(២១) ១. កិមិលវគ្គោ

១. កិមិលសុត្តវណ្ណនា

២០១. បញ្ចមស្ស បឋមេ កិមិលាយន្តិ ឯវំនាមកេ នគរេ. និចុលវនេតិ មុចលិន្ទវនេ. ឯតទវោចាតិ អយំ កិរ ថេរោ តស្មិំយេវ នគរេ សេដ្ឋិបុត្តោ សត្ថុ សន្តិកេ បព្ពជិត្វា បុព្ពេនិវាសញាណំ បដិលភិ. សោ អត្តនា និវុត្ថំ ខន្ធសន្តានំ អនុស្សរន្តោ កស្សបទសពលស្ស សាសនោសក្កនកាលេ បព្ពជិត្វា ចតូសុ បរិសាសុ សាសនេ អគារវំ ករោន្តីសុ និស្សេណិំ ពន្ធិត្វា បព្ពតំ អារុយ្ហ តត្ថ សមណធម្មំ កត្វា អត្តនោ និវុត្ថភាវំ អទ្ទស. សោ ‘‘សត្ថារំ ឧបសង្កមិត្វា តំ ការណំ បុច្ឆិស្សាមី’’តិ ឯតំ ‘‘កោ នុ ខោ, ភន្តេ’’តិអាទិវចនំ អវោច.

សត្ថរិ អគារវា វិហរន្តិ អប្បតិស្សាតិ សត្ថរិ គារវញ្ចេវ ជេដ្ឋកភាវញ្ច អនុបដ្ឋបេត្វា វិហរន្តិ. សេសេសុបិ ឯសេវ នយោ. តត្ថ ចេតិយង្គណាទីសុ ឆត្តំ ធារេត្វា ឧបាហនា អារុយ្ហ វិចរន្តោ នានប្បការញ្ច និរត្ថកកថំ កថេន្តោ សត្ថរិ អគារវោ វិហរតិ នាម. ធម្មស្សវនគ្គេ បន និសីទិត្វា និទ្ទាយន្តោ ចេវ នានប្បការញ្ច និរត្ថកកថំ កថេន្តោ ធម្មេ អគារវោ វិហរតិ នាម. សង្ឃមជ្ឈេ ពាហាវិក្ខេបកំ នានត្តកថំ កថេន្តោ ថេរនវមជ្ឈិមេសុ ច ចិត្តីការំ អករោន្តោ សង្ឃេ អគារវោ វិហរតិ នាម. សិក្ខំ អបរិបូរេន្តោ សិក្ខាយ អគារវោ វិហរតិ នាម. អញ្ញមញ្ញំ កលហភណ្ឌនាទីនិ ករោន្តោ អញ្ញមញ្ញំ អគារវោ វិហរតិ នាម. ទុតិយំ ឧត្តានត្ថមេវ.

៣. អស្សាជានីយសុត្តវណ្ណនា

២០៣-២០៤. តតិយេ អជ្ជវេនាតិ ឧជុភាវេន អវង្កគមនេន. ជវេនាតិ បទជវេន. មទ្ទវេនាតិ សរីរមុទុតាយ. ខន្តិយាតិ អធិវាសនក្ខន្តិយា. សោរច្ចេនាតិ សុចិសីលតាយ. ភិក្ខុវារេ អជ្ជវន្តិ ញាណស្ស ឧជុកគមនំ. ជវោតិ សូរំ ហុត្វា ញាណស្ស គមនភាវោ. មទ្ទវន្តិ សីលមទ្ទវំ. ខន្តីតិ អធិវាសនក្ខន្តិយេវ. សោរច្ចំ សុចិសីលតាយេវ. ចតុត្ថេ បញ្ច ពលានិ មិស្សកានិ កថិតានិ.

៥. ចេតោខិលសុត្តវណ្ណនា

២០៥. បញ្ចមេ ចេតោខិលាតិ ចិត្តស្ស ថទ្ធភាវា, កចវរភាវា, ខាណុកភាវា. សត្ថរិ កង្ខតីតិ សត្ថុ សរីរេ វា គុណេ វា កង្ខតិ. សរីរេ កង្ខមានោ ‘‘ទ្វត្តិំសវរបុរិសលក្ខណបដិមណ្ឌិតំ នាម សរីរំ អត្ថិ នុ ខោ នត្ថី’’តិ កង្ខតិ, គុណេ កង្ខមានោ ‘‘អតីតានាគតបច្ចុប្បន្នជាននសមត្ថំ សព្ពញ្ញុតញ្ញាណំ អត្ថិ នុ ខោ នត្ថី’’តិ កង្ខតិ. វិចិកិច្ឆតីតិ វិចិនន្តោ កិច្ឆតិ, ទុក្ខំ អាបជ្ជតិ, វិនិច្ឆេតុំ ន សក្កោតិ. នាធិមុច្ចតីតិ ឯវមេតន្តិ អធិមោក្ខំ ន បដិលភតិ. ន សម្បសីទតីតិ គុណេសុ ឱតរិត្វា និព្ពិចិកិច្ឆភាវេន បសីទិតុំ អនាវិលោ ភវិតុំ ន សក្កោតិ. អាតប្បាយាតិ កិលេសសន្តាបកវីរិយករណត្ថាយ. អនុយោគាយាតិ បុនប្បុនំ យោគាយ. សាតច្ចាយាតិ សតតកិរិយាយ. បធានាយាតិ បទហនត្ថាយ. អយំ បឋមោ ចេតោខិលោតិ អយំ សត្ថរិ វិចិកិច្ឆាសង្ខាតោ បឋមោ ចិត្តស្ស ថទ្ធភាវោ ឯវមេតស្ស ភិក្ខុនោ អប្បហីនោ ហោតិ.

ធម្មេតិ បរិយត្តិធម្មេ ច បដិវេធធម្មេ ច. បរិយត្តិធម្មេ កង្ខមានោ ‘‘តេបិដកំ ពុទ្ធវចនំ ចតុរាសីតិធម្មក្ខន្ធសហស្សានីតិ វទន្តិ, អត្ថិ នុ ខោ ឯតំ នត្ថី’’តិ កង្ខតិ. បដិវេធធម្មេ កង្ខមានោ ‘‘វិបស្សនានិស្សន្ទោ មគ្គោ នាម, មគ្គនិស្សន្ទំ ផលំ នាម, សព្ពសង្ខារបដិនិស្សគ្គោ និព្ពានំ នាមាតិ វទន្តិ, តំ អត្ថិ នុ ខោ នត្ថី’’តិ កង្ខតិ. សង្ឃេ កង្ខតីតិ ‘‘ឧជុប្បដិបន្នោ’’តិអាទីនំ បទានំ វសេន ‘‘ឯវរូបំ បដិបទំ បដិបន្នោ ចត្តារោ មគ្គដ្ឋា ចត្តារោ ផលដ្ឋាតិ អដ្ឋន្នំ បុគ្គលានំ សមូហភូតោ សង្ឃោ នាម អត្ថិ នុ ខោ នត្ថី’’តិ កង្ខតិ. សិក្ខាយ កង្ខមានោ ‘‘អធិសីលសិក្ខា នាម អធិចិត្តអធិបញ្ញាសិក្ខា នាមាតិ វទន្តិ, សា អត្ថិ នុ ខោ នត្ថី’’តិ កង្ខតិ. អយំ បញ្ចមោតិ អយំ សព្រហ្មចារីសុ កោបសង្ខាតោ បញ្ចមោ ចិត្តស្ស ថទ្ធភាវោ កចវរភាវោ ខាណុកភាវោ.

៦. វិនិពន្ធសុត្តវណ្ណនា

២០៦. ឆដ្ឋេ ចេតសោវិនិពន្ធាតិ ចិត្តំ វិនិពន្ធិត្វា មុដ្ឋិយំ កត្វា វិយ គណ្ហន្តីតិ ចេតសោវិនិពន្ធា. កាមេតិ វត្ថុកាមេបិ កិលេសកាមេបិ. កាយេតិ អត្តនោ កាយេ. រូបេតិ ពហិទ្ធារូបេ. យាវទត្ថន្តិ យត្តកំ ឥច្ឆតិ, តត្តកំ. ឧទរាវទេហកន្តិ ឧទរបូរំ. តញ្ហិ ឧទរំ អវទេហនតោ ឧទរាវទេហកន្តិ វុច្ចតិ. សេយ្យសុខន្តិ មញ្ចបីឋសុខំ, ឧតុសុខំ វា. បស្សសុខន្តិ យថា សម្បរិវត្តកំ សយន្តស្ស ទក្ខិណបស្ស វាមបស្សានំ សុខំ ហោតិ, ឯវំ ឧប្បន្នសុខំ. មិទ្ធសុខន្តិ និទ្ទាសុខំ. អនុយុត្តោតិ យុត្តប្បយុត្តោ វិហរតិ. បណិធាយាតិ បត្ថយិត្វា. សីលេនាតិអាទីសុ សីលន្តិ ចតុបារិសុទ្ធិសីលំ. វតន្តិ វតសមាទានំ. តបោតិ តបចរណំ. ព្រហ្មចរិយន្តិ មេថុនវិរតិ. ទេវោ វា ភវិស្សាមីតិ មហេសក្ខទេវោ វា ភវិស្សាមិ. ទេវញ្ញតរោ វាតិ អប្បេសក្ខទេវេសុ វា អញ្ញតរោតិ.

៧-៨. យាគុសុត្តាទិវណ្ណនា

២០៧-២០៨. សត្តមេ វាតំ អនុលោមេតីតិ វាតំ អនុលោមេត្វា ហរតិ. វត្ថិំ សោធេតីតិ ធមនិយោ សុទ្ធា ករោតិ. អាមាវសេសំ បាចេតីតិ សចេ អាមាវសេសកំ ហោតិ, តំ បាចេតិ. អដ្ឋមេ អចក្ខុស្សន្តិ ន ចក្ខូនំ ហិតំ, ចក្ខុំ វិសុទ្ធំ ន ករោតិ.

៩. គីតស្សរសុត្តវណ្ណនា

២០៩. នវមេ អាយតកេនាតិ ទីឃេន, បរិបុណ្ណបទព្យញ្ជនកំ គាថាវត្តញ្ច វិនាសេត្វា បវត្តេន. សរកុត្តិម្បិ និកាមយមានស្សាតិ ឯវំ គីតស្សរោ កាតព្ពោតិ សរកិរិយំ បត្ថយមានស្ស. សមាធិស្ស ភង្គោ ហោតីតិ សមថវិបស្សនាចិត្តស្ស វិនាសោ ហោតិ.

១០. មុដ្ឋស្សតិសុត្តវណ្ណនា

២១០. ទសមេ ទុក្ខំ សុបតីតិ នានាវិធំ សុបិនំ បស្សន្តោ ទុក្ខំ សុបតិ. ទុក្ខំ បដិពុជ្ឈតីតិ បដិពុជ្ឈន្តោបិ ឧត្តសិត្វា សលោមហំសោ បដិពុជ្ឈតិ. ឥមស្មិំ សុត្តេ សតិសម្បជញ្ញំ មិស្សកំ កថិតំ.

កិមិលវគ្គោ បឋមោ.