១. តេវិជ្ជវច្ឆសុត្តវណ្ណនា

១៨៥. ឯវំ មេ សុតន្តិ តេវិជ្ជវច្ឆសុត្តំ. តត្ថ ឯកបុណ្ឌរីកេតិ បុណ្ឌរីកោ វុច្ចតិ សេតម្ពរុក្ខោ, សោ តស្មិំ អារាមេ ឯកោ បុណ្ឌរីកោ អត្ថីតិ ឯកបុណ្ឌរីកោ. ឯតទហោសីតិ តត្ថ បវិសិតុកាមតាយ អហោសិ. ចិរស្សំ ខោ, ភន្តេតិ បកតិយា អាគតបុព្ពតំ ឧបាទាយ. ធម្មស្ស ចានុធម្មន្តិ ឥធ សព្ពញ្ញុតញ្ញាណំ ធម្មោ នាម, មហាជនស្ស ព្យាករណំ អនុធម្មោ នាម. សេសំ ជីវកសុត្តេ (ម. និ. ២.៥១ អាទយោ) វុត្តនយមេវ. ន មេ តេតិ អននុញ្ញាយ ឋត្វា អនុញ្ញម្បិ បដិក្ខិបតិ. ‘‘សព្ពញ្ញូ សព្ពទស្សាវី អបរិសេសំ ញាណទស្សនំ បដិជានាតី’’តិ ហិ ឥទំ អនុជានិតព្ពំ សិយា, – ‘‘ចរតោ ច មេ…បេ… បច្ចុបដ្ឋិត’’ន្តិ ឥទំ បន នានុជានិតព្ពំ. សព្ពញ្ញុតញ្ញាណេន ហិ អាវជ្ជិត្វា បជានាតិ. តស្មា អននុញ្ញាយ ឋត្វា អនុញ្ញម្បិ បដិក្ខិបន្តោ ឯវមាហ.

១៨៦. អាសវានំ ខយាតិ ឯត្ថ សកិំ ខីណានំ អាសវានំ បុន ខេបេតព្ពាភាវា យាវទេវាតិ ន វុត្តំ. បុព្ពេនិវាសញាណេន ចេត្ថ ភគវា អតីតជាននគុណំ ទស្សេតិ, ទិព្ពចក្ខុញាណេន បច្ចុប្បន្នជាននគុណំ, អាសវក្ខយញាណេន លោកុត្តរគុណន្តិ. ឥតិ ឥមាហិ តីហិ វិជ្ជាហិ សកលពុទ្ធគុណេ សំខិបិត្វា កថេសិ.

គិហិសំយោជនន្តិ គិហិពន្ធនំ គិហិបរិក្ខារេសុ និកន្តិំ. នត្ថិ ខោ វច្ឆាតិ គិហិសំយោជនំ អប្បហាយ ទុក្ខស្សន្តករោ នាម នត្ថិ. យេបិ ហិ សន្តតិមហាមត្តោ ឧគ្គសេនោ សេដ្ឋិបុត្តោ វីតសោកទារកោតិ គិហិលិង្គេ ឋិតាវ អរហត្តំ បត្តា, តេបិ មគ្គេន សព្ពសង្ខារេសុ និកន្តិំ សុក្ខាបេត្វា បត្តា. តំ បត្វា បន ន តេន លិង្គេន អដ្ឋំសុ, គិហិលិង្គំ នាមេតំ ហីនំ, ឧត្តមគុណំ ធារេតុំ ន សក្កោតិ. តស្មា តត្ថ ឋិតោ អរហត្តំ បត្វា តំទិវសមេវ បព្ពជតិ វា បរិនិព្ពាតិ វា. ភូមទេវតា បន តិដ្ឋន្តិ. កស្មា? និលីយនោកាសស្ស អត្ថិតាយ. សេសកាមភវេ មនុស្សេសុ សោតាបន្នាទយោ តយោ តិដ្ឋន្តិ, កាមាវចរទេវេសុ សោតាបន្នា សកទាគាមិនោ ច, អនាគាមិខីណាសវា បនេត្ថ ន តិដ្ឋន្តិ. កស្មា? តញ្ហិ ឋានំ លឡិតជនស្ស អាវាសោ, នត្ថិ តត្ថ តេសំ បវិវេការហំ បដិច្ឆន្នដ្ឋានញ្ច. ឥតិ តត្ថ ខីណាសវោ បរិនិព្ពាតិ, អនាគាមី ចវិត្វា សុទ្ធាវាសេ និព្ពត្តតិ. កាមាវចរទេវតោ ឧបរិ បន ចត្តារោបិ អរិយា តិដ្ឋន្តិ.

សោបាសិ កម្មវាទីតិ សោបិ កម្មវាទី អហោសិ, កិរិយម្បិ ន បដិពាហិត្ថ. តញ្ហិ ឯកនវុតិកប្បមត្ថកេ អត្តានំយេវ គហេត្វា កថេតិ. តទា កិរ មហាសត្តោ បាសណ្ឌបរិគ្គណ្ហនត្ថំ បព្ពជិតោ តស្សបិ បាសណ្ឌស្ស និប្ផលភាវំ ជានិត្វា វីរិយំ ន ហាបេសិ, កិរិយវាទី ហុត្វា សគ្គេ និព្ពត្តតិ. តស្មា ឯវមាហ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ.

បបញ្ចសូទនិយា មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយ

តេវិជ្ជវច្ឆសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.