដ្ឋិតតបំ, អស្ស បធានបទេន សទ្ធិំ សម្ពន្ធោ, តថា សប្បុរិសបទស្ស. ឥទញ្ហិ វុត្តំ ហោតិ – ភោតោ គោតមស្ស អដ្ឋិតបធានវតំ អហោសិ, សប្បុរិសបធានវតំ អហោសីតិ. អត្ថិ ទេវាតិ បុដ្ឋោ សមានោតិ ឥទំ មាណវោ ‘‘សម្មាសម្ពុទ្ធោ អជានន្តោវ បកាសេសី’’តិ សញ្ញាយ អាហ. ឯវំ សន្តេតិ តុម្ហាកំ អជាននភាវេ សន្តេ. តុច្ឆំ មុសា ហោតីតិ តុម្ហាកំ កថា អផលា និប្ផលា ហោតិ. ឯវំ មាណវោ ភគវន្តំ មុសាវាទេន និគ្គណ្ហាតិ នាម. វិញ្ញុនា បុរិសេនាតិ បណ្ឌិតេន មនុស្សេន. ត្វំ បន អវិញ្ញុតាយ មយា ព្យាកតម្បិ ន ជានាសីតិ ទីបេតិ. ឧច្ចេន សម្មតន្តិ ឧច្ចេន សទ្ទេន សម្មតំ បាកដំ លោកស្មិំ. អធិទេវាតិ សុសុទារកាបិ ហិ ទេវា នាម ហោន្តិ, ទេវិយោ នាម ហោន្តិ ទេវា បន អធិទេវា នាម, លោកេ ទេវោ ទេវីតិ លទ្ធនាមេហិ មនុស្សេហិ អធិកាតិ អត្ថោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.

បបញ្ចសូទនិយា មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយ

សង្គារវសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

បញ្ចមវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.