៣. សីហាថេរីគាថាវណ្ណនា
អយោនិសោ មនសិការាតិអាទិកា សីហាយ ថេរិយា គាថា. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការា តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយំ កុសលំ ឧបចិនិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ វេសាលិយំ សីហសេនាបតិនោ ភគិនិយា ធីតា ហុត្វា និព្ពត្តិ. តស្សា ‘‘មាតុលស្ស នាមំ ករោមា’’តិ សីហាតិ នាមំ អកំសុ. សា វិញ្ញុតំ បត្វា ឯកទិវសំ សត្ថារា សីហស្ស សេនាបតិនោ ធម្មេ ទេសិយមានេ តំ ធម្មំ សុត្វា បដិលទ្ធសទ្ធា មាតាបិតរោ អនុជានាបេត្វា បព្ពជិ. បព្ពជិត្វា ច វិបស្សនំ អារភិត្វាបិ ពហិទ្ធា បុថុត្តារម្មណេ វិធាវន្តំ ចិត្តំ និវត្តេតុំ អសក្កោន្តី សត្ត សំវច្ឆរានិ មិច្ឆាវិតក្កេហិ ពាធីយមានា ចិត្តស្សាទំ អលភន្តី ‘‘កិំ មេ ឥមិនា បាបជីវិតេន, ឧព្ពន្ធិត្វា មរិស្សាមី’’តិ បាសំ គហេត្វា រុក្ខសាខាយំ លគ្គិត្វា តំ អត្តនោ កណ្ឋេ បដិមុញ្ចន្តី បុព្ពាចិណ្ណវសេន វិបស្សនាយ ចិត្តំ អភិនីហរិ, អន្តិមភវិកតាយ បាសស្ស ពន្ធនំ គីវដ្ឋានេ អហោសិ, ញាណស្ស បរិបាកំ គតត្តា សា តាវទេវ វិបស្សនំ វឌ្ឍេត្វា សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បាបុណិ. អរហត្តំ បត្តសមកាលមេវ ច បាសពន្ធោ គីវតោ មុច្ចិត្វា វិនិវត្តិ. សា អរហត្តេ បតិដ្ឋិតា ឧទានវសេន –
៧៧. ‘‘អយោនិសោ មនសិការា, កាមរាគេន អដ្ដិតា;
អហោសិំ ឧទ្ធតា បុព្ពេ, ចិត្តេ អវសវត្តិនី.
៧៨. ‘‘បរិយុដ្ឋិតា ក្លេសេហិ, សុភសញ្ញានុវត្តិនី;
សមំ ចិត្តស្ស ន លភិំ, រាគចិត្តវសានុគា.
៧៩. ‘‘កិសា បណ្ឌុ វិវណ្ណា ច, សត្ត វស្សានិ ចារិហំ;
នាហំ ទិវា វា រត្តិំ វា, សុខំ វិន្ទិំ សុទុក្ខិតា.
៨០. ‘‘តតោ រជ្ជុំ គហេត្វាន, បាវិសិំ វនមន្តរំ;
វរំ មេ ឥធ ឧព្ពន្ធំ, យញ្ច ហីនំ បុនាចរេ.
៨១. ‘‘ទឡ្ហបាសំ ករិត្វាន, រុក្ខសាខាយ ពន្ធិយ;
បក្ខិបិំ បាសំ គីវាយំ, អថ ចិត្តំ វិមុច្ចិ មេ’’តិ. –
ឥមា គាថា អភាសិ.
តត្ថ អយោនិសោ មនសិការាតិ អនុបាយមនសិការេន, អសុភេ សុភន្តិ វិបល្លាសគ្គាហេន. កាមរាគេន អដ្ដិតាតិ កាមគុណេសុ ឆន្ទរាគេន បីឡិតា. អហោសិំ ឧទ្ធតា បុព្ពេ, ចិត្តេ អវសវត្តិនីតិ បុព្ពេ មម ចិត្តេ មយ្ហំ វសេ អវត្តមានេ ឧទ្ធតា នានារម្មណេ វិក្ខិត្តចិត្តា អសមាហិតា អហោសិំ.
បរិយុដ្ឋិតា ក្លេសេហិ, សុភសញ្ញានុវត្តិនីតិ បរិយុដ្ឋានបត្តេហិ កាមរាគាទិកិលេសេហិ អភិភូតា រូបាទីសុ សុភន្តិ បវត្តាយ កាមសញ្ញាយ អនុវត្តនសីលា. សមំ ចិត្តស្ស ន លភិំ, រាគចិត្តវសានុគាតិ កាមរាគសម្បយុត្តចិត្តស្ស វសំ អនុគច្ឆន្តី ឦសកម្បិ ចិត្តស្ស សមំ ចេតោសមថំ ចិត្តេកគ្គតំ ន លភិំ.
កិសា បណ្ឌុ វិវណ្ណា ចាតិ ឯវំ ឧក្កណ្ឋិតភាវេន កិសា ធមនិសន្ថតគត្តា ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតា តតោ ឯវ វិវណ្ណា វិគតឆវិវណ្ណា ច ហុត្វា. សត្ត វស្សានីតិ សត្ត សំវច្ឆរានិ. ចារិហន្តិ ចរិំ អហំ. នាហំ ទិវា វា រត្តិំ វា, សុខំ វិន្ទិំ សុទុក្ខិតាតិ ឯវមហំ សត្តសុ សំវច្ឆរេសុ កិលេសទុក្ខេន ទុក្ខិតា ឯកទាបិ ទិវា វា រត្តិំ វា សមណសុខំ ន បដិលភិំ.
តតោតិ កិលេសបរិយុដ្ឋានេន សមណសុខាលាភភាវតោ. រជ្ជុំ គហេត្វាន បាវិសិំ, វនមន្តរន្តិ បាសរជ្ជុំ អាទាយ វនន្តរំ បាវិសិំ. កិមត្ថំ បាវិសីតិ ចេ អាហ – ‘‘វរំ មេ ឥធ ឧព្ពន្ធំ, យញ្ច ហីនំ បុនាចរេ’’តិ យទហំ សមណធម្មំ កាតុំ អសក្កោន្តី ហីនំ គិហិភាវំ បុន អាចរេ អាចរេយ្យំ អនុតិដ្ឋេយ្យំ, តតោ សតគុណេន សហស្សគុណេន ឥមស្មិំ វនន្តរេ ឧព្ពន្ធំ ពន្ធិត្វា មរណំ មេ វរំ សេដ្ឋន្តិ អត្ថោ. អថ ចិត្តំ វិមុច្ចិ មេតិ យទា រុក្ខសាខាយ ពន្ធបាសំ គីវាយំ បក្ខិបិ, អថ តទនន្តរមេវ វុដ្ឋានគាមិនិវិបស្សនាមគ្គេន ឃដិតត្តា មគ្គបដិបាដិយា សព្ពាសវេហិ មម ចិត្តំ វិមុច្ចិ វិមុត្តំ អហោសីតិ.
សីហាថេរីគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.