៣. អាសំសសុត្តវណ្ណនា

១៣. តតិយេ សន្តោតិ អត្ថិ ឧបលព្ភន្តិ. សំវិជ្ជមានាតិ តស្សេវ វេវចនំ. លោកស្មិន្តិ សត្តលោកេ. និរាសោតិ អនាសោ អបត្ថនោ. អាសំសោតិ អាសំសមានោ បត្ថយមានោ. វិគតាសោតិ អបគតាសោ. ចណ្ឌាលកុលេតិ ចណ្ឌាលានំ កុលេ. វេនកុលេតិ វិលីវការកុលេ. នេសាទកុលេតិ មិគលុទ្ទកានំ កុលេ. រថការកុលេតិ ចម្មការកុលេ. បុក្កុសកុលេតិ បុប្ផច្ឆឌ្ឌកកុលេ.

ឯត្តាវតា កុលវិបត្តិំ ទស្សេត្វា ឥទានិ យស្មា នីចកុលេ ជាតោបិ ឯកច្ចោ អឌ្ឍោ ហោតិ មហទ្ធនោ, អយំ បន ន តាទិសោ, តស្មាស្ស ភោគវិបត្តិំ ទស្សេតុំ ទលិទ្ទេតិអាទិមាហ. តត្ថ ទលិទ្ទេតិ ទាលិទ្ទិយេន សមន្នាគតេ. អប្បន្នបានភោជនេតិ បរិត្តកអន្នបានភោជនេ. កសិរវុត្តិកេតិ ទុក្ខជីវិកេ, យត្ថ វាយាមេន បយោគេន ជីវិតវុត្តិំ សាធេន្តិ, តថារូបេតិ អត្ថោ. យត្ថ កសិរេន ឃាសច្ឆាទោ លព្ភតីតិ យស្មិំ កុលេ ទុក្ខេន យាគុភត្តឃាសោ ច កោបីនមត្តំ អច្ឆាទនញ្ច លព្ភតិ.

ឥទានិ យស្មា ឯកច្ចោ នីចកុលេ ជាតោបិ ឧបធិសម្បន្នោ ហោតិ អត្តភាវសមិទ្ធិយំ ឋិតោ, អយញ្ច ន តាទិសោ, តស្មាស្ស សរីរវិបត្តិម្បិ ទស្សេតុំ សោ ច ហោតិ ទុព្ពណ្ណោតិអាទិមាហ. តត្ថ ទុព្ពណ្ណោតិ បំសុបិសាចកោ វិយ ឈាមខាណុវណ្ណោ. ទុទ្ទសិកោតិ វិជាតមាតុយាបិ អមនាបទស្សនោ. ឱកោដិមកោតិ លកុណ្ឌកោ. កាណោតិ ឯកក្ខិកាណោ វា ឧភយក្ខិកាណោ វា. កុណីតិ ឯកហត្ថកុណី វា ឧភយហត្ថកុណី វា. ខញ្ជោតិ ឯកបាទខញ្ជោ វា ឧភយបាទខញ្ជោ វា. បក្ខហតោតិ ហតបក្ខោ បីឋសប្បី. បទីបេយ្យស្សាតិ វដ្ដិតេលកបល្លកាទិនោ បទីបឧបករណស្ស. តស្ស ន ឯវំ ហោតីតិ. កស្មា ន ហោតិ? នីចកុលេ ជាតត្តា.

ជេដ្ឋោតិ អញ្ញស្មិំ ជេដ្ឋេ សតិ កនិដ្ឋោ អាសំ ន ករោតិ, តស្មា ជេដ្ឋោតិ អាហ. អាភិសេកោតិ ជេដ្ឋោបិ ន អភិសេការហោ អាសំ ន ករោតិ, តស្មា អាភិសេកោតិ អាហ. អនភិសិត្តោតិ អភិសេការហោបិ កាណកុណិអាទិទោសរហិតោ សកិំ អភិសិត្តោ បុន អភិសេកេ អាសំ ន ករោតិ, តស្មា អនភិសិត្តោតិ អាហ. អចលប្បត្តោតិ ជេដ្ឋោបិ អាភិសេកោ អនភិសិត្តោ មន្ទោ ឧត្តានសេយ្យកោ, សោបិ អភិសេកេ អាសំ ន ករោតិ. សោឡសវស្សុទ្ទេសិកោ បន បញ្ញាយមានមស្សុភេទោ អចលប្បត្តោ នាម ហោតិ, មហន្តម្បិ រជ្ជំ វិចារេតុំ សមត្ថោ, តស្មា ‘‘អចលប្បត្តោ’’តិ អាហ. តស្ស ឯវំ ហោតីតិ កស្មា ហោតិ? មហាជាតិតាយ.

ទុស្សីលោតិ និស្សីលោ. បាបធម្មោតិ លាមកធម្មោ. អសុចីតិ អសុចីហិ កាយកម្មាទីហិ សមន្នាគតោ. សង្កស្សរសមាចារោតិ សង្កាហិ សរិតព្ពសមាចារោ, កិញ្ចិទេវ អសារុប្បំ ទិស្វា ‘‘ឥទំ ឥមិនា កតំ ភវិស្សតី’’តិ ឯវំ បរេសំ អាសង្កនីយសមាចារោ, អត្តនាយេវ វា សង្កាហិ សរិតព្ពសមាចារោ, សាសង្កសមាចារោតិ អត្ថោ. តស្ស ហិ ទិវាដ្ឋានាទីសុ សន្និបតិត្វា កិញ្ចិទេវ មន្តយន្តេ ភិក្ខូ ទិស្វា ‘‘ឥមេ ឯកតោ ហុត្វា មន្តេន្តិ, កច្ចិ នុ ខោ មយា កតកម្មំ ជានិត្វា មន្តេន្តី’’តិ ឯវំ សាសង្កសមាចារោ ហោតិ. បដិច្ឆន្នកម្មន្តោតិ បដិច្ឆាទេតព្ពយុត្តកេន បាបកម្មេន សមន្នាគតោ. អស្សមណោ សមណបដិញ្ញោតិ អស្សមណោ ហុត្វាវ សមណបតិរូបកតាយ ‘‘សមណោ អហ’’ន្តិ ឯវំ បដិញ្ញោ. អព្រហ្មចារី ព្រហ្មចារិបដិញ្ញោតិ អញ្ញេ ព្រហ្មចារិនោ សុនិវត្ថេ សុបារុតេ សុម្ភកបត្តធរេ គាមនិគមរាជធានីសុ បិណ្ឌាយ ចរិត្វា ជីវិកំ កប្បេន្តេ ទិស្វា សយម្បិ តាទិសេន អាការេន តថា បដិបជ្ជនតោ ‘‘អហំ ព្រហ្មចារី’’តិ បដិញ្ញំ ទេន្តោ វិយ ហោតិ. ‘‘អហំ ភិក្ខូ’’តិ វត្វា ឧបោសថគ្គាទីនិ បវិសន្តោ បន ព្រហ្មចារិបដិញ្ញោ ហោតិយេវ, តថា សង្ឃិកំ លាភំ គណ្ហន្តោ. អន្តោបូតីតិ បូតិនា កម្មេន អន្តោ អនុបវិដ្ឋោ. អវស្សុតោតិ រាគាទីហិ តិន្តោ. កសម្ពុជាតោតិ សញ្ជាតរាគាទិកចវរោ. តស្ស ន ឯវំ ហោតីតិ. កស្មា ន ហោតិ? លោកុត្តរធម្មឧបនិស្សយស្ស នត្ថិតាយ. តស្ស ឯវំ ហោតីតិ. កស្មា ហោតិ? មហាសីលស្មិំ បរិបូរការិតាយ.