សហាវស្សាតិគាថាវណ្ណនា

១០. ឯវំ សត្តក្ខត្តុបរមស្ស អដ្ឋមំ ភវំ អនាទិយនគុណេន សង្ឃាធិដ្ឋានំ សច្ចំ វត្វា ឥទានិ តស្សេវ សត្ត ភវេ អាទិយតោបិ អញ្ញេហិ អប្បហីនភវាទានេហិ បុគ្គលេហិ វិសិដ្ឋេន គុណេន វត្តុមារទ្ធោ ‘‘សហាវស្សា’’តិ. តត្ថ សហាវាតិ សទ្ធិំយេវ. អស្សាតិ ‘‘ន តេ ភវំ អដ្ឋមមាទិយន្តី’’តិ វុត្តេសុ អញ្ញតរស្ស. ទស្សនសម្បទាយាតិ សោតាបត្តិមគ្គសម្បត្តិយា. សោតាបត្តិមគ្គោ ហិ និព្ពានំ ទិស្វា កត្តព្ពកិច្ចសម្បទាយ សព្ពបឋមំ និព្ពានទស្សនតោ ‘‘ទស្សន’’ន្តិ វុច្ចតិ, តស្ស អត្តនិ បាតុភាវោ ទស្សនសម្បទា, តាយ ទស្សនសម្បទាយ សហ ឯវ. តយស្សុ ធម្មា ជហិតា ភវន្តីតិ ឯត្ថ អស្សុ-ឥតិ បទបូរណមត្តេ និបាតោ ‘‘ឥទំ សុ មេ, សារិបុត្ត, មហាវិកដភោជនស្មិំ ហោតី’’តិអាទីសុ (ម. និ. ១.១៥៦) វិយ. យតោ សហាវស្ស ទស្សនសម្បទាយ តយោ ធម្មា ជហិតា ភវន្តិ បហីនា ហោន្តីតិ អយមេត្ថ អត្ថោ.

ឥទានិ ជហិតធម្មទស្សនត្ថមាហ ‘‘សក្កាយទិដ្ឋី វិចិកិច្ឆិតញ្ច, សីលព្ពតំ វាបិ យទត្ថិ កិញ្ចី’’តិ. តត្ថ សតិ កាយេ វិជ្ជមានេ ឧបាទានក្ខន្ធបញ្ចកាខ្យេ កាយេ វីសតិវត្ថុកា ទិដ្ឋិ សក្កាយទិដ្ឋិ, សតី វា តត្ថ កាយេ ទិដ្ឋីតិបិ សក្កាយទិដ្ឋិ, យថាវុត្តប្បការេ កាយេ វិជ្ជមានា ទិដ្ឋីតិ អត្ថោ. សតិយេវ វា កាយេ ទិដ្ឋីតិបិ សក្កាយទិដ្ឋិ, យថាវុត្តប្បការេ កាយេ វិជ្ជមានេ រូបាទិសង្ខាតោ អត្តាតិ ឯវំ បវត្តា ទិដ្ឋីតិ អត្ថោ. តស្សា ច បហីនត្តា សព្ពទិដ្ឋិគតានិ បហីនានេវ ហោន្តិ. សា ហិ នេសំ មូលំ. សព្ពកិលេសព្យាធិវូបសមនតោ បញ្ញា‘‘ចិកិច្ឆិត’’ន្តិ វុច្ចតិ, តំ បញ្ញាចិកិច្ឆិតំ ឥតោ វិគតំ, តតោ វា បញ្ញាចិកិច្ឆិតា ឥទំ វិគតន្តិ វិចិកិច្ឆិតំ. ‘‘សត្ថរិ កង្ខតី’’តិអាទិនា (ធ. ស. ១០០៨; វិភ. ៩១៥) នយេន វុត្តាយ អដ្ឋវត្ថុកាយ វិមតិយា ឯតំ អធិវចនំ. តស្សា បហីនត្តា សព្ពានិបិ វិចិកិច្ឆិតានិ បហីនានិ ហោន្តិ. តញ្ហិ នេសំ មូលំ. ‘‘ឥតោ ពហិទ្ធា សមណព្រាហ្មណានំ សីលេន សុទ្ធិ វតេន សុទ្ធី’’តិ ឯវមាទីសុ (ធ. ស. ១២២២; វិភ. ៩៣៨) អាគតំ គោសីលកុក្កុរសីលាទិកំ សីលំ គោវតកុក្កុរវតាទិកញ្ច វតំ សីលព្ពតន្តិ វុច្ចតិ, តស្ស បហីនត្តា សព្ពម្បិ នគ្គិយមុណ្ឌិកាទិអមរតបំ បហីនំ ហោតិ. តញ្ហិ តស្ស មូលំ, តេនេវ សព្ពាវសានេ វុត្តំ ‘‘យទត្ថិ កិញ្ចី’’តិ. ទុក្ខទស្សនសម្បទាយ ចេត្ថ សក្កាយទិដ្ឋិ សមុទយទស្សនសម្បទាយ វិចិកិច្ឆិតំ, មគ្គទស្សននិព្ពានទស្សនសម្បទាយ សីលព្ពតំ បហីយតីតិ វិញ្ញាតព្ពំ.