៧. សារិបុត្តសុត្តវណ្ណនា

៣៧. សត្តមេ អបុព្ពំ នត្ថិ. គាថាយ អធិចេតសោតិ អធិចិត្តវតោ, សព្ពចិត្តានំ អធិកេន អរហត្តផលចិត្តេន សមន្នាគតស្សាតិ អត្ថោ. អប្បមជ្ជតោតិ ន បមជ្ជតោ, អប្បមាទេន អនវជ្ជធម្មេសុ សាតច្ចកិរិយាយ សមន្នាគតស្សាតិ វុត្តំ ហោតិ. មុនិនោតិ ‘‘យោ មុនាតិ ឧភោ លោកេ, មុនិ តេន បវុច្ចតី’’តិ (ធ. ប. ២៦៩; ចូឡនិ. មេត្តគូមាណវបុច្ឆានិទ្ទេស ២១) ឯវំ ឧភយលោកមុននេន មោនំ វុច្ចតិ ញាណំ, តេន អរហត្តផលញាណសង្ខាតេន ញាណេន សមន្នាគតត្តា វា ខីណាសវោ មុនិ នាម, តស្ស មុនិនោ. មោនបថេសុ សិក្ខតោតិ អរហត្តញាណសង្ខាតស្ស មោនស្ស បថេសុ សត្តតិំសពោធិបក្ខិយធម្មេសុ តីសុ វា សិក្ខាសុ សិក្ខតោ. ឥទញ្ច បុព្ពភាគប្បដិបទំ គហេត្វា វុត្តំ. បរិនិដ្ឋិតសិក្ខោ ហិ អរហា, តស្មា ឯវំ សិក្ខតោ, ឥមាយ សិក្ខាយ មុនិភាវំ បត្តស្ស មុនិនោតិ ឯវមេត្ថ អត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ. យស្មា ច ឯតទេវ, តស្មា ហេដ្ឋិមមគ្គផលចិត្តានំ វសេន អធិចេតសោ, ចតុសច្ចសម្ពោធបដិបត្តិយំ អប្បមាទវសេន អប្បមជ្ជតោ, មគ្គញាណសមន្នាគមេន មុនិនោតិ ឯវមេតេសំ តិណ្ណំ បទានំ អត្ថោ យុជ្ជតិយេវ. អថ វា ‘‘អប្បមជ្ជតោ សិក្ខតោ’’តិ បទានំ ហេតុអត្ថតា ទដ្ឋព្ពា អប្បមជ្ជនហេតុ សិក្ខនហេតុ ច អធិចេតសោតិ.

សោកា ន ភវន្តិ តាទិនោតិ តាទិសស្ស ខីណាសវមុនិនោ អព្ភន្តរេ ឥដ្ឋវិយោគាទិវត្ថុកា សោកា ចិត្តសន្តាបា ន ហោន្តិ. អថ វា តាទិនោតិ តាទិលក្ខណសមន្នាគតស្ស ឯវរូបស្ស មុនិនោ សោកា ន ភវន្តីតិ អយមេត្ថ អត្ថោ. ឧបសន្តស្សាតិ រាគាទីនំ អច្ចន្តូបសមេន ឧបសន្តស្ស. សទា សតីមតោតិ សតិវេបុល្លប្បត្តិយា និច្ចកាលំ សតិយា អវិរហិតស្ស.

ឯត្ថ ច ‘‘អធិចេតសោ’’តិ ឥមិនា អធិចិត្តសិក្ខា, ‘‘អប្បមជ្ជតោ’’តិ ឯតេន អធិសីលសិក្ខា, ‘‘មុនិនោ មោនបថេសុ សិក្ខតោ’’តិ ឯតេហិ អធិបញ្ញាសិក្ខា. ‘‘មុនិនោ’’តិ វា ឯតេន អធិបញ្ញាសិក្ខា, ‘‘មោនបថេសុ សិក្ខតោ’’តិ ឯតេន តាសំ លោកុត្តរសិក្ខានំ បុព្ពភាគបដិបទា, ‘‘សោកា ន ភវន្តី’’តិអាទីហិ សិក្ខាបារិបូរិយា អានិសំសោ បកាសិតោតិ វេទិតព្ពំ. សេសំ វុត្តនយមេវ.

សត្តមសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.