១៥. ឆត្តវគ្គោ
១. អតិឆត្តិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា
បរិនិព្ពុតេ ភគវតីតិអាទិកំ អាយស្មតោ អតិឆត្តិយត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ អត្ថទស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ ឯកស្មិំ កុលគេហេ និព្ពត្តោ ធរមានស្ស ភគវតោ អទិដ្ឋត្តា បរិនិព្ពុតកាលេ ‘‘អហោ មម បរិហានី’’តិ ចិន្តេត្វា ‘‘មម ជាតិំ សផលំ ករិស្សាមី’’តិ កតសន្និដ្ឋានោ ឆត្តាធិឆត្តំ ការេត្វា តស្ស ភគវតោ សរីរធាតុំ និហិតធាតុគព្ភំ បូជេសិ. អបរភាគេ បុប្ផច្ឆត្តំ ការេត្វា តមេវ ធាតុគព្ភំ បូជេសិ. សោ តេនេវ បុញ្ញេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឧភយសម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ គហបតិកុលេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ សត្ថរិ បសន្នោ បព្ពជិត្វា កម្មដ្ឋានំ គហេត្វា វាយមន្តោ នចិរស្សេវ អរហត្តំ បាបុណិ.
១. សោ អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ បរិនិព្ពុតេ ភគវតីតិអាទិមាហ. តត្ថ ឆត្តាតិឆត្តន្តិ ឆាទិយតិ សំវរិយតិ អាតបាទិន្តិ ឆត្តំ, ឆត្តស្ស អតិឆត្តំ ឆត្តស្ស ឧបរិ កតឆត្តំ ឆត្តាតិឆត្តំ, ឆត្តស្ស ឧបរូបរិ ឆត្តន្តិ អត្ថោ. ថូបម្ហិ អភិរោបយិន្តិ ថូបិយតិ រាសិករីយតីតិ ថូបោ, អថ វា ថូបតិ ថិរភាវេន វុទ្ធិំ វិរូឡ្ហិំ វេបុល្លំ អាបជ្ជមានោ បតិដ្ឋាតីតិ ថូបោ, តស្មិំ ថូបម្ហិ មយា ការិតំ ឆត្តំ ឧបរូបរិ ឋបនវសេន អភិ វិសេសេន អារោបយិំ បូជេសិន្តិ អត្ថោ.
២. បុប្ផច្ឆទនំ កត្វានាតិ វិកសិតេហិ សុគន្ធេហិ អនេកេហិ ផុប្ផេហិ ឆទនំ ឆត្តុបរិ វិតានំ កត្វា បូជេសិន្តិ អត្ថោ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានត្ថមេវាតិ.
អតិឆត្តិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
២. ថម្ភារោបកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
និព្ពុតេ លោកនាថម្ហីតិអាទិកំ អាយស្មតោ ថម្ភារោបកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ ធម្មទស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ សទ្ធោ បសន្នោ បរិនិព្ពុតេ ភគវតិ តស្ស ភគវតោ ធាតុគព្ភមាឡកេ ថម្ភំ និខនិត្វា ធជំ អារោបេសិ. ពហូនិ ជាតិសុមនបុប្ផានិ គន្ថិត្វា និស្សេណិយា អារោហិត្វា បូជេសិ.
៥. សោ យាវតាយុកំ ឋត្វា កាលំ កត្វា ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឧភយសម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា សព្ពត្ថ បូជិតោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ ឯកស្មិំ កុលគេហេ និព្ពត្តោ ទហរកាលតោ បភុតិ បូជនីយោ សាសនេ ពទ្ធសទ្ធោ បព្ពជិត្វា សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បត្តោ អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ និព្ពុតេ លោកនាថម្ហីតិអាទិមាហ. តត្ថ និព្ពុតេ លោកនាថម្ហីតិ សកលលោកស្ស នាថេ បធានភូតេ បដិសរណេ ច សត្ថរិ ខន្ធបរិនិព្ពានេន និព្ពុតេ និព្ពុតទីបសិខា វិយ អទស្សនំ គតេតិ អត្ថោ. ធម្មទស្សីនរាសភេតិ ចតុសច្ចធម្មំ បស្សតីតិ ធម្មទស្សី, អថ វា សតិបដ្ឋានាទិកេ សត្តតិំសពោធិបក្ខិយធម្មេ ទស្សនសីលោ បស្សនសីលោតិ ធម្មទស្សី, នរានំ អាសភោ បវរោ ឧត្តមោតិ នរាសភោ, ធម្មទស្សី ច សោ នរាសភោ ចេតិ ធម្មទស្សីនរាសភោ, តស្មិំ ធម្មទស្សីនរាសភេ. អារោបេសិំ ធជំ ថម្ភន្តិ ចេតិយមាឡកេ ថម្ភំ និខនិត្វា តត្ថ ធជំ អារោបេសិំ ពន្ធិត្វា ឋបេសិន្តិ អត្ថោ.
៦. និស្សេណិំ មាបយិត្វានាតិ និស្សាយ តំ ឥណន្តិ គច្ឆន្តិ អារោហន្តិ ឧបរីតិ និស្សេណិ, តំ និស្សេណិំ មាបយិត្វា ការេត្វា ពន្ធិត្វា ថូបសេដ្ឋំ សមារុហិន្តិ សម្ពន្ធោ. ជាតិបុប្ផំ គហេត្វានាតិ ជាយមានមេវ ជនានំ សុន្ទរំ មនំ ករោតីតិ ជាតិសុមនំ, ជាតិសុមនមេវ បុប្ផំ ‘‘ជាតិសុមនបុប្ផ’’ន្តិ វត្តព្ពេ គាថាពន្ធសុខត្ថំ សុមនសទ្ទស្ស លោបំ កត្វា ‘‘ជាតិបុប្ផ’’ន្តិ វុត្តំ, តំ ជាតិសុមនបុប្ផំ គហេត្វា គន្ថិត្វា ថូបម្ហិ អារោបយិំ, អារោបេត្វា បូជេសិន្តិ អត្ថោ. សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវាតិ.
ថម្ភារោបកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៣. វេទិការកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
និព្ពុតេ លោកនាថម្ហីតិអាទិកំ អាយស្មតោ វេទិការកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមជិនវរេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ បិយទស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ វិភវសម្បន្នេ ឯកស្មិំ កុលេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្វា ឃរាវាសំ សណ្ឋបេត្វា និព្ពុតេ សត្ថរិ បសន្នោ តស្ស ចេតិយេ វលយំ ការេសិ, សត្តហិ រតនេហិ បរិបូរេត្វា មហាបូជំ ការេសិ. សោ តេន បុញ្ញេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ អនេកេសុ ជាតិសតសហស្សេសុ បូជនីយោ មហទ្ធនោ មហាភោគោ ឧភយសុខំ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិភវសម្បន្នោ បព្ពជិត្វា វាយមន្តោ នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
១០. សោ ឯកទិវសំ អត្តនោ បុព្ពេ កតកុសលំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ និព្ពុតេ លោកនាថម្ហីតិអាទិមាហ. តំ ហេដ្ឋា វុត្តត្ថមេវ. បិយទស្សីនរុត្តមេតិ បិយំ សោមនស្សាការំ ទស្សនំ យស្ស សោ បិយទស្សី, អារោហបរិណាហទ្វត្តិំសមហាបុរិសលក្ខណអសីតានុព្យញ្ជនព្យាមប្បភាមណ្ឌលេហិ សាធុ មហាជនប្បសាទំ ជនយនាការទស្សនោតិ អត្ថោ. នរានំ ឧត្តមោតិ នរុត្តមោ, បិយទស្សី ច សោ នរុត្តមោ ចេតិ បិយទស្សីនរុត្តមោ, តស្មិំ បិយទស្សីនរុត្តមេ និព្ពុតេ ធាតុគព្ភម្ហិ មុត្តវេទិំ អហំ អកាសិន្តិ សម្ពន្ធោ. បុប្ផាធារត្ថាយ បរិយោសានេ វេទិកាវលយំ អកាសិន្តិ អត្ថោ.
១១. មណីហិ បរិវារេត្វាតិ មណតិ ជោតតិ បភាសតីតិ មណិ, អថ វា ជនានំ មនំ បូរេន្តោ សោមនស្សំ ករោន្តោ ឥតោ គតោ បវត្តោតិ មណិ, ជាតិរង្គមណិវេឡុរិយមណិអាទីហិ អនេកេហិ មណីហិ កតវេទិកាវលយំ បរិវារេត្វា ឧត្តមំ មហាបូជំ អកាសិន្តិ អត្ថោ. សេសំ ឧត្តានត្ថមេវាតិ.
វេទិការកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៤. សបរិវារិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា
បទុមុត្តរោ នាម ជិនោតិអាទិកំ អាយស្មតោ សបរិវារិយត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ អនេកាសុ ជាតីសុ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ កាលេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ មហទ្ធនោ មហាភោគោ អហោសិ. អថ បទុមុត្តរេ ភគវតិ បរិនិព្ពុតេ មហាជនោ តស្ស ធាតុំ និទហិត្វា មហន្តំ ចេតិយំ ការេត្វា បូជេសិ. តស្មិំ កាលេ អយំ ឧបាសកោ តស្សុបរិ ចន្ទនសារេន ចេតិយឃរំ ករិត្វា មហាបូជំ អកាសិ. សោ តេនេវ បុញ្ញេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឧភយសម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ ឯកស្មិំ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វុទ្ធិមន្វាយ កុសលំ កត្វា សទ្ធាយ សាសនេ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
១៥-៨. សោ អបរភាគេ អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ បទុមុត្តរោ នាម ជិនោតិអាទិមាហ. តត្ថ ឱមត្តន្តិ លាមកភាវំ នីចភាវំ ទុក្ខិតភាវំ វា ន បស្សាមិ ន ជានាមិ, ន ទិដ្ឋបុព្ពោ មយា នីចភាវោតិ អត្ថោ. សេសំ បាកដមេវាតិ.
សបរិវារិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៥. ឧមាបុប្ផិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា
និព្ពុតេ លោកមហិតេតិអាទិកំ អាយស្មតោ ឧមាបុប្ផិយត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ សិទ្ធត្ថស្ស ភគវតោ កាលេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វុទ្ធិប្បត្តោ ឃរាវាសំ សណ្ឋបេត្វា វសន្តោ និព្ពុតស្ស ភគវតោ ចេតិយមហេ វត្តមានេ ឥន្ទនីលមណិវណ្ណំ ឧមាបុប្ផំ គហេត្វា បូជេសិ. សោ តេន បុញ្ញេន សុគតីសុយេវ សំសរន្តោ ទិព្ពមានុសសម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា ឧប្បន្នុប្បន្នភវេ ពហុលំ នីលវណ្ណោ ជាតិសម្បន្នោ វិភវសម្បន្នោ អហោសិ. សោ ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ វិភវសម្បន្នេ ឯកស្មិំ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្វា សទ្ធាជាតោ បព្ពជិតោ នចិរស្សេវ អរហត្តំ បាបុណិ.
២១. សោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ និព្ពុតេ លោកមហិតេតិអាទិ វុត្តំ. តត្ថ លោកមហិតេតិ លោកេហិ មហិតោ បូជិតោតិ លោកមហិតោ, តស្មិំ លោកមហិតេ សិទ្ធត្ថម្ហិ ភគវតិ បរិនិព្ពុតេតិ សម្ពន្ធោ. អាហុតីនំបដិគ្គហេតិ អាហុតិនោ វុច្ចន្តិ បូជាសក្ការា, តេសំ អាហុតីនំ បដិគ្គហេតុំ អរហតីតិ អាហុតីនំបដិគ្គហោ, អលុត្តកិតន្តសមាសោ, តស្មិំ អាហុតីនំបដិគ្គហេ ភគវតិ បរិនិព្ពុតេតិ អត្ថោ.
២២. ឧមាបុប្ផន្តិ ឧទ្ធមុទ្ធំ នីលបភំ មុញ្ចមានំ បុប្ផតិ វិកសតីតិ ឧមាបុប្ផំ, តំ ឧមាបុប្ផំ គហេត្វា ចេតិយេ បូជំ អកាសិន្តិ អត្ថោ. សេសំ ឧត្តានត្ថមេវាតិ.
ឧមាបុប្ផិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៦. អនុលេបទាយកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
អនោមទស្សីមុនិនោតិអាទិកំ អាយស្មតោ អនុលេបទាយកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ អនោមទស្សិស្ស ភគវតោ កាលេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ មហទ្ធនោ មហាភោគោ តស្ស ភគវតោ ពោធិរុក្ខស្ស វេទិកាវលយំ ការេត្វា សុធាកម្មញ្ច ការេត្វា វាលុកសន្ថរណំ ទទ្ទឡ្ហមានំ រជតវិមានមិវ ការេសិ. សោ តេន បុញ្ញេន សុខប្បត្តោ ឧប្បន្នុប្បន្នភវេ រជតវិមានរជតគេហរជតបាសាទេសុ សុខមនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្វា សត្ថរិ បសន្នោ បព្ពជិត្វា វិបស្សនមនុយុត្តោ នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
២៦. សោ អបរភាគេ ‘‘កិំ នុ ខោ កុសលំ កត្វា មយា អយំ វិសេសោ អធិគតោ’’តិ បុព្ពេនិវាសានុស្សតិញាណេន បដិបាដិយា អនុស្សរិត្វា បុព្ពេ កតកុសលំ ជានិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ អនោមទស្សីមុនិនោតិអាទិមាហ. តត្ថ អនោមំ អលាមកំ ទស្សនំ ទស្សនីយំ សរីរំ យស្ស សោ អនោមទស្សី, ទ្វត្តិំសមហាបុរិសលក្ខណអសីតានុព្យញ្ជនព្យាមប្បភាសមុជ្ជលវិរាជិតសរីរត្តា សុន្ទរទស្សនោតិ អត្ថោ. សុធាយ បិណ្ឌំ ទត្វានាតិ ពោធិឃរេ វេទិកាវលយំ ការេត្វា សកលេ ពោធិឃរេ សុធាលេបនំ កត្វាតិ អត្ថោ. បាណិកម្មំ អកាសហន្តិ សារកដ្ឋេន ផលកបាណិយោ កត្វា តាហិ បាណីហិ មដ្ឋកម្មំ អកាសិន្តិ អត្ថោ. សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវាតិ.
អនុលេបទាយកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៧. មគ្គទាយកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
ឧត្តរិត្វាន នទិកន្តិអាទិកំ អាយស្មតោ មគ្គទាយកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមជិនវរេសុ កតាធិការោ អនេកេសុ ភវេសុ និព្ពានាធិគមត្ថាយ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ សិទ្ធត្ថស្ស ភគវតោ កាលេ លោកសម្មតេ កុលេ និព្ពត្តោ វុទ្ធិមន្វាយ ឃរាវាសំ វសន្តោ ឯកទិវសំ ភគវន្តំ ឯកំ នទិំ ឧត្តរិត្វា វនន្តរំ គច្ឆន្តំ ទិស្វា បសន្នមានសោ ‘‘ឥទានិ មយា ភគវតោ មគ្គំ សមំ កាតុំ វដ្ដតី’’តិ ចិន្តេត្វា កុទាលញ្ច បិដកញ្ច អាទាយ ភគវតោ គមនមគ្គំ សមំ កត្វា វាលុកំ ឱកិរិត្វា ភគវតោ បាទេ វន្ទិត្វា, ‘‘ភន្តេ, ឥមិនា មគ្គាលង្ការករណេន និព្ពត្តនិព្ពត្តដ្ឋានេ បូជនីយោ ភវេយ្យំ, និព្ពានញ្ច បាបុណេយ្យ’’ន្តិ បត្ថនំ អកាសិ. ភគវា ‘‘យថាធិប្បាយំ សមិជ្ឈតូ’’តិ អនុមោទនំ វត្វា បក្កាមិ.
៣២-៣. សោ តេន បុញ្ញេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ សព្ពត្ថ បូជិតោ អហោសិ. ឥមស្មិំ បន ពុទ្ធុប្បាទេ បាកដេ ឯកស្មិំ កុលេ និព្ពត្តោ សត្ថរិ បសន្នោ បព្ពជិត្វា វិបស្សនំ វឌ្ឍេត្វា នចិរស្សេវ អរហត្តំ បត្វា អត្តនោ បុព្ពកម្មំ បច្ចក្ខតោ ញត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ ឧត្តរិត្វាន នទិកន្តិអាទិមាហ. តត្ថ នទតិ សទ្ទំ ករោតិ គច្ឆតីតិ នទី, នទីយេវ នទិកា, តំ នទិកំ ឧត្តរិត្វា អតិក្កមិត្វាតិ អត្ថោ. កុទាលបិដកមាទាយាតិ កុ វុច្ចតិ បថវី, តំ វិទាលនេ បទាលនេ ឆិន្ទនេ អលន្តិ កុទាលំ, បិដកំ វុច្ចតិ បំសុវាលិកាទិវាហកំ, តាលបណ្ណវេត្តលតាទីហិ កតភាជនំ, កុទាលញ្ច បិដកញ្ច កុទាលបិដកំ, តំ អាទាយ គហេត្វាតិ អត្ថោ. សេសំ ឧត្តានត្ថមេវាតិ.
មគ្គទាយកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៨. ផលកទាយកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
យានការោ បុរេ អាសិន្តិអាទិកំ អាយស្មតោ ផលកទាយកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ អនេកេសុ អត្តភាវេសុ កតបុញ្ញសម្ភារោ សិទ្ធត្ថស្ស ភគវតោ កាលេ វឌ្ឍកិកុលេ និព្ពត្តោ រតនត្តយេ បសន្នោ ចន្ទនេន អាលម្ពនផលកំ កត្វា ភគវតោ អទាសិ. ភគវា តស្សានុមោទនំ អកាសិ.
៣៧. សោ តេន បុញ្ញេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ សព្ពត្ថ កាលេ ចិត្តសុខបីណិតោ ឧភយសម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្វា សត្ថុ ធម្មទេសនំ សុត្វា សញ្ជាតប្បសាទោ បព្ពជិត្វា វាយមន្តោ នចិរស្សេវ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បត្វា អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ យានការោ បុរេ អាសិន្តិអាទិមាហ. តត្ថ យានការោតិ យន្តិ ឯតេន ឥច្ឆិតិច្ឆិតដ្ឋានន្តិ យានំ, តំ ករោតីតិ យានការោ, បុរេ ពុទ្ធទស្សនសមយេ អហំ យានការោ អាសិំ អហោសិន្តិ អត្ថោ. ចន្ទនំ ផលកំ កត្វាតិ ចន្ទតិ បរិឡាហំ វូបសមេតីតិ ចន្ទនំ. អថ វា ចន្ទន្តិ សុគន្ធវាសនត្ថំ សរីរំ វិលិម្បន្តិ ឯតេនាតិ ចន្ទនំ, តំ អាលម្ពនផលកំ កត្វា. លោកពន្ធុនោតិ សកលលោកស្ស ពន្ធុ ញាតិភូតោតិ លោកពន្ធុ, តស្ស លោកពន្ធុនោ សត្ថុស្ស អទាសិន្តិ អត្ថោ. សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវាតិ.
ផលកទាយកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
៩. វដំសកិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា
សុមេធោ នាម នាមេនាតិអាទិកំ អាយស្មតោ វដំសកិយត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមមុនិន្ទេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ សុមេធស្ស ភគវតោ កាលេ កុលគេហេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ ឃរាវាសំ សណ្ឋបេត្វា តត្ថ អាទីនវំ ទិស្វា គេហំ បហាយ តាបសបព្ពជ្ជំ បព្ពជិត្វា មហាវនេ វិហាសិ. តស្មិំ សមយេ សុមេធោ ភគវា វិវេកកាមតាយ តំ វនំ សម្បាបុណិ. អថ សោ តាបសោ ភគវន្តំ ទិស្វា បសន្នមានសោ វិកសិតំ សឡលបុប្ផំ គហេត្វា វដំសកាការេន គន្ថេត្វា ភគវតោ បាទមូលេ ឋបេត្វា បូជេសិ. ភគវា តស្ស ចិត្តប្បសាទត្ថាយ អនុមោទនមកាសិ. សោ តេន បុញ្ញេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ ឧភយសម្បត្តិយោ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ វិភវសម្បន្នេ កុលេ ជាតោ វុទ្ធិមន្វាយ សទ្ធោ បសន្នោ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហា អហោសិ.
៤៣. សោ អបរភាគេ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ សុមេធោ នាម នាមេនាតិអាទិ វុត្តំ. វិវេកមនុព្រូហន្តោតិ ជនាកិណ្ណតំ បហាយ ជនវិវេកំ ចិត្តវិវេកញ្ច អនុព្រូហន្តោ វឌ្ឍេន្តោ ពហុលីករោន្តោ មហាវនំ អជ្ឈោគាហិ បាវិសីតិ អត្ថោ. សេសំ ឧត្តានត្ថមេវាតិ.
វដំសកិយត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
១០. បល្លង្កទាយកត្ថេរអបទានវណ្ណនា
សុមេធស្ស ភគវតោតិអាទិកំ អាយស្មតោ បល្លង្កទាយកត្ថេរស្ស អបទានំ. អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ អនេកេសុ ភវេសុ និព្ពានាធិគមត្ថាយ កតបុញ្ញូបចយោ សុមេធស្ស ភគវតោ កាលេ គហបតិកុលេ និព្ពត្តោ វុទ្ធិមន្វាយ មហាភោគសម្បន្នោ សត្ថរិ បសីទិត្វា ធម្មំ សុត្វា តស្ស សត្ថុនោ សត្តរតនមយំ បល្លង្កំ ការេត្វា មហន្តំ បូជំ អកាសិ. សោ តេន បុញ្ញេន ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តោ សព្ពត្ថ បូជិតោ អហោសិ. សោ អនុក្កមេន ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ វិភវសម្បន្នេ ឯកស្មិំ កុលេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ ឃរាវាសំ សណ្ឋបេត្វា សត្ថុ ធម្មទេសនំ សុត្វា បសន្នោ បព្ពជិត្វា នចិរស្សេវ អរហត្តំ បត្វា បុព្ពេ កតបុញ្ញនាមេន បល្លង្កទាយកត្ថេរោតិ បាកដោ អហោសិ. ហេដ្ឋា វិយ ឧបរិបិ បុព្ពេ កតបុញ្ញនាមេន ថេរានំ នាមានិ ឯវមេវ វេទិតព្ពានិ.
៤៧. សោ ឯកទិវសំ អត្តនោ បុព្ពកម្មំ សរិត្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ បកាសេន្តោ សុមេធស្ស ភគវតោតិអាទិមាហ. បល្លង្កោ ហិ មយា ទិន្នោតិ បល្លង្កំ ឩរុពទ្ធាសនំ កត្វា យត្ថ ឧបវីសន្តិ និសីទន្តិ, សោ បល្លង្កោតិ វុច្ចតិ, សោ បល្លង្កោ សត្តរតនមយោ មយា ទិន្នោ បូជិតោតិ អត្ថោ. សឧត្តរសបច្ឆទោតិ សហ ឧត្តរច្ឆទេន សហ បច្ឆទេន សឧត្តរសបច្ឆទោ, ឧបរិវិតានំ ពន្ធិត្វា អាសនំ ឧត្តមវត្ថេហិ អច្ឆាទេត្វាតិ អត្ថោ. សេសំ បាកដមេវាតិ.
បល្លង្កទាយកត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា.
បន្នរសមវគ្គវណ្ណនា សមត្តា.