៩. បឋមបាបណិកសុត្តវណ្ណនា

១៩. នវមេ បាបណិកោតិ អាបណិកោ, អាបណំ ឧគ្ឃាដេត្វា ភណ្ឌវិក្កាយកស្ស វាណិជស្សេតំ អធិវចនំ. អភព្ពោតិ អភាជនភូតោ. ន សក្កច្ចំ កម្មន្តំ អធិដ្ឋាតីតិ យថា អធិដ្ឋិតំ សុអធិដ្ឋិតំ ហោតិ, ឯវំ សយំ អត្តបច្ចក្ខំ ករោន្តោ នាធិដ្ឋាតិ. តត្ថ បច្ចូសកាលេ បទសទ្ទេន ឧដ្ឋាយ ទីបំ ជាលេត្វា ភណ្ឌំ បសារេត្វា អនិសីទន្តោ បុព្ពណ្ហសមយំ ន សក្កច្ចំ កម្មន្តំ អធិដ្ឋាតិ នាម. អយំ ហិ យំ ចោរា រត្តិំ ភណ្ឌំ ហរិត្វា ‘‘ឥទំ អម្ហាកំ ហត្ថតោ វិស្សជ្ជេស្សាមា’’តិ អាបណំ គន្ត្វា អប្បេន អគ្ឃេន ទេន្តិ, យម្បិ ពហុវេរិនោ មនុស្សា រត្តិំ នគរេ វសិត្វា បាតោវ អាបណំ គន្ត្វា ភណ្ឌំ គណ្ហន្តិ, យំ វា បន ជនបទំ គន្តុកាមា មនុស្សា បាតោវ អាបណំ គន្ត្វា ភណ្ឌំ កិណន្តិ, តប្បច្ចយស្ស លាភស្ស អស្សាមិកោ ហោតិ.

អញ្ញេសំ ភោជនវេលាយ បន ភុញ្ជិតុំ អាគន្ត្វា បាតោវ ភណ្ឌំ បដិសាមេត្វា ឃរំ គន្ត្វា ភុញ្ជិត្វា និទ្ទាយិត្វា សាយំ បុន អាបណំ អាគច្ឆន្តោ មជ្ឈន្ហិកសមយំ ន សក្កច្ចំ កម្មន្តំ អធិដ្ឋាតិ នាម. សោ ហិ យំ ចោរា បាតោវ វិស្សជ្ជេតុំ ន សម្បាបុណិំសុ, ទិវាកាលេ បន បរេសំ អសញ្ចារក្ខណេ អាបណំ គន្ត្វា អប្បគ្ឃេន ទេន្តិ, យញ្ច ភោជនវេលាយ បុញ្ញវន្តោ ឥស្សរា ‘‘អាបណតោ ឥទញ្ចិទញ្ច លទ្ធុំ វដ្ដតី’’តិ បហិណិត្វា អាហរាបេន្តិ, តប្បច្ចយស្ស លាភស្ស អស្សាមិកោ ហោតិ.

យាវ យាមភេរិនិក្ខមនា បន អន្តោអាបណេ ទីបំ ជាលាបេត្វា អនិសីទន្តោ សាយន្ហសមយំ ន សក្កច្ចំ កម្មន្តំ អធិដ្ឋាតិ នាម. សោ ហិ យំ ចោរា បាតោបិ ទិវាបិ វិស្សជ្ជេតុំ ន សម្បាបុណិំសុ, សាយំ បន អាបណំ គន្ត្វា អប្បគ្ឃេន ទេន្តិ, តប្បច្ចយស្ស លាភស្ស អស្សាមិកោ ហោតិ.

ន សក្កច្ចំ សមាធិនិមិត្តំ អធិដ្ឋាតីតិ សក្កច្ចកិរិយាយ សមាធិំ ន សមាបជ្ជតិ. ឯត្ថ ច បាតោវ ចេតិយង្គណពោធិយង្គណេសុ វត្តំ កត្វា សេនាសនំ បវិសិត្វា យាវ ភិក្ខាចារវេលា, តាវ សមាបត្តិំ អប្បេត្វា អនិសីទន្តោ បុព្ពណ្ហសមយំ ន សក្កច្ចំ សមាធិនិមិត្តំ អធិដ្ឋាតិ នាម. បច្ឆាភត្តំ បន បិណ្ឌបាតបដិក្កន្តោ រត្តិដ្ឋានទិវាដ្ឋានំ បវិសិត្វា យាវ សាយន្ហសមយា សមាបត្តិំ អប្បេត្វា អនិសីទន្តោ មជ្ឈន្ហិកសមយំ ន សក្កច្ចំ សមាធិនិមិត្តំ អធិដ្ឋាតិ នាម. សាយំ បន ចេតិយំ វន្ទិត្វា ថេរូបដ្ឋានំ កត្វា សេនាសនំ បវិសិត្វា បឋមយាមំ សមាបត្តិំ សមាបជ្ជិត្វា អនិសីទន្តោ សាយន្ហសមយំ ន សក្កច្ចំ សមាធិនិមិត្តំ អធិដ្ឋាតិ នាម. សុក្កបក្ខោ វុត្តបដិបក្ខនយេនេវ វេទិតព្ពោ. អបិចេត្ថ ‘‘សមាបត្តិំ អប្បេត្វា’’តិ វុត្តដ្ឋានេ សមាបត្តិយា អសតិ វិបស្សនាបិ វដ្ដតិ, សមាធិនិមិត្តន្តិ ច សមាធិអារម្មណម្បិ វដ្ដតិយេវ. វុត្តម្បិ ចេតំ – ‘‘សមាធិបិ សមាធិនិមិត្តំ, សមាធារម្មណម្បិ សមាធិនិមិត្ត’’ន្តិ.