៣. សំខិត្តសុត្តវណ្ណនា

៦៣. តតិយេ ឯវមេវាតិ និក្ការណេនេវ. យថា វា អយំ យាចតិ, ឯវមេវ. មោឃបុរិសាតិ មូឡ្ហបុរិសា តុច្ឆបុរិសា. អជ្ឈេសន្តីតិ យាចន្តិ. អនុពន្ធិតព្ពន្តិ ឥរិយាបថានុគមនេន អនុពន្ធិតព្ពំ មំ ន វិជហិតព្ពំ មញ្ញន្តិ. អាជាននត្ថំ អបសាទេន្តោ ឯវមាហ. ឯស កិរ ភិក្ខុ ឱវាទេ ទិន្នេបិ បមាទមេវ អនុយុញ្ជតិ, ធម្មំ សុត្វា តត្ថេវ វសតិ, សមណធម្មំ កាតុំ ន ឥច្ឆតិ. តស្មា ភគវា ឯវំ អបសាទេត្វា បុន យស្មា សោ អរហត្តស្ស ឧបនិស្សយសម្បន្នោ, តស្មា តំ ឱវទន្តោ តស្មាតិហ តេ ភិក្ខុ ឯវំ សិក្ខិតព្ពន្តិអាទិមាហ. តត្ថ អជ្ឈត្តំ មេ ចិត្តំ ឋិតំ ភវិស្សតិ សុសណ្ឋិតំ, ន ច ឧប្បន្នា បាបកា អកុសលា ធម្មា ចិត្តំ បរិយាទាយ ឋស្សន្តីតិ ឥមិនា តាវស្ស ឱវាទេន និយកជ្ឈត្តវសេន ចិត្តេកគ្គតាមត្តោ មូលសមាធិ វុត្តោ.

តតោ ‘‘ឯត្តកេនេវ សន្តុដ្ឋិំ អនាបជ្ជិត្វា ឯវំ សោ សមាធិ វឌ្ឍេតព្ពោ’’តិ ទស្សេតុំ យតោ ខោ តេ ភិក្ខុ អជ្ឈត្តំ ចិត្តំ ឋិតំ ហោតិ សុសណ្ឋិតំ, ន ច ឧប្បន្នា បាបកា អកុសលា ធម្មា ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋន្តិ, តតោ តេ ភិក្ខុ ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ ‘‘មេត្តា មេ ចេតោវិមុត្តិ ភាវិតា ភវិស្សតិ…បេ… សុសមារទ្ធា’’តិ ឯវមស្ស មេត្តាវសេន ភាវនំ វឌ្ឍេត្វា បុន យតោ ខោ តេ ភិក្ខុ អយំ សមាធិ ឯវំ ភាវិតោ ហោតិ ពហុលីកតោ, តតោ ត្វំ ភិក្ខុ ឥមំ សមាធិំ សវិតក្កសវិចារម្បិ ភាវេយ្យាសីតិអាទិ វុត្តំ. តស្សត្ថោ – យទា តេ ភិក្ខុ អយំ មូលសមាធិ ឯវំ មេត្តាវសេន ភាវិតោ ហោតិ, តទា ត្វំ តាវតកេនបិ តុដ្ឋិំ អនាបជ្ជិត្វាវ ឥមំ មូលសមាធិំ អញ្ញេសុបិ អារម្មណេសុ ចតុក្កបញ្ចកជ្ឈានានិ បាបយមានោ ‘‘សវិតក្កសវិចារម្បី’’តិអាទិនា នយេន ភាវេយ្យាសីតិ.

ឯវំ វត្វា ច បន អវសេសព្រហ្មវិហារបុព្ពង្គមម្បិស្ស អញ្ញេសុ អារម្មណេសុ ចតុក្កបញ្ចកជ្ឈានភាវនំ ករេយ្យាសីតិ ទស្សេន្តោ យតោ ខោ តេ ភិក្ខុ អយំ សមាធិ ឯវំ ភាវិតោ ហោតិ សុភាវិតោ, តតោ តេ ភិក្ខុ ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ ‘‘ករុណា មេ ចេតោវិមុត្តី’’តិអាទិមាហ. ឯវំ មេត្តាបុព្ពង្គមំ ចតុក្កបញ្ចកជ្ឈានភាវនំ ទស្សេត្វា បុន កាយានុបស្សនាទិបុព្ពង្គមំ ទស្សេតុំ យតោ ខោ តេ ភិក្ខុ អយំ សមាធិ ឯវំ ភាវិតោ ហោតិ សុភាវិតោ, តតោ តេ ភិក្ខុ ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ ‘‘កាយេ កាយានុបស្សី’’តិអាទិំ វត្វា យតោ ខោ តេ ភិក្ខុ អយំ សមាធិ ឯវំ ភាវិតោ ហោតិ សុភាវិតោ, តតោ ត្វំ ភិក្ខុ យេន យេនេវ គគ្ឃសីតិអាទិមាហ. តត្ថ គគ្ឃសីតិ គមិស្សសិ. ផាសុំយេវាតិ ឥមិនា អរហត្តំ ទស្សេតិ. អរហត្តប្បត្តោ ហិ សព្ពិរិយាបថេសុ ផាសុ វិហរតិ នាម.