៥. អជិនត្ថេរគាថាវណ្ណនា

អបិ ចេ ហោតិ តេវិជ្ជោតិអាទិកា អាយស្មតោ អជិនត្ថេរស្ស គាថា. កា ឧប្បត្តិ? អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ ពុទ្ធសុញ្ញេ លោកេ កុលគេហេ និព្ពត្តិត្វា វិញ្ញុតំ បត្តោ កេនចិទេវ ករណីយេន អរញ្ញំ គតោ តត្ថ សុចិន្តិតំ នាម បច្ចេកសម្ពុទ្ធំ អាពាធេន បីឡិតំ និសិន្នំ ទិស្វា ឧបសង្កមិត្វា វន្ទិត្វា ភេសជ្ជត្ថាយ បសន្នមានសោ ឃតមណ្ឌំ អទាសិ. សោ តេន បុញ្ញកម្មេន ទេវលោកេ និព្ពត្តិត្វា អបរាបរំ បុញ្ញានិ កត្វា សុគតីសុយេវ សំសរន្តោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ សាវត្ថិយំ អញ្ញតរស្ស ទលិទ្ទព្រាហ្មណស្ស គេហេ បដិសន្ធិំ គណ្ហិ. តំ វិជាយនកាលេ អជិនចម្មេន សម្បដិច្ឆិំសុ. តេនស្ស អជិនោត្វេវ នាមំ អកំសុ. សោ ភោគសំវត្តនិយស្ស កម្មស្ស អកតត្តា ទលិទ្ទកុលេ និព្ពត្តោ វយប្បត្តោបិ អប្បន្នបានភោជនោ ហុត្វា វិចរន្តោ ជេតវនបដិគ្គហណេ ពុទ្ធានុភាវំ ទិស្វា បដិលទ្ធសទ្ធោ បព្ពជិត្វា វិបស្សនាយ កម្មំ ករោន្តោ នចិរស្សេវ ឆឡភិញ្ញោ អហោសិ. តេន វុត្តំ អបទានេ (អប. ថេរ ២.៤៣.៧៨-៨៧) –

‘‘សុចិន្តិតំ ភគវន្តំ, លោកជេដ្ឋំ នរាសភំ;

ឧបវិដ្ឋំ មហារញ្ញំ, វាតាពាធេន បីឡិតំ.

‘‘ទិស្វា ចិត្តំ បសាទេត្វា, ឃតមណ្ឌមុបានយិំ;

កតត្តា អាចិតត្តា ច, គង្គា ភាគីរថី អយំ.

‘‘មហាសមុទ្ទា ចត្តារោ, ឃតំ សម្បជ្ជរេ មម;

អយញ្ច បថវី ឃោរា, អប្បមាណា អសង្ខិយា.

‘‘មម សង្កប្បមញ្ញាយ, ភវតេ មធុសក្ករា;

ចាតុទ្ទីបា ឥមេ រុក្ខា, បាទបា ធរណីរុហា.

‘‘មម សង្កប្បមញ្ញាយ, កប្បរុក្ខា ភវន្តិ តេ;

បញ្ញាសក្ខត្តុំ ទេវិន្ទោ, ទេវរជ្ជមការយិំ.

‘‘ឯកបញ្ញាសក្ខត្តុញ្ច, ចក្កវត្តី អហោសហំ;

បទេសរជ្ជំ វិបុលំ, គណនាតោ អសង្ខិយំ.

‘‘ចតុន្នវុតិតោ កប្បេ, យំ ទានមទទិំ តទា;

ទុគ្គតិំ នាភិជានាមិ, ឃតមណ្ឌស្សិទំ ផលំ.

‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសន’’ន្តិ.

អរហត្តំ បន បត្វាបិ បុរិមកម្មនិស្សន្ទេន អប្បលាភី អប្បញ្ញាតោវ អហោសិ. ឧទ្ទេសភត្តសលាកភត្តានិបិ លាមកានេវ បាបុណន្តិ. កម្មផលេនេវ ច នំ បុថុជ្ជនា ភិក្ខូ សាមណេរា ច ‘‘អប្បញ្ញាតោ’’តិ អវមញ្ញន្តិ. ថេរោ តេ ភិក្ខូ សំវេជេន្តោ –

១២៩. ‘‘អបិ ចេ ហោតិ តេវិជ្ជោ, មច្ចុហាយី អនាសវោ;

អប្បញ្ញាតោតិ នំ ពាលា, អវជានន្តិ អជានតា.

១៣០. ‘‘យោ ច ខោ អន្នបានស្ស, លាភី ហោតីធ បុគ្គលោ;

បាបធម្មោបិ ចេ ហោតិ, សោ នេសំ ហោតិ សក្កតោ’’តិ. –

គាថាទ្វយំ អភាសិ.

តត្ថ អបីតិ សម្ភាវនេ និបាតោ. ចេតិ បរិកប្បនេ. ហោតីតិ ភវតិ. តិស្សោ វិជ្ជា ឯតស្សាតិ តេវិជ្ជោ. មច្ចុំ បជហតីតិ មច្ចុហាយី. កាមាសវាទីនំ អភាវេន អនាសវោ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – ទិព្ពចក្ខុញាណំ បុព្ពេនិវាសញាណំ អាសវក្ខយញាណន្តិ ឥមាសំ តិស្សន្នំ វិជ្ជានំ អធិគតត្តា តេវិជ្ជោ តតោ ឯវ សព្ពសោ កាមាសវាទីនំ បរិក្ខីណត្តា អនាសវោ អាយតិំ បុនព្ភវស្ស អគ្គហណតោ មរណាភាវេន មច្ចុហាយី យទិបិ ហោតិ, ឯវំ សន្តេបិ អប្បញ្ញាតោតិ នំ ពាលា អវជានន្តិ យស្សត្ថាយ កុលបុត្តា សម្មទេវ អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជន្តិ, តំ សទត្ថំ អនុបាបុណិត្វា ឋិតម្បិ នំ ឧត្តមំ បុរិសំ ‘‘ធុតវាទោ ពហុស្សុតោ ធម្មកថិកោ’’តិ ឧប្បន្នលាភស្ស អភាវតោ ‘‘ន បញ្ញាតោ ន បាកដោ’’តិ ពាលា ទុម្មេធបុគ្គលា អវជានន្តិ, កស្មា? អជានតា អជាននការណា គុណានំ អជាននមេវ តត្ថ ការណន្តិ ទស្សេតិ.

យថា ច គុណានំ អជាននតោ ពាលា លាភគរុតាយ សម្ភាវនីយម្បិ អវជានន្តិ, ឯវំ គុណានំ អជាននតោ លាភគរុតាយ ឯវំ អវជានិតព្ពម្បិ សម្ភាវេន្តីតិ ទស្សេន្តោ ទុតិយំ គាថំ អាហ. តត្ថ យោតិ អនិយមវចនំ. ច-សទ្ទោ ព្យតិរេកេ, តេន យថាវុត្តបុគ្គលតោ ឥមស្ស បុគ្គលស្ស វុច្ចមានំយេវ វិសេសំ ជនេតិ. ខោតិ អវធារណេ. អន្នបានស្សាតិ និទស្សនមត្តំ. លាភីតិ លាភវា. ឥធាតិ ឥមស្មិំ លោកេ. ជរាមរណេហិ តស្ស តស្ស សត្តាវាសស្ស បូរណតោ គលនតោ ច បុគ្គលោ. បាបធម្មោតិ លាមកធម្មោ. អយញ្ហេត្ថ អត្ថោ – យោ បន បុគ្គលោ ចីវរាទិបច្ចយមត្តស្សេវ លាភី ហោតិ, ន ឈានាទីនំ, សោ បាបិច្ឆតាយ ទុស្សីលភាវេន ហីនធម្មោបិ សមានោ ឥធ ឥមស្មិំ លោកេ ពាលានំ លាភគរុតាយ សក្កតោ គរុកតោ ហោតីតិ.

អជិនត្ថេរគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.