វេទនាវារវណ្ណនា

៩៧. វេទនាវារេ វេទនាកាយាតិ វេទនាសមូហា. ចក្ខុសម្ផស្សជា វេទនា…បេ… មនោសម្ផស្សជា វេទនាតិ ឯតំ ‘‘ចក្ខុសម្ផស្សជា វេទនា អត្ថិ កុសលា, អត្ថិ អកុសលា, អត្ថិ អព្យាកតា’’តិ (វិភ. ៣៤) ឯវំ វិភង្គេ អាគតត្តា ចក្ខុទ្វារាទីសុ បវត្តានំ កុសលាកុសលាព្យាកតវេទនានំ ‘‘សារិបុត្តោ, មន្តាណិបុត្តោ’’តិ ឯវមាទីសុ មាតិតោ នាមំ វិយ មាតិសទិសវត្ថុតោ នាមំ. វចនត្ថោ បនេត្ថ ចក្ខុសម្ផស្សហេតុ ជាតា វេទនា ចក្ខុសម្ផស្សជា វេទនាតិ. ឯស នយោ សព្ពត្ថ. អយំ តាវេត្ថ សព្ពសង្គាហិកកថា. វិបាកវសេន បន ចក្ខុទ្វារេ ទ្វេ ចក្ខុវិញ្ញាណានិ, ទ្វេ មនោធាតុយោ, តិស្សោ មនោវិញ្ញាណធាតុយោតិ ឯតាហិ សម្បយុត្តវសេន វេទនា វេទិតព្ពា. ឯស នយោ សោតទ្វារាទីសុ. មនោទ្វារេ មនោវិញ្ញាណធាតុសម្បយុត្តាវ.

ផស្សសមុទយាតិ ឯត្ថ បន បញ្ចទ្វារេ បញ្ចវត្ថុកវេទនានំ សហជាតចក្ខុសម្ផស្សាទិសមុទយា សមុទយោ ហោតិ. អវសេសានំ ចក្ខុសម្ផស្សាទយោ ឧបនិស្សយាទិវសេន បច្ចយា. មនោទ្វារេ តទារម្មណវេទនានំ អទ្វារិកានញ្ច បដិសន្ធិភវង្គចុតិវេទនានំ សហជាតមនោសម្ផស្សសមុទយា សមុទយោ ហោតីតិ វេទិតព្ពោ. សេសំ វុត្តនយមេវ.

វេទនាវារវណ្ណនា និដ្ឋិតា.