១០. ទុតិយអរិយាវាសសុត្តវណ្ណនា

២០. ទសមំ យស្មា កុរុរដ្ឋវាសិនោ ភិក្ខូ គម្ភីរបញ្ញាការកា យុត្តប្បយុត្តា, តស្មា យថា តេសំ ទីឃនិកាយាទីសុ មហានិទានាទីនិ កថិតានិ, ឯវមិទម្បិ គម្ភីរំ សុខុមំ តិលក្ខណាហតំ សុត្តំ តត្ថេវ អវោច. តត្ថ បញ្ចង្គវិប្បហីនោតិ បញ្ចហិ អង្គេហិ វិប្បយុត្តោ ហុត្វា ខីណាសវោ អវសិ វសតិ វសិស្សតិ. តស្មា អយំ បញ្ចង្គវិប្បហីនតា អរិយាវាសោតិ វុត្តោ. ឯស នយោ សព្ពត្ថ. ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ឆឡង្គសមន្នាគតោ ហោតីតិ ឆឡង្គុបេក្ខាយ សមន្នាគតោ ហោតិ. ឆឡង្គុបេក្ខា ធម្មា នាម កេតិ? ញាណាទយោ. ‘‘ញាណ’’ន្តិ វុត្តេ កិរិយតោ ចត្តារិ ញាណសម្បយុត្តចិត្តានិ លព្ភន្តិ, ‘‘សតតវិហារោ’’តិ វុត្តេ អដ្ឋ មហាចិត្តានិ, ‘‘រជ្ជនទុស្សនំ នត្ថី’’តិ វុត្តេ ទស ចិត្តានិ លព្ភន្តិ. សោមនស្សំ អាសេវនវសេន លព្ភតិ. សតារក្ខេន ចេតសាតិ ខីណាសវស្ស ហិ តីសុ ទ្វារេសុ សព្ពកាលេ សតិ អារក្ខកិច្ចំ សាធេតិ. តេនេវស្ស ចរតោ ច តិដ្ឋតោ ច សុត្តស្ស ច ជាគរស្ស ច សតតំ សមិតំ ញាណទស្សនំ បច្ចុបដ្ឋិតំ ហោតីតិ វុច្ចតិ.

បុថុសមណព្រាហ្មណានន្តិ ពហូនំ សមណព្រាហ្មណានំ. ឯត្ថ សមណាតិ បព្ពជ្ជូបគតា, ព្រាហ្មណាតិ ភោវាទិនោ. បុថុបច្ចេកសច្ចានីតិ ពហូនិ បាដេក្កសច្ចានិ. ‘‘ឥទមេវ ទស្សនំ សច្ចំ, ឥទមេវ សច្ច’’ន្តិ ឯវំ បាដិយេក្កំ គហិតានិ ពហូនិ សច្ចានីតិ អត្ថោ. នុណ្ណានីតិ នីហដានិ. បនុណ្ណានីតិ សុដ្ឋុ នីហដានិ. ចត្តានីតិ វិស្សដ្ឋានិ. វន្តានីតិ វមិតានិ. មុត្តានីតិ ឆិន្នពន្ធនានិ កតានិ. បហីនានីតិ បជហិតានិ. បដិនិស្សដ្ឋានីតិ យថា ន បុន ចិត្តំ អារោហន្តិ, ឯវំ បដិនិស្សជ្ជិតានិ. សព្ពានេវ តានិ គហិតគ្គហណស្ស វិស្សដ្ឋភាវវេវចនានិ.

សមវយសដ្ឋេសនោតិ ឯត្ថ អវយាតិ អនូនា, សដ្ឋាតិ វិស្សដ្ឋា. សម្មា អវយា សដ្ឋា ឯសនា អស្សាតិ សមវយសដ្ឋេសនោ, សុដ្ឋុវិស្សដ្ឋសព្ពឯសនោតិ អត្ថោ. រាគា ចិត្តំ វិមុត្តន្តិអាទីហិ មគ្គស្ស កិច្ចនិប្ផត្តិ កថិតា. រាគោ មេ បហីនោតិអាទីហិ បច្ចវេក្ខណផលំ កថិតំ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានត្ថមេវាតិ.

នាថវគ្គោ ទុតិយោ.

៣. មហាវគ្គោ