១. វិភង្គវារោ
ហេតុបច្ចយោ
៩៤. ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ធម្មស្ស ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ… ឆ…បេ… (ទស្សនេន បហាតព្ពហេតុកទុកសទិសា).
អារម្មណបច្ចយោ
៩៥. ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ… តីណិ (អារព្ភ ទស្សនេន បហាតព្ពហេតុកទុកសទិសា).
៩៦. នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ ធម្មោ នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – ទានំ…បេ… សីលំ…បេ… ឧបោសថកម្មំ កត្វា តំ បច្ចវេក្ខតិ អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ អារព្ភ នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ទិដ្ឋិ…បេ… វិចិកិច្ឆា…បេ… នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកំ ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ, បុព្ពេ សុចិណ្ណានិ…បេ… ឈានា…បេ… អរិយា មគ្គា…បេ… ផលស្ស, អាវជ្ជនាយ អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ; អរិយា នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកេ បហីនេ កិលេសេ…បេ… បុព្ពេ សមុទាចិណ្ណេ…បេ… ចក្ខុំ…បេ… វត្ថុំ នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកេ ខន្ធេ ច មោហញ្ច អនិច្ចតោ…បេ… វិបស្សតិ អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ អារព្ភ នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ទិដ្ឋិ…បេ… វិចិកិច្ឆា…បេ… នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកំ ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ; ទិព្ពេន ចក្ខុនា រូបំ បស្សតិ…បេ… អនាគតំសញាណស្ស, អាវជ្ជនាយ, មោហស្ស ច អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)
នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – ទានំ…បេ… សីលំ…បេ… ឈានំ…បេ… ចក្ខុំ…បេ… វត្ថុំ នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកេ ខន្ធេ ច មោហញ្ច អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ អារព្ភ ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ឧទ្ធច្ចំ…បេ… ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកំ ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ. (២)
នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ច នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ច ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – ចក្ខុំ…បេ… វត្ថុំ នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកេ ខន្ធេ ច មោហញ្ច អារព្ភ ឧទ្ធច្ចសហគតា ខន្ធា ច មោហោ ច ឧប្បជ្ជន្តិ (ឃដនារម្មណា តីណិបិ កាតព្ពា). (៣)
អធិបតិបច្ចយាទិ
៩៧. ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណាធិបតិ, សហជាតាធិបតិ. អារម្មណាធិបតិ – ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកំ រាគំ គរុំ កត្វា អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ គរុំ កត្វា ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ. សហជាតាធិបតិ – ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកាធិបតិ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)
ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ ធម្មោ នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណាធិបតិ, សហជាតាធិបតិ. អារម្មណាធិបតិ – ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកំ រាគំ គរុំ កត្វា អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ គរុំ កត្វា នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជតិ. សហជាតាធិបតិ – ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកាធិបតិ ចិត្តសមុដ្ឋានានំ រូបានំ អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)
ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ច នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ច ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. សហជាតាធិបតិ – ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកាធិបតិ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)
៩៨. នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ ធម្មោ នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណាធិបតិ, សហជាតាធិបតិ. អារម្មណាធិបតិ – ទានំ…បេ… សីលំ…បេ… ឧបោសថកម្មំ កត្វា តំ គរុំ កត្វា បច្ចវេក្ខតិ អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ គរុំ កត្វា នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជតិ, បុព្ពេ…បេ… ឈានា…បេ… អរិយា មគ្គា វុដ្ឋហិត្វា…បេ… ផលស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ; ចក្ខុំ…បេ… វត្ថុំ នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកេ ខន្ធេ គរុំ កត្វា អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ គរុំ កត្វា នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជតិ. សហជាតាធិបតិ – នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកាធិបតិ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)
នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណាធិបតិ – ទានំ…បេ… ឈានំ…បេ… ចក្ខុំ…បេ… វត្ថុំ នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកេ ខន្ធេ គរុំ កត្វា អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ គរុំ កត្វា ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ. (២)
(អនន្តរបច្ចយេ នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកការណា វិចិកិច្ឆាសហគតោ មោហោ ន កាតព្ពោ, ឧទ្ធច្ចសហគតោ មោហោ កាតព្ពោ.) សមនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ… សហជាតបច្ចយេន បច្ចយោ… នវ… អញ្ញមញ្ញបច្ចយេន បច្ចយោ… ឆ… និស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ… នវ.
ឧបនិស្សយបច្ចយោ
៩៩. ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណូបនិស្សយោ, អនន្តរូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា ខន្ធា ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកានំ ខន្ធានំ ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (មូលំ កាតព្ពំ.) ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា ខន្ធា នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកានំ ខន្ធានំ មោហស្ស ច ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ; សកភណ្ឌេ ឆន្ទរាគោ បរភណ្ឌេ ឆន្ទរាគស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ; សកបរិគ្គហេ ឆន្ទរាគោ បរបរិគ្គហេ ឆន្ទរាគស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (មូលំ កាតព្ពំ.) ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា ខន្ធា ឧទ្ធច្ចសហគតានំ ខន្ធានំ មោហស្ស ច ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)
១០០. នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ ធម្មោ នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណូបនិស្សយោ, អនន្តរូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – សទ្ធំ ឧបនិស្សាយ ទានំ ទេតិ…បេ… សមាបត្តិំ ឧប្បាទេតិ, ទិដ្ឋិំ គណ្ហាតិ; សីលំ…បេ… បញ្ញំ… នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកំ រាគំ… ទោសំ… មោហំ… ទិដ្ឋិំ… បត្ថនំ… កាយិកំ សុខំ… កាយិកំ ទុក្ខំ…បេ… សេនាសនំ ឧបនិស្សាយ ទានំ ទេតិ…បេ… បាណំ ហនតិ…បេ… សង្ឃំ ភិន្ទតិ; សទ្ធា…បេ… សេនាសនំ សទ្ធាយ…បេ… បញ្ញាយ… នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស រាគស្ស … ទោសស្ស… មោហស្ស… ទិដ្ឋិយា… បត្ថនាយ… កាយិកស្ស សុខស្ស…បេ… ផលសមាបត្តិយា ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)
នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណូបនិស្សយោ, អនន្តរូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – សទ្ធំ ឧបនិស្សាយ មានំ ជប្បេតិ…បេ… សទ្ធា …បេ… សេនាសនំ ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស រាគស្ស… ទោសស្ស… មោហស្ស… មានស្ស… បត្ថនាយ ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)
នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ច នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ច ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណូបនិស្សយោ, អនន្តរូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – សទ្ធា…បេ… បញ្ញា… កាយិកំ សុខំ…បេ… សេនាសនំ ឧទ្ធច្ចសហគតានំ ខន្ធានំ មោហស្ស ច ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ (ឃដនូបនិស្សយាបិ តីណិបិ កាតព្ពា). (៣)
បុរេជាតបច្ចយាទិ
១០១. នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកោ ធម្មោ នភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកស្ស ធម្មស្ស បុរេជាតបច្ចយេន បច្ចយោ… តីណិ… បច្ឆាជាតបច្ចយេន បច្ចយោ… តីណិ… អាសេវនបច្ចយេន បច្ចយោ… នវ… កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ (នភាវនាយ បហាតព្ពភាជនការណេ នានាក្ខណិកា លព្ភតិ ) …បេ… នោវិគតបច្ចយេន បច្ចយោ. (សំខិត្តំ. យថា ទស្សនេន បហាតព្ពហេតុកទុកំ ឯវំ ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកបច្ចយាបិ បច្ចនីយាបិ វិភាគោបិ គណនាបិ និន្នានាករណា.)
នទស្សនេន បហាតព្ពោ ធម្មោ នទស្សនេន បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស…បេ…. (បរន្តេន សកភណ្ឌឆន្ទរាគោបិ កាតព្ពោ.)
ភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ នភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស…បេ…. (បរន្តេន ‘‘សកភណ្ឌឆន្ទរាគោ’’តិ កាតព្ពំ.)
ភាវនាយបហាតព្ពហេតុកទុកំ និដ្ឋិតំ.