៥. ទុព្ពចភិក្ខុវត្ថុ

កុសោ យថាតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ អញ្ញតរំ ទុព្ពចភិក្ខុំ អារព្ភ កថេសិ.

ឯកោ កិរ ភិក្ខុ អសញ្ចិច្ច ឯកំ តិណំ ឆិន្ទិត្វា កុក្កុច្ចេ ឧប្បន្នេ ឯកំ ភិក្ខុំ ឧបសង្កមិត្វា, ‘‘អាវុសោ, យោ តិណំ ឆិន្ទតិ, តស្ស កិំ ហោតី’’តិ តំ អត្តនា កតភាវំ អារោចេត្វា បុច្ឆិ. អថ នំ ឥតរោ ‘‘ត្វំ តិណស្ស ឆិន្នការណា កិញ្ចិ ហោតីតិ សញ្ញំ ករោសិ, ន ឯត្ថ កិញ្ចិ ហោតិ, ទេសេត្វា បន មុច្ចតី’’តិ វត្វា សយម្បិ ឧភោហិ ហត្ថេហិ តិណំ លុញ្ចិត្វា អគ្គហេសិ. ភិក្ខូ តំ បវត្តិំ សត្ថុ អារោចេសុំ. សត្ថា តំ ភិក្ខុំ អនេកបរិយាយេន វិគរហិត្វា ធម្មំ ទេសេន្តោ ឥមា គាថា អភាសិ –

៣១១. ‘‘កុសោ យថា ទុគ្គហិតោ, ហត្ថមេវានុកន្តតិ;

សាមញ្ញំ ទុប្បរាមដ្ឋំ, និរយាយុបកឌ្ឍតិ.

៣១២. ‘‘យំ កិញ្ចិ សិថិលំ កម្មំ, សំកិលិដ្ឋញ្ច យំ វតំ;

សង្កស្សរំ ព្រហ្មចរិយំ, ន តំ ហោតិ មហប្ផលំ.

៣១៣. ‘‘កយិរា ចេ កយិរាថេនំ, ទឡ្ហមេនំ បរក្កមេ;

សិថិលោ ហិ បរិព្ពាជោ, ភិយ្យោ អាកិរតេ រជ’’ន្តិ.

តត្ថ កុសោតិ យំ កិញ្ចិ តិខិណធារំ តិណំ អន្តមសោ តាលបណ្ណម្បិ, យថា សោ កុសោ យេន ទុគ្គហិតោ, តស្ស ហត្ថំ អនុកន្តតិ ផាលេតិ, ឯវមេវ សមណធម្មសង្ខាតំ សាមញ្ញម្បិ ខណ្ឌសីលាទិតាយ ទុប្បរាមដ្ឋំ និរយាយុបកឌ្ឍតិ, និរយេ និព្ពត្តាបេតីតិ អត្ថោ. សិថិលន្តិ ឱលីយិត្វា ករណេន សិថិលគាហំ កត្វា កតំ យំកិញ្ចិ កម្មំ. សំកិលិដ្ឋន្តិ វេសិយាទិកេសុ អគោចរេសុ ចរណេន សំកិលិដ្ឋំ. សង្កស្សរន្តិ សង្កាហិ សរិតព្ពំ, ឧបោសថកិច្ចាទីសុ អញ្ញតរកិច្ចេន សន្និបតិតម្បិ សង្ឃំ ទិស្វា ‘‘អទ្ធា ឥមេ មម ចរិយំ ញត្វា មំ ឧក្ខិបិតុកាមាវ សន្និបតិតា’’តិ ឯវំ អត្តនោ អាសង្កាហិ សរិតំ ឧស្សង្កិតំ បរិសង្កិតំ. ន តំ ហោតីតិ តំ ឯវរូបំ សមណធម្មសង្ខាតំ ព្រហ្មចរិយំ តស្ស បុគ្គលស្ស មហប្ផលំ ន ហោតិ, តស្ស មហប្ផលាភាវេនេវ ភិក្ខទាយកានម្បិស្ស ន មហប្ផលំ ហោតីតិ អត្ថោ. កយិរា ចេតិ តស្មា យំ កម្មំ ករេយ្យ, តំ ករេយ្យាថេវ. ទឡ្ហមេនំ បរក្កមេតិ ថិរកតមេវ កត្វា អវត្តសមាទានោ ហុត្វា ឯនំ កយិរា. បរិព្ពាជោតិ សិថិលភាវេន កតោ ខណ្ឌាទិភាវប្បត្តោ សមណធម្មោ. ភិយ្យោ អាកិរតេ រជន្តិ អព្ភន្តរេ វិជ្ជមានំ រាគរជាទិំ ឯវរូបោ សមណធម្មោ អបនេតុំ ន សក្កោតិ, អថ ខោ តស្ស ឧបរិ អបរម្បិ រាគរជាទិំ អាកិរតីតិ អត្ថោ.

ទេសនាវសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសុ, សោបិ ភិក្ខុ សំវរេ ឋត្វា បច្ឆា វិបស្សនំ វឌ្ឍេត្វា អរហត្តំ បាបុណីតិ.

ទុព្ពចភិក្ខុវត្ថុ បញ្ចមំ.