១២. ទុតិយបតិព្ពតាវិមានវណ្ណនា

វេឡុរិយថម្ភន្តិ ទុតិយបតិព្ពតាវិមានំ. តស្ស កា ឧប្បត្តិ? សាវត្ថិយំ កិរ អញ្ញតរា ឧបាសិកា បតិព្ពតា ហុត្វា សទ្ធា បសន្នា បញ្ច សីលានិ សុវិសុទ្ធានិ កត្វា រក្ខិ, យថាវិភវញ្ច ទានានិ អទាសិ, សា កាលំ កត្វា តាវតិំសភវនេ ឧប្បជ្ជិ. សេសំ ហេដ្ឋា វុត្តនយមេវ.

១០១. ‘‘វេឡុរិយថម្ភំ រុចិរំ បភស្សរំ, វិមានមារុយ្ហ អនេកចិត្តំ;

តត្ថច្ឆសិ ទេវិ មហានុភាវេ, ឧច្ចាវចា ឥទ្ធិ វិកុព្ពមានា;

ឥមា ច តេ អច្ឆរាយោ សមន្តតោ, នច្ចន្តិ គាយន្តិ បមោទយន្តិ ច.

១០២. ‘‘ទេវិទ្ធិបត្តាសិ មហានុភាវេ,

មនុស្សភូតា កិមកាសិ បុញ្ញំ;

កេនាសិ ឯវំ ជលិតានុភាវា,

វណ្ណោ ច តេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ. – បុច្ឆិ;

១០៣. ‘‘សា ទេវតា អត្តមនា, មោគ្គល្លានេន បុច្ឆិតា;

បញ្ហំ បុដ្ឋា វិយាកាសិ, យស្ស កម្មស្សិទំ ផលំ’’.

១០៤. ‘‘អហំ មនុស្សេសុ មនុស្សភូតា, ឧបាសិកា ចក្ខុមតោ អហោសិំ;

បាណាតិបាតា វិរតា អហោសិំ, លោកេ អទិន្នំ បរិវជ្ជយិស្សំ.

១០៥. ‘‘អមជ្ជបា នោ ច មុសា អភាណិំ, សកេន សាមិនា អហោសិំ តុដ្ឋា;

អន្នញ្ច បានញ្ច បសន្នចិត្តា, សក្កច្ច ទានំ វិបុលំ អទាសិំ.

១០៦. ‘‘តេន មេតាទិសោ វណ្ណោ, តេន មេ ឥធ មិជ្ឈតិ;

ឧប្បជ្ជន្តិ ច មេ ភោគា, យេ កេចិ មនសោ បិយា.

១០៧. ‘‘អក្ខាមិ តេ ភិក្ខុ មហានុភាវ,

មនុស្សភូតា យមកាសិ បុញ្ញំ;

តេនម្ហិ ឯវំ ជលិតានុភាវា,

វណ្ណោ ច មេ សព្ពទិសា បភាសតី’’តិ. – វិស្សជ្ជេសិ;

១០១. តត្ថ វេឡុរិយថម្ភន្តិ វេឡុរិយមណិមយថម្ភំ. រុចិរន្តិ រមណីយំ. បភស្សរន្តិ អតិវិយ ភាសុរំ. ឧច្ចាវចាតិ ឧច្ចា ច អវចា ច, វិវិធាតិ អត្ថោ.

១០៤-៥. ឧបាសិកាតិ សរណគមនេន ឧបាសិកាលក្ខណេ ឋិតា. វុត្តញ្ហិ –

‘‘យតោ ខោ, មហានាម, អរិយសាវកោ ពុទ្ធំ សរណំ គតោ ហោតិ, ធម្មំ សរណំ គតោ ហោតិ, សង្ឃំ សរណំ គតោ ហោតិ, ឯត្តាវតា ខោ, មហានាម, អរិយសាវកោ ឧបាសកោ ហោតី’’តិ (សំ. និ. ៥.១០៣៣).

ចក្ខុមតោតិ បញ្ចហិ ចក្ខូហិ ចក្ខុមតោ ពុទ្ធស្ស ភគវតោ. ឯវំ ឧបាសិកាភាវកិត្តនេន អាសយសុទ្ធិំ ទស្សេត្វា បយោគសុទ្ធិំ ទស្សេតុំ ‘‘បាណាតិបាតា វិរតា’’តិអាទិ វុត្តំ. តត្ថ សកេន សាមិនា អហោសិំ តុដ្ឋាតិ មិច្ឆាចារាវេរមណិមាហ. សេសំ ហេដ្ឋា វុត្តសទិសមេវ.

ទុតិយបតិព្ពតាវិមានវណ្ណនា និដ្ឋិតា.