(៧.) សត្តកនិទ្ទេសាទិវណ្ណនា

៨០៦. សត្តវិធេន ញាណវត្ថុនិទ្ទេសេ ជាតិបច្ចយា ជរាមរណន្តិអាទិនា នយេន បវត្តិនិវត្តិវសេន ឯកាទសសុ បដិច្ចសមុប្បាទង្គេសុ ឯកេកស្មិំ កាលត្តយភេទតោ បច្ចវេក្ខណញាណំ វត្វា បុន ‘‘យម្បិស្ស តំ ធម្មដ្ឋិតិញាណ’’ន្តិ ឯវំ តទេវ ញាណំ សង្ខេបតោ ខយធម្មតាទីហិ បការេហិ វុត្តំ. តត្ថ ជាតិបច្ចយា ជរាមរណំ, អសតិ ជាតិយា នត្ថិ ជរាមរណន្តិ ញាណទ្វយំ បច្ចុប្បន្នទ្ធានវសេន វុត្តំ. អតីតម្បិ អទ្ធានំ, អនាគតម្បិ អទ្ធានន្តិ ឯវំ អតីតេ ញាណទ្វយំ, អនាគតេ ញាណទ្វយន្តិ ឆ. តានិ ធម្មដ្ឋិតិញាណេន សទ្ធិំ សត្ត. តត្ថ ធម្មដ្ឋិតិញាណន្តិ បច្ចយាការញាណំ. បច្ចយាការោ ហិ ធម្មានំ បវត្តិដ្ឋិតិការណត្តា ធម្មដ្ឋិតីតិ វុច្ចតិ; តត្ថ ញាណំ ធម្មដ្ឋិតិញាណំ. ឯតស្សេវ ឆព្ពិធស្ស ញាណស្សេតំ អធិវចនំ. ឯវំ ឯកេកស្មិំ អង្គេ ឥមានិ សត្ត សត្ត កត្វា ឯកាទសសុ អង្គេសុ សត្តសត្តតិ ហោន្តិ. តត្ថ ខយធម្មន្តិ ខយគមនសភាវំ. វយធម្មន្តិ វយគមនសភាវំ. វិរាគធម្មន្តិ វិរជ្ជនសភាវំ. និរោធធម្មន្តិ និរុជ្ឈនសភាវំ. ឥមិនា កិំ កថិតំ? អបរវិបស្សនាយ បុរិមវិបស្សនាសម្មសនំ កថិតំ. តេន កិំ កថិតំ ហោតិ? សត្តក្ខត្តុំ វិបស្សនាបដិវិបស្សនា កថិតា. បឋមញាណេន ហិ សព្ពសង្ខារេ អនិច្ចា ទុក្ខា អនត្តាតិ ទិស្វា តំ ញាណំ ទុតិយេន ទដ្ឋុំ វដ្ដតិ, ទុតិយំ តតិយេន, តតិយំ ចតុត្ថេន, ចតុត្ថំ បញ្ចមេន, បញ្ចមំ ឆដ្ឋេន, ឆដ្ឋំ សត្តមេន. ឯវំ សត្ត វិបស្សនាបដិវិបស្សនា កថិតា ហោន្តីតិ.

សត្តកនិទ្ទេសវណ្ណនា.

៨០៧. អដ្ឋវិធេន ញាណវត្ថុនិទ្ទេសេ សោតាបត្តិមគ្គេ បញ្ញាតិ សោតាបត្តិមគ្គម្ហិ បញ្ញា. ឥមិនា សម្បយុត្តបញ្ញាវ កថិតា. សេសបទេសុបិ ឯសេវ នយោតិ.

អដ្ឋកនិទ្ទេសវណ្ណនា.

៨០៨. នវវិធេន ញាណវត្ថុនិទ្ទេសេ អនុបុព្ពវិហារសមាបត្តីសូតិ អនុបុព្ពវិហារសង្ខាតាសុ សមាបត្តីសុ. តាសំ អនុបុព្ពេន អនុបដិបាដិយា វិហារិតព្ពដ្ឋេន អនុបុព្ពវិហារតា, សមាបជ្ជិតព្ពដ្ឋេន សមាបត្តិតា ទដ្ឋព្ពា. តត្ថ បឋមជ្ឈានសមាបត្តិយា បញ្ញាតិអាទយោ អដ្ឋ សម្បយុត្តបញ្ញា វេទិតព្ពា. នវមា បច្ចវេក្ខណបញ្ញា. សា ហិ និរោធសមាបត្តិំ សន្តតោ បណីតតោ បច្ចវេក្ខមានស្ស បវត្តតិ. តេន វុត្តំ – ‘‘សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិយា វុដ្ឋិតស្ស បច្ចវេក្ខណញាណ’’ន្តិ.

នវកនិទ្ទេសវណ្ណនា.