សត្តមពលនិទ្ទេសោ

៨២៨. សត្តមពលនិទ្ទេសេ ឈាយតីតិ ឈាយី. ចត្តារោ ឈាយីតិ ឈាយិនោ ចត្តារោ ជនា វុច្ចន្តិ. តត្ថ បឋមចតុក្កេ តាវ បឋមោ សមាបត្តិលាភី សមានោយេវ ‘ន លាភីម្ហី’តិ, កម្មដ្ឋានំ សមានំយេវ ‘ន កម្មដ្ឋាន’ន្តិ សញ្ញី ហោតិ. អយំ អប្បគុណជ្ឈានលាភីតិ វេទិតព្ពោ. ទុតិយោ សមាបត្តិយា អលាភីយេវ ‘លាភីម្ហី’តិ, អកម្មដ្ឋានំ សមានំយេវ ‘កម្មដ្ឋាន’ន្តិ សញ្ញី ហោតិ. អយំ និទ្ទាឈាយី នាម. និទ្ទាយិត្វា បដិពុទ្ធោ ឯវំ មញ្ញតិ. តតិយោ សមាបត្តិលាភី សមានោ ‘សមាបត្តិលាភីម្ហី’តិ, កម្មដ្ឋានមេវ សមានំ ‘កម្មដ្ឋាន’ន្តិ សញ្ញី ហោតិ. អយំ បគុណជ្ឈានលាភីតិ វេទិតព្ពោ. ចតុត្ថោ អលាភីយេវ ‘អលាភីម្ហី’តិ, អកម្មដ្ឋានំយេវ ‘អកម្មដ្ឋាន’ន្តិ សញ្ញី ហោតិ. ឯវមេត្ថ ទ្វេ ជនា អជ្ឈាយិនោវ ឈាយីនំ អន្តោ បវិដ្ឋត្តា ឈាយីតិ វុត្តា.

ទុតិយចតុក្កេ សសង្ខារេន សប្បយោគេន សមាធិបារិពន្ធិកធម្មេ វិក្ខម្ភេន្តោ ទន្ធំ សមាបជ្ជតិ នាម. ឯកំ ទ្វេ ចិត្តវារេ ឋត្វា សហសា វុដ្ឋហន្តា ខិប្បំ វុដ្ឋហតិ នាម. សុខេនេវ បន សមាធិបារិពន្ធិកធម្មេ សោធេន្តោ ខិប្បំ សមាបជ្ជតិ នាម. យថាបរិច្ឆេទេន អវុដ្ឋហិត្វា កាលំ អតិនាមេត្វា វុដ្ឋហន្តោ ទន្ធំ វុដ្ឋាតិ នាម. ឥតរេ ទ្វេបិ ឥមិនាវ នយេន វេទិតព្ពា. ឥមេ ចត្តារោបិ ជនា សមាបត្តិលាភិនោវ.

តតិយចតុក្កេ ‘ឥទំ ឈានំ បញ្ចង្គិកំ, ឥទំ ចតុរង្គិក’ន្តិ ឯវំ អង្គវវត្ថានបរិច្ឆេទេ ឆេកោ សមាធិស្មិំ សមាធិកុសលោ នាម. នីវរណានិ បន វិក្ខម្ភេត្វា ចិត្តមញ្ជូសាយ ចិត្តំ ឋបេតុំ អឆេកោ នោ សមាធិស្មិំ សមាបត្តិកុសលោ នាម. ឥតរេបិ តយោ ឥមិនាវ នយេន វេទិតព្ពា. ឥមេបិ ចត្តារោ សមាបត្តិលាភិនោយេវ.

ឥទានិ យានិ ឈានានិ និស្សាយ ឥមេ បុគ្គលា ‘ឈាយី’ នាម ជាតា, តានិ ទស្សេតុំ ចត្តារិ ឈានានីតិអាទិមាហ. តត្ថ ចត្តារិ ឈានានិ តយោ ច វិមោក្ខា អត្ថតោ ហេដ្ឋា ធម្មសង្គហដ្ឋកថាយមេវ (ធ. ស. អដ្ឋ. ១៦០, ២៤៨) បកាសិតា. សេសានម្បិ វិមោក្ខដ្ឋោ តត្ថ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពោ. អបិចេត្ថ បដិបាដិយា សត្ត អប្បិតប្បិតក្ខណេ បច្ចនីកធម្មេហិ វិមុច្ចនតោ ច អារម្មណេ ច អធិមុច្ចនតោ វិមោក្ខោ នាម. អដ្ឋមោ បន សព្ពសោ សញ្ញាវេទយិតេហិ វិមុត្តត្តា អបគតវិមោក្ខោ នាម. សមាធីសុ ចតុក្កនយបញ្ចកនយេសុ បឋមជ្ឈានសមាធិ សវិតក្កសវិចារោ នាម. បញ្ចកនយេ ទុតិយជ្ឈានសមាធិ អវិតក្កវិចារមត្តសមាធិ នាម. ចតុក្កនយេបិ បញ្ចកនយេបិ ឧបរិ តីសុ ឈានេសុ សមាធិ អវិតក្ក អវិចារសមាធិ នាម. សមាបត្តីសុ ហិ បដិបាដិយា អដ្ឋន្នំ សមាបត្តីនំ ‘សមាធី’តិបិ នាមំ ‘សមាបត្តី’តិបិ. កស្មា? ចិត្តេកគ្គតាសព្ភាវតោ. និរោធសមាបត្តិយា តទភាវតោ ន សមាធីតិ នាមំ.

ហានភាគិយោ ធម្មោតិ អប្បគុណេហិ បឋមជ្ឈានាទីហិ វុដ្ឋិតស្ស សញ្ញាមនសិការានំ កាមាទិអនុបក្ខន្ទនំ. វិសេសភាគិយោ ធម្មោតិ បគុណេហិ បឋមជ្ឈានាទីហិ វុដ្ឋិតស្ស សញ្ញាមនសិការានំ ទុតិយជ្ឈានាទិអនុបក្ខន្ទនំ. វោទានម្បិ វុដ្ឋានន្តិ ឥមិនា បគុណវោទានំ វុដ្ឋានំ នាម កថិតំ. ហេដ្ឋិមំ ហេដ្ឋិមញ្ហិ បគុណជ្ឈានំ ឧបរិមស្ស ឧបរិមស្ស បទដ្ឋានំ ហោតិ. តស្មា វោទានម្បិ វុដ្ឋានន្តិ វុត្តំ. តម្ហា តម្ហា សមាធិម្ហា វុដ្ឋានម្បិ វុដ្ឋានន្តិ ឥមិនា ភវង្គវុដ្ឋានំ នាម កថិតំ. ភវង្គេន ហិ សព្ពជ្ឈានេហិ វុដ្ឋានំ ហោតិ. និរោធតោ បន ផលសមាបត្តិយាវ វុដ្ឋហន្តិ. ឥទំ បាឡិមុត្តកវុដ្ឋានំ នាមាតិ.

សត្តមពលនិទ្ទេសវណ្ណនា.