៥. ឧបោសថវគ្គោ
៤. វាសេដ្ឋសុត្តវណ្ណនា
៤៤. បញ្ចមស្ស ចតុត្ថេ ឥមេ ចេបិ, វាសេដ្ឋ, មហាសាលាតិ បុរតោ ឋិតេ ទ្វេ សាលរុក្ខេ ទស្សេន្តោ បរិកប្បោបមំ អាហ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – ឥមេ តាវ មហាសាលា អចេតនា. សចេ ឯតេបិ សចេតនា ហុត្វា អដ្ឋង្គសមន្នាគតំ ឧបោសថំ ឧបវសេយ្យុំ, ឯតេសម្បិ សោ ឧបោសថវាសោ ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ អស្ស. ភូតេ បន វត្តព្ពមេវ នត្ថីតិ.
៦. អនុរុទ្ធសុត្តវណ្ណនា
៤៦. ឆដ្ឋេ យេនាយស្មា អនុរុទ្ធោតិ តា កិរ ទេវតា អត្តនោ សម្បត្តិំ ឱលោកេត្វា ‘‘កិំ នុ ខោ និស្សាយ អយំ សម្បត្តិ អម្ហេហិ លទ្ធា’’តិ អាវជ្ជមានា ថេរំ ទិស្វា ‘‘មយំ អម្ហាកំ អយ្យស្ស បុព្ពេ ចក្កវត្តិរជ្ជំ ករោន្តស្ស បាទបរិចារិកា ហុត្វា តេន ទិន្នោវាទេ ឋត្វា ឥមំ សម្បត្តិំ លភិម្ហ, គច្ឆាម ថេរំ អានេត្វា ឥមំ សម្បត្តិំ អនុភវិស្សាមា’’តិ ទិវា យេនាយស្មា អនុរុទ្ធោ តេនុបសង្កមិំសុ. តីសុ ឋានេសូតិ តីសុ ការណេសុ. ឋានសោ បដិលភាមាតិ ខណេនេវ លភាម. សរន្តិ វចនសទ្ទំ វា គីតសទ្ទំ វា អាភរណសទ្ទំ វា. បីតា អស្សូតិអាទីនិ នីលា តាវ ជាតា, បីតា ភវិតុំ ន សក្ខិស្សន្តីតិអាទិនា នយេន ចិន្តេត្វា វិតក្កេតិ. តាបិ ‘‘ឥទានិ អយ្យោ អម្ហាកំ បីតភាវំ ឥច្ឆតិ, ឥទានិ លោហិតភាវ’’ន្តិ តាទិសាវ អហេសុំ.
អច្ឆរំ វាទេសីតិ បាណិតលំ វាទេសិ. បញ្ចង្គិកស្សាតិ អាតតំ, វិតតំ, អាតតវិតតំ, ឃនំ, សុសិរន្តិ ឥមេហិ បញ្ចហិ អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស. តត្ថ អាតតំ នាម ចម្មបរិយោនទ្ធេសុ ភេរិអាទីសុ ឯកតលតូរិយំ, វិតតំ នាម ឧភយតលំ, អាតតវិតតំ នាម សព្ពសោ បរិយោនទ្ធំ, សុសិរំ វំសាទិ, ឃនំ សម្មាទិ. សុវិនីតស្សាតិ អាកឌ្ឍនសិថិលករណាទីហិ សមុច្ឆិតស្ស. សុប្បដិបតាឡិតស្សាតិ បមាណេ ឋិតភាវជាននត្ថំ សុដ្ឋុ បដិបតាឡិតស្ស. កុសលេហិ សុសមន្នាហតស្សាតិ យេ វាទេតុំ កុសលា ឆេកា, តេហិ វាទិតស្ស. វគ្គូតិ ឆេកោ សុន្ទរោ. រជនីយោតិ រញ្ជេតុំ សមត្ថោ. កមនីយោតិ កាមេតព្ពយុត្តោ. ខមនីយោតិ វា បាឋោ, ទិវសម្បិ សុយ្យមានោ ខមតេវ, ន និព្ពិន្ទតីតិ អត្ថោ. មទនីយោតិ មានមទបុរិសមទជននោ. ឥន្ទ្រិយានិ ឱក្ខិបីតិ ‘‘អសារុប្បំ ឥមា ទេវតា ករោន្តី’’តិ ឥន្ទ្រិយានិ ហេដ្ឋា ខិបិ, ន អក្ខីនិ ឧម្មីលេត្វា ឱលោកេសិ. ន ខ្វយ្យោ អនុរុទ្ធោ សាទិយតីតិ ‘‘មយំ នច្ចាម គាយាម, អយ្យោ បន អនុរុទ្ធោ ន ខោ សាទិយតិ, អក្ខីនិ ឧម្មីលេត្វា ន ឱលោកេតិ, កិំ មយំ នច្ចិត្វា វា គាយិត្វា វា ករិស្សាមា’’តិ តត្ថេវ អន្តរធាយិំសុ. យេន ភគវា តេនុបសង្កមីតិ តាសំ ទេវតានំ អានុភាវំ ទិស្វា ‘‘កតិហិ នុ ខោ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ មាតុគាមោ មនាបកាយិកេ ទេវលោកេ និព្ពត្តតី’’តិ ឥមមត្ថំ បុច្ឆិតុំ ឧបសង្កមិ.
៩-១០. ឥធលោកិកសុត្តទ្វយវណ្ណនា
៤៩-៥០. នវមេ អយំ’ស លោកោ អារទ្ធោ ហោតីតិ អយមស្ស លោកោ ឥធលោកេ ករណមត្តាយ អារទ្ធត្តា បរិបុណ្ណត្តា អារទ្ធោ ហោតិ បរិបុណ្ណោ. សោឡសាការសម្បន្នាតិ សុត្តេ វុត្តេហិ អដ្ឋហិ, គាថាសុ អដ្ឋហីតិ សោឡសហិ អាការេហិ សមន្នាគតា, យានិ វា អដ្ឋង្គានិ បរម្បិ តេសុ សមាទបេតីតិ ឯវម្បិ សោឡសាការសម្បន្នាតិ ឯកេ. សទ្ធាសីលបញ្ញា បនេត្ថ មិស្សិកា កថិតា. ទសមំ ភិក្ខុសង្ឃស្ស កថិតំ. សព្ពសុត្តេសុ បន យំ ន វុត្តំ, តំ ហេដ្ឋា អាគតនយត្តា ឧត្តានត្ថមេវាតិ.
ឧបោសថវគ្គោ បញ្ចមោ.