៥. វិញ្ញាណក្ខន្ធោ

២៦. តត្ថ កតមោ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ? យំ កិញ្ចិ វិញ្ញាណំ អតីតានាគតបច្ចុប្បន្នំ អជ្ឈត្តំ វា ពហិទ្ធា វា ឱឡារិកំ វា សុខុមំ វា ហីនំ វា បណីតំ វា យំ ទូរេ សន្តិកេ វា, តទេកជ្ឈំ អភិសញ្ញូហិត្វា អភិសង្ខិបិត្វា – អយំ វុច្ចតិ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ.

២៧. តត្ថ កតមំ វិញ្ញាណំ អតីតំ? យំ វិញ្ញាណំ អតីតំ និរុទ្ធំ វិគតំ វិបរិណតំ អត្ថង្គតំ អព្ភត្ថង្គតំ ឧប្បជ្ជិត្វា វិគតំ អតីតំ អតីតំសេន សង្គហិតំ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ សោតវិញ្ញាណំ ឃានវិញ្ញាណំ ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ កាយវិញ្ញាណំ មនោវិញ្ញាណំ – ឥទំ វុច្ចតិ វិញ្ញាណំ អតីតំ.

តត្ថ កតមំ វិញ្ញាណំ អនាគតំ? យំ វិញ្ញាណំ អជាតំ អភូតំ អសញ្ជាតំ អនិព្ពត្តំ អនភិនិព្ពត្តំ អបាតុភូតំ អនុប្បន្នំ អសមុប្បន្នំ អនុដ្ឋិតំ អសមុដ្ឋិតំ អនាគតំ អនាគតំសេន សង្គហិតំ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ សោតវិញ្ញាណំ ឃានវិញ្ញាណំ ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ កាយវិញ្ញាណំ មនោវិញ្ញាណំ – ឥទំ វុច្ចតិ វិញ្ញាណំ អនាគតំ.

តត្ថ កតមំ វិញ្ញាណំ បច្ចុប្បន្នំ? យំ វិញ្ញាណំ ជាតំ ភូតំ សញ្ជាតំ និព្ពត្តំ អភិនិព្ពត្តំ បាតុភូតំ ឧប្បន្នំ សមុប្បន្នំ ឧដ្ឋិតំ សមុដ្ឋិតំ បច្ចុប្បន្នំ បច្ចុប្បន្នំសេន សង្គហិតំ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ សោតវិញ្ញាណំ ឃានវិញ្ញាណំ ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ កាយវិញ្ញាណំ មនោវិញ្ញាណំ – ឥទំ វុច្ចតិ វិញ្ញាណំ បច្ចុប្បន្នំ.

២៨. តត្ថ កតមំ វិញ្ញាណំ អជ្ឈត្តំ? យំ វិញ្ញាណំ តេសំ តេសំ សត្តានំ អជ្ឈត្តំ បច្ចត្តំ និយកំ បាដិបុគ្គលិកំ ឧបាទិន្នំ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ សោតវិញ្ញាណំ ឃានវិញ្ញាណំ ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ កាយវិញ្ញាណំ មនោវិញ្ញាណំ – ឥទំ វុច្ចតិ វិញ្ញាណំ អជ្ឈត្តំ.

តត្ថ កតមំ វិញ្ញាណំ ពហិទ្ធា? យំ វិញ្ញាណំ តេសំ តេសំ បរសត្តានំ បរបុគ្គលានំ អជ្ឈត្តំ បច្ចត្តំ និយកំ បាដិបុគ្គលិកំ ឧបាទិន្នំ, ចក្ខុវិញ្ញាណំ សោតវិញ្ញាណំ ឃានវិញ្ញាណំ ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ កាយវិញ្ញាណំ មនោវិញ្ញាណំ – ឥទំ វុច្ចតិ វិញ្ញាណំ ពហិទ្ធា.

២៩. តត្ថ កតមំ វិញ្ញាណំ ឱឡារិកំ សុខុមំ? អកុសលំ វិញ្ញាណំ ឱឡារិកំ, កុសលាព្យាកតា វិញ្ញាណា សុខុមា. កុសលាកុសលា វិញ្ញាណា ឱឡារិកា, អព្យាកតំ វិញ្ញាណំ សុខុមំ. ទុក្ខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តំ វិញ្ញាណំ ឱឡារិកំ, សុខាយ ច អទុក្ខមសុខាយ ច វេទនាហិ សម្បយុត្តា វិញ្ញាណា សុខុមា. សុខទុក្ខាហិ វេទនាហិ សម្បយុត្តា វិញ្ញាណា ឱឡារិកា, អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តំ វិញ្ញាណំ សុខុមំ. អសមាបន្នស្ស វិញ្ញាណំ ឱឡារិកំ, សមាបន្នស្ស វិញ្ញាណំ សុខុមំ. សាសវំ វិញ្ញាណំ ឱឡារិកំ, អនាសវំ វិញ្ញាណំ សុខុមំ. តំ តំ វា បន វិញ្ញាណំ ឧបាទាយុបាទាយ វិញ្ញាណំ ឱឡារិកំ សុខុមំ ទដ្ឋព្ពំ.

៣០. តត្ថ កតមំ វិញ្ញាណំ ហីនំ បណីតំ? អកុសលំ វិញ្ញាណំ ហីនំ, កុសលាព្យាកតា វិញ្ញាណា បណីតា. កុសលាកុសលា វិញ្ញាណា ហីនា, អព្យាកតំ វិញ្ញាណំ បណីតំ. ទុក្ខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តំ វិញ្ញាណំ ហីនំ, សុខាយ ច អទុក្ខមសុខាយ ច វេទនាហិ សម្បយុត្តា វិញ្ញាណា បណីតា. សុខទុក្ខាហិ វេទនាហិ សម្បយុត្តា វិញ្ញាណា ហីនា, អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តំ វិញ្ញាណំ បណីតំ. អសមាបន្នស្ស វិញ្ញាណំ ហីនំ, សមាបន្នស្ស វិញ្ញាណំ បណីតំ. សាសវំ វិញ្ញាណំ ហីនំ, អនាសវំ វិញ្ញាណំ បណីតំ. តំ តំ វា បន វិញ្ញាណំ ឧបាទាយុបាទាយ វិញ្ញាណំ ហីនំ បណីតំ ទដ្ឋព្ពំ.

៣១. តត្ថ កតមំ វិញ្ញាណំ ទូរេ? អកុសលំ វិញ្ញាណំ កុសលាព្យាកតេហិ វិញ្ញាណេហិ ទូរេ; កុសលាព្យាកតា វិញ្ញាណា អកុសលា វិញ្ញាណា ទូរេ; កុសលំ វិញ្ញាណំ អកុសលាព្យាកតេហិ វិញ្ញាណេហិ ទូរេ; អកុសលាព្យាកតា វិញ្ញាណា កុសលា វិញ្ញាណា ទូរេ; អព្យាកតំ វិញ្ញាណំ កុសលាកុសលេហិ វិញ្ញាណេហិ ទូរេ; កុសលាកុសលា វិញ្ញាណា អព្យាកតា វិញ្ញាណា ទូរេ. ទុក្ខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តំ វិញ្ញាណំ សុខាយ ច អទុក្ខមសុខាយ ច វេទនាហិ សម្បយុត្តេហិ វិញ្ញាណេហិ ទូរេ; សុខាយ ច អទុក្ខមសុខាយ ច វេទនាហិ សម្បយុត្តា វិញ្ញាណា ទុក្ខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា វិញ្ញាណា ទូរេ; សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តំ វិញ្ញាណំ ទុក្ខាយ ច អទុក្ខមសុខាយ ច វេទនាហិ សម្បយុត្តេហិ វិញ្ញាណេហិ ទូរេ; ទុក្ខាយ ច អទុក្ខមសុខាយ ច វេទនាហិ សម្បយុត្តា វិញ្ញាណា សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា វិញ្ញាណា ទូរេ; អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តំ វិញ្ញាណំ សុខទុក្ខាហិ វេទនាហិ សម្បយុត្តេហិ វិញ្ញាណេហិ ទូរេ; សុខទុក្ខាហិ វេទនាហិ សម្បយុត្តា វិញ្ញាណា អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា វិញ្ញាណា ទូរេ. អសមាបន្នស្ស វិញ្ញាណំ សមាបន្នស្ស វិញ្ញាណា ទូរេ; សមាបន្នស្ស វិញ្ញាណំ អសមាបន្នស្ស វិញ្ញាណា ទូរេ. សាសវំ វិញ្ញាណំ អនាសវា វិញ្ញាណា ទូរេ; អនាសវំ វិញ្ញាណំ សាសវា វិញ្ញាណា ទូរេ – ឥទំ វុច្ចតិ វិញ្ញាណំ ទូរេ.

តត្ថ កតមំ វិញ្ញាណំ សន្តិកេ? អកុសលំ វិញ្ញាណំ អកុសលស្ស វិញ្ញាណស្ស សន្តិកេ; កុសលំ វិញ្ញាណំ កុសលស្ស វិញ្ញាណស្ស សន្តិកេ; អព្យាកតំ វិញ្ញាណំ អព្យាកតស្ស វិញ្ញាណស្ស សន្តិកេ. ទុក្ខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តំ វិញ្ញាណំ ទុក្ខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តស្ស វិញ្ញាណស្ស សន្តិកេ; សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តំ វិញ្ញាណំ សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តស្ស វិញ្ញាណស្ស សន្តិកេ; អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តំ វិញ្ញាណំ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តស្ស វិញ្ញាណស្ស សន្តិកេ. អសមាបន្នស្ស វិញ្ញាណំ អសមាបន្នស្ស វិញ្ញាណស្ស សន្តិកេ; សមាបន្នស្ស វិញ្ញាណំ សមាបន្នស្ស វិញ្ញាណស្ស សន្តិកេ. សាសវំ វិញ្ញាណំ សាសវស្ស វិញ្ញាណស្ស សន្តិកេ; អនាសវំ វិញ្ញាណំ អនាសវស្ស វិញ្ញាណស្ស សន្តិកេ – ឥទំ វុច្ចតិ វិញ្ញាណំ សន្តិកេ. តំ តំ វា បន វិញ្ញាណំ ឧបាទាយុបាទាយ វិញ្ញាណំ ទូរេ សន្តិកេ ទដ្ឋព្ពំ.

សុត្តន្តភាជនីយំ.