៧. អានន្ទត្ថេរបញ្ហវត្ថុ

ទុល្លភោតិ ឥមំ ធម្មទេសនំ សត្ថា ជេតវនេ វិហរន្តោ អានន្ទត្ថេរស្ស បញ្ហំ អារព្ភ កថេសិ.

ថេរោ ហិ ឯកទិវសំ ទិវាដ្ឋានេ និសិន្នោ ចិន្តេសិ – ‘‘ហត្ថាជានីយោ ឆទ្ទន្តកុលេ វា ឧបោសថកុលេ វា ឧប្បជ្ជតិ, អស្សាជានីយោ សិន្ធវកុលេ វា វលាហកស្សរាជកុលេ វា, ឧសភោ គោអាជនីយោ ទក្ខិណបថេតិអាទីនិ វទន្តេន សត្ថារា ហត្ថិអាជានីយាទីនំ ឧប្បត្តិដ្ឋានាទីនិ កថិតានិ, បុរិសាជានីយោ បន កហំ នុ ខោ ឧប្បជ្ជតី’’តិ. សោ សត្ថារំ ឧបសង្កមិត្វា វន្ទិត្វា ឯកមន្តំ និសីទិត្វា ឯតមត្ថំ បុច្ឆិ. សត្ថា, ‘‘អានន្ទ, បុរិសាជានីយោ នាម សព្ពត្ថ នុប្បជ្ជតិ, ឧជុកតោ បន តិយោជនសតាយាមេ វិត្ថារតោ អឌ្ឍតេយ្យសតេ អាវដ្ដតោ នវយោជនសតប្បមាណេ មជ្ឈិមបទេសដ្ឋានេ ឧប្បជ្ជតិ. ឧប្បជ្ជន្តោ ច បន ន យស្មិំ វា តស្មិំ វា កុលេ ឧប្បជ្ជតិ, ខត្តិយមហាសាលព្រាហ្មណមហាសាលកុលានំ បន អញ្ញតរស្មិំយេវ ឧប្បជ្ជតី’’តិ វត្វា ឥមំ គាថមាហ –

១៩៣. ‘‘ទុល្លភោ បុរិសាជញ្ញោ, ន សោ សព្ពត្ថ ជាយតិ;

យត្ថ សោ ជាយតី ធីរោ, តំ កុលំ សុខមេធតី’’តិ.

តត្ថ ទុល្លភោតិ បុរិសាជញ្ញោ ហិ ទុល្លភោ, ន ហត្ថិអាជានីយាទយោ វិយ សុលភោ, សោ សព្ពត្ថ បច្ចន្តទេសេ វា នីចកុលេ វា ន ជាយតិ, មជ្ឈិមទេសេបិ មហាជនស្ស អភិវាទនាទិសក្ការករណដ្ឋានេ ខត្តិយព្រាហ្មណកុលានំ អញ្ញតរស្មិំ កុលេ ជាយតិ. ឯវំ ជាយមានោ យត្ថ សោ ជាយតិ ធីរោ ឧត្តមបញ្ញោ សម្មាសម្ពុទ្ធោ, តំ កុលំ សុខមេធតីតិ សុខប្បត្តមេវ ហោតីតិ អត្ថោ.

ទេសនាវសានេ ពហូ សោតាបត្តិផលាទីនិ បាបុណិំសូតិ.

អានន្ទត្ថេរបញ្ហវត្ថុ សត្តមំ.