១. បឋមចេតោវិមុត្តិផលសុត្តវណ្ណនា

៧១. តតិយស្ស បឋមេ យតោ ខោ, ភិក្ខវេតិ ហេដ្ឋា វុត្តនយេន វិបស្សនំ វឌ្ឍេត្វា អរហត្តំ បត្តស្ស ភិក្ខុនោ ឥទានិ វណ្ណភណនត្ថំ ឥទំ អារទ្ធំ. តត្ថ យតោ ខោតិ យទា ខោ. ឧក្ខិត្តបលិឃោតិ អវិជ្ជាបលិឃំ ឧក្ខិបិត្វា អបនេត្វា ឋិតោ. សំកិណ្ណបរិខោតិ សំសារបរិខំ សំកិរិត្វា វិនាសេត្វា ឋិតោ. អព្ពូឡ្ហេសិកោតិ តណ្ហាសង្ខាតំ ឯសិកាថម្ភំ អព្ពុយ្ហ លុញ្ចិត្វា ឋិតោ. និរគ្គឡោតិ នីវរណកវាដំ ឧគ្ឃាដេត្វា ឋិតោ. បន្នទ្ធជោ បន្នភារោតិ មានទ្ធជញ្ច ខន្ធាភិសង្ខារកិលេសភារញ្ច បាតេត្វា ឱតារេត្វា ឋិតោ. វិសំយុត្តោតិ វដ្ដេន វិសំយុត្តោ. សេសំ បាឡិនយេនេវ វេទិតព្ពំ. ឯត្តាវតា ភគវតា មគ្គេន កិលេសេ ខេបេត្វា និរោធសយនវរគតស្ស និព្ពានារម្មណំ ផលសមាបត្តិំ អប្បេត្វា វិហរតោ ខីណាសវស្ស កាលោ ទស្សិតោ.

យថា ហិ ទ្វេ នគរានិ ឯកំ ចោរនគរំ ឯកំ ខេមនគរំ. អថ ឯកស្ស មហាយោធស្ស ឯវំ ភវេយ្យ – ‘‘យាវិមំ ចោរនគរំ តិដ្ឋតិ, តាវ ខេមនគរំ ភយតោ ន មុច្ចតិ, ចោរនគរំ អនគរំ ករិស្សាមី’’តិ សន្នាហំ កត្វា ខគ្គំ គហេត្វា ចោរនគរំ ឧបសង្កមិត្វា នគរទ្វារេ ឧស្សាបិតេ ឯសិកាថម្ភេ ខគ្គេន ឆិន្ទិត្វា សទ្ធិំ ទ្វារពាហាហិ កវាដំ ភិន្ទិត្វា បលិឃំ ឧក្ខិបិត្វា បាការំ ភិន្ទិត្វា បរិខំ វិកិរិត្វា នគរសោភត្ថាយ ឧស្សិតេ ធជេ បាតេត្វា នគរំ អគ្គិនា ឈាបេត្វា ខេមនគរំ បវិសិត្វា បាសាទំ អារុយ្ហ ញាតិគណបរិវុតោ សុរសភោជនំ ភុញ្ជេយ្យ. ឯវំ ចោរនគរំ វិយ សក្កាយោ, ខេមនគរំ វិយ និព្ពានំ, មហាយោធោ វិយ យោគាវចរោ. តស្សេវំ ហោតិ – ‘‘យាវ សក្កាយវដ្ដំ វដ្ដតិ, តាវ ទ្វត្តិំសកម្មការណាអដ្ឋនវុតិរោគបញ្ចវីសតិមហាភយេហិ បរិមុច្ចនំ នត្ថី’’តិ. សោ មហាយោធោ សន្នាហំ វិយ សីលសន្នាហំ កត្វា បញ្ញាខគ្គំ គហេត្វា ខគ្គេន ឯសិកាថម្ភេ វិយ អរហត្តមគ្គេន តណ្ហេសិកំ លុញ្ចិត្វា, សោ យោធោ សទ្វារពាហកំ នគរកវាដំ វិយ បញ្ចោរម្ភាគិយសំយោជនអគ្គឡំ ឧគ្ឃាដេត្វា, សោ យោធោ បលិឃំ វិយ អវិជ្ជាបលិឃំ ឧក្ខិបិត្វា, សោ យោធោ បាការំ ភិន្ទន្តោ បរិខំ វិយ កម្មាភិសង្ខារំ ភិន្ទន្តោ ជាតិសំសារបរិខំ វិកិរិត្វា, សោ យោធោ នគរំ សោភត្ថាយ ឧស្សាបិតទ្ធជេ វិយ មានទ្ធជេ បាតេត្វា សក្កាយនគរំ ឈាបេត្វា, សោ យោធោ ខេមនគរេ ឧបរិបាសាទេ សុភោជនំ វិយ កិលេសបរិនិព្ពាននគរំ បវិសិត្វា អមតំ និរោធារម្មណំ ផលសមាបត្តិសុខំ អនុភវមានោ កាលំ វីតិនាមេតិ.