(១៤) ៤. យោធាជីវវគ្គោ

១. យោធាជីវសុត្តវណ្ណនា

១៣៤. ចតុត្ថស្ស បឋមេ យុទ្ធំ ឧបជីវតីតិ យោធាជីវោ. រាជារហោតិ រញ្ញោ អនុច្ឆវិកោ. រាជភោគ្គោតិ រញ្ញោ ឧបភោគបរិភោគោ. អង្គន្តេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតីតិ ហត្ថោ វិយ បាទោ វិយ ច អវស្សំ ឥច្ឆិតព្ពត្តា អង្គន្តិ សង្ខ្យំ គច្ឆតិ. ទូរេ បាតី ហោតីតិ ឧទកេ ឧសភមត្តំ, ថលេ អដ្ឋុសភមត្តំ, តតោ វា ឧត្តរិន្តិ ទូរេ កណ្ឌំ បាតេតិ. ទុដ្ឋគាមណិអភយស្ស ហិ យោធាជីវោ នវឧសភមត្តំ កណ្ឌំ បាតេសិ, បច្ឆិមភវេ ពោធិសត្តោ យោជនប្បមាណំ. អក្ខណវេធីតិ អវិរាធិតវេធី, អក្ខណំ វា វិជ្ជុ វិជ្ជន្តរិកាយ វិជ្ឈិតុំ សមត្ថោតិ អត្ថោ. មហតោ កាយស្ស បទាលេតាតិ ឯកតោពទ្ធំ ផលកសតម្បិ មហិំសចម្មសតម្បិ អង្គុដ្ឋបមាណពហលំ លោហបដ្ដម្បិ ចតុរង្គុលពហលំ អសនបទរម្បិ វិទត្ថិពហលំ ឧទុម្ពរបទរម្បិ ទីឃន្តេន វាលិកសកដម្បិ វិនិវិជ្ឈិតុំ សមត្ថោតិ អត្ថោ. យំកិញ្ចិ រូបន្តិអាទិ វិសុទ្ធិមគ្គេ វិត្ថារិតមេវ. នេតំ មមាតិអាទិ តណ្ហាមានទិដ្ឋិបដិក្ខេបវសេន វុត្តំ. សម្មប្បញ្ញាយ បស្សតីតិ សម្មា ហេតុនា ការណេន សហវិបស្សនាយ មគ្គបញ្ញាយ បស្សតិ. បទាលេតីតិ អរហត្តមគ្គេន បទាលេតិ.

២. បរិសាសុត្តវណ្ណនា

១៣៥. ទុតិយេ ឧក្កាចិតវិនីតាតិ អប្បដិបុច្ឆិត្វា វិនីតា ទុព្ពិនីតបរិសា. បដិបុច្ឆាវិនីតាតិ បុច្ឆិត្វា វិនីតា សុវិនីតបរិសា. យាវតាវិនីតាតិ បមាណវសេន វិនីតា, បមាណំ ញត្វា វិនីតបរិសាតិ អត្ថោ. ‘‘យាវតជ្ឈា’’តិ បាឡិយា បន យាវ អជ្ឈាសយាតិ អត្ថោ, អជ្ឈាសយំ ញត្វា វិនីតបរិសាតិ វុត្តំ ហោតិ. តតិយំ ឧត្តានមេវ.

៤. ឧប្បាទាសុត្តវណ្ណនា

១៣៧. ចតុត្ថេ ធម្មដ្ឋិតតាតិ សភាវដ្ឋិតតា. ធម្មនិយាមតាតិ សភាវនិយាមតា. សព្ពេ សង្ខារាតិ ចតុភូមកសង្ខារា. អនិច្ចាតិ ហុត្វា អភាវដ្ឋេន អនិច្ចា. ទុក្ខាតិ សម្បដិបីឡនដ្ឋេន ទុក្ខា. អនត្តាតិ អវសវត្តនដ្ឋេន អនត្តា. ឥតិ ឥមស្មិំ សុត្តេ តីណិ លក្ខណានិ មិស្សកានិ កថិតានិ.

៥. កេសកម្ពលសុត្តវណ្ណនា

១៣៨. បញ្ចមេ តន្តាវុតានំ វត្ថានន្តិ បច្ចត្តេ សាមិវចនំ, តន្តេហិ វាយិតវត្ថានីតិ អត្ថោ. កេសកម្ពលោតិ មនុស្សកេសេហិ វាយិតកម្ពលោ. បុថុសមណព្រាហ្មណវាទានន្តិ ឥទម្បិ បច្ចត្តេ សាមិវចនំ. បដិកិដ្ឋោតិ បច្ឆិមកោ លាមកោ. មោឃបុរិសោតិ តុច្ឆបុរិសោ. បដិពាហតីតិ បដិសេធេតិ. ខិប្បំ ឧឌ្ឌេយ្យាតិ កុមិនំ ឱឌ្ឌេយ្យ. ឆដ្ឋសត្តមានិ ឧត្តានត្ថានេវ.

៨. អស្សខឡុង្កសុត្តវណ្ណនា

១៤១. អដ្ឋមេ អស្សខឡុង្កោតិ អស្សបោតោ. ឥទមស្ស ជវស្មិំ វទាមីតិ អយមស្ស ញាណជវោតិ វទាមិ. ឥទមស្ស វណ្ណស្មិំ វទាមីតិ អយមស្ស គុណវណ្ណោតិ វទាមិ. ឥទមស្ស អារោហបរិណាហស្មិន្តិ អយមស្ស ឧច្ចភាវោ បរិមណ្ឌលភាវោតិ វទាមីតិ.

៩. អស្សបរស្សសុត្តវណ្ណនា

១៤២. នវមេ អស្សបរស្សេតិ អស្សេសុ បរស្សេ. បុរិសបរស្សេតិ បុរិសេសុ បរស្សេ, បុរិសបុរិសេតិ អត្ថោ. ឥមស្មិំ សុត្តេ តីណិ មគ្គផលានិ កថិតានិ. តត្ថ អយំ តីហិ មគ្គេហិ ញាណជវសម្បន្នោតិ វេទិតព្ពោ.

១០. អស្សាជានីយសុត្តវណ្ណនា

១៤៣. ទសមេ ភទ្រេតិ ភទ្ទកេ. អស្សាជានីយេតិ ការណាការណំ ជាននកេ អស្សេ. បុរិសាជានីយេសុបិ ឯសេវ នយោ. ឥមស្មិំ សុត្តេ អរហត្តផលំ កថិតំ. តត្រាយំ អរហត្តមគ្គេន ញាណជវសម្បន្នោតិ វេទិតព្ពោ.

១១. បឋមមោរនិវាបសុត្តវណ្ណនា

១៤៤. ឯកាទសមេ អច្ចន្តនិដ្ឋោតិ អន្តំ អតិក្កន្តនិដ្ឋោ, អកុប្បនិដ្ឋោ ធុវនិដ្ឋោតិ អត្ថោ. សេសំ សទិសមេវ.

១២. ទុតិយមោរនិវាបសុត្តវណ្ណនា

១៤៥. ទ្វាទសមេ ឥទ្ធិបាដិហារិយេនាតិ ឥជ្ឈនកបាដិហារិយេន. អាទេសនាបាដិហារិយេនាតិ អាទិសិត្វា អបទិសិត្វា កថនអនុកថនកថាបាដិហារិយេន.

១៣. តតិយមោរនិវាបសុត្តវណ្ណនា

១៤៦. តេរសមេ សម្មាទិដ្ឋិយាតិ ផលសមាបត្តត្ថាយ សម្មាទិដ្ឋិយា. សម្មាញាណេនាតិ ផលញាណេន. សម្មាវិមុត្តិយាតិ សេសេហិ ផលសមាបត្តិធម្មេហិ. ឥមេសុ តីសុបិ សុត្តេសុ ខីណាសវោវ កថិតោតិ.

យោធាជីវវគ្គោ ចតុត្ថោ.