៨. សោមាថេរីគាថាវណ្ណនា

យំ តំ ឥសីហិ បត្តព្ពន្តិអាទិកា សោមាយ ថេរិយា គាថា. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការា តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយំ កុសលំ ឧបចិនន្តី សិខិស្ស ភគវតោ កាលេ ខត្តិយមហាសាលកុលេ និព្ពត្តិត្វា វិញ្ញុតំ បត្វា អរុណរញ្ញោ អគ្គមហេសី អហោសីតិ សព្ពំ អតីតវត្ថុ អភយត្ថេរិយា វត្ថុសទិសំ. បច្ចុប្បន្នវត្ថុ បន អយំ ថេរី តត្ថ តត្ថ ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តី ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ រាជគហេ ពិម្ពិសារស្ស រញ្ញោ បុរោហិតស្ស ធីតា ហុត្វា និព្ពត្តិ. តស្សា សោមាតិ នាមំ អហោសិ. សា វិញ្ញុតំ បត្តា សត្ថុ រាជគហបវេសនេ បដិលទ្ធសទ្ធា ឧបាសិកា ហុត្វា អបរភាគេ សញ្ជាតសំវេគា ភិក្ខុនីសុ បព្ពជិត្វា កតបុព្ពកិច្ចា វិបស្សនាយ កម្មំ ករោន្តី ន ចិរស្សេវ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បាបុណិ. តេន វុត្តំ អបទានេ (អប. ថេរី ២.១.៧១, ៨០-៩០) –

‘‘នគរេ អរុណវតិយា, អរុណោ នាម ខត្តិយោ;

តស្ស រញ្ញោ អហុំ ភរិយា, វារិតំ វារយាមហំ.

‘‘យាវតា…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ. –

សព្ពំ អភយត្ថេរិយា អបទានសទិសំ.

អរហត្តំ បន បត្វា វិមុត្តិសុខេន សាវត្ថិយំ វិហរន្តី ឯកទិវសំ ទិវាវិហារត្ថាយ អន្ធវនំ បវិសិត្វា អញ្ញតរស្មិំ រុក្ខមូលេ និសីទិ. អថ នំ មារោ វិវេកតោ វិច្ឆេទេតុកាមោ អទិស្សមានុរូបោ ឧបគន្ត្វា អាកាសេ ឋត្វា –

៦០. ‘‘យំ តំ ឥសីហិ បត្តព្ពំ, ឋានំ ទុរភិសម្ភវំ;

ន តំ ទ្វង្គុលបញ្ញាយ, សក្កា បប្បោតុមិត្ថិយា’’តិ. – ឥមំ គាថមាហ;

តស្សត្ថោ – សីលក្ខន្ធាទីនំ ឯសនដ្ឋេន ‘‘ឥសី’’តិ លទ្ធនាមេហិ ពុទ្ធាទីហិ មហាបញ្ញេហិ បត្តព្ពំ, តំ អញ្ញេហិ បន ទុរភិសម្ភវំ ទុន្និប្ផាទនីយំ. យំ តំ អរហត្តសង្ខាតំ បរមស្សាសដ្ឋានំ, ន តំ ទ្វង្គុលបញ្ញាយ និហីនបញ្ញាយ ឥត្ថិយា បាបុណិតុំ សក្កា. ឥត្ថិយោ ហិ សត្តដ្ឋវស្សកាលតោ បដ្ឋាយ សព្ពកាលំ ឱទនំ បចន្តិយោ បក្កុថិតេ ឧទកេ តណ្ឌុលេ បក្ខិបិត្វា ‘‘ឯត្តាវតា ឱទនំ បក្ក’’ន្តិ ន ជានន្តិ, បក្កុថិយមានេ បន តណ្ឌុលេ ទព្ពិយា ឧទ្ធរិត្វា ទ្វីហិ អង្គុលីហិ បីឡេត្វា ជានន្តិ, តស្មា ទ្វង្គុលិបញ្ញាយាតិ វុត្តា.

តំ សុត្វា ថេរី មារំ អបសាទេន្តី –

៦១. ‘‘ឥត្ថិភាវោ នោ កិំ កយិរា, ចិត្តម្ហិ សុសមាហិតេ;

ញាណម្ហិ វត្តមានម្ហិ, សម្មា ធម្មំ វិបស្សតោ.

៦២. ‘‘សព្ពត្ថ វិហតា នន្ទី, តមោក្ខន្ធោ បទាលិតោ;

ឯវំ ជានាហិ បាបិម, និហតោ ត្វមសិ អន្តកា’’តិ. –

ឥតរា ទ្វេ គាថា អភាសិ.

តត្ថ ឥត្ថិភាវោ នោ កិំ កយិរាតិ មាតុគាមភាវោ អម្ហាកំ កិំ ករេយ្យ, អរហត្តប្បត្តិយា កីទិសំ វិពន្ធំ ឧប្បាទេយ្យ. ចិត្តម្ហិ សុសមាហិតេតិ ចិត្តេ អគ្គមគ្គសមាធិនា សុដ្ឋុ សមាហិតេ. ញាណម្ហិ វត្តមានម្ហីតិ តតោ អរហត្តមគ្គញាណេ បវត្តមានេ. សម្មា ធម្មំ វិបស្សតោតិ ចតុសច្ចធម្មំ បរិញ្ញាទិវិធិនា សម្មទេវ បស្សតោ. អយញ្ហេត្ថ សង្ខេបោ – បាបិម, ឥត្ថី វា ហោតុ បុរិសោ វា, អគ្គមគ្គេ អធិគតេ អរហត្តំ ហត្ថគតមេវាតិ.

ឥទានិ តស្ស អត្តនា អធិគតភាវំ ឧជុកមេវ ទស្សេន្តី ‘‘សព្ពត្ថ វិហតា នន្ទី’’តិ គាថមាហ. សា វុត្តត្ថាយេវ.

សោមាថេរីគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

តិកនិបាតវណ្ណនា និដ្ឋិតា.