១. វិភង្គវារោ

ហេតុបច្ចយោ

៣៦. ភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ – ភាវនាយ បហាតព្ពា ហេតូ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ… តីណិ.

នភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ នភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ (សំខិត្តំ). (១)

អារម្មណបច្ចយោ

៣៧. ភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – ភាវនាយ បហាតព្ពំ រាគំ អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ អារព្ភ ភាវនាយ បហាតព្ពោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ឧទ្ធច្ចំ ឧប្បជ្ជតិ; ភាវនាយ បហាតព្ពំ ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ; ឧទ្ធច្ចំ អារព្ភ ឧទ្ធច្ចំ ឧប្បជ្ជតិ, ភាវនាយ បហាតព្ពំ ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ; ភាវនាយ បហាតព្ពំ ទោមនស្សំ អារព្ភ ភាវនាយ បហាតព្ពំ ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ, ឧទ្ធច្ចំ ឧប្បជ្ជតិ. (១)

ភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ នភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – អរិយា ភាវនាយ បហាតព្ពេ បហីនេ កិលេសេ…បេ… វិក្ខម្ភិតេ កិលេសេ…បេ… បុព្ពេ សមុទាចិណ្ណេ…បេ… ភាវនាយ បហាតព្ពេ ខន្ធេ អនិច្ចតោ…បេ… វិបស្សតិ អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ អារព្ភ នភាវនាយ បហាតព្ពោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ទិដ្ឋិ…បេ… វិចិកិច្ឆា…បេ… នភាវនាយ បហាតព្ពំ ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ; ចេតោបរិយញាណេន ភាវនាយ បហាតព្ពចិត្តសមង្គិស្ស ចិត្តំ ជានាតិ, ភាវនាយ បហាតព្ពា ខន្ធា ចេតោបរិយញាណស្ស, បុព្ពេនិវាសានុស្សតិញាណស្ស, យថាកម្មូបគញាណស្ស, អនាគតំសញាណស្ស, អាវជ្ជនាយ អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

៣៨. នភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ នភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – ទានំ…បេ… សីលំ…បេ… ឧបោសថកម្មំ កត្វា តំ បច្ចវេក្ខតិ អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ អារព្ភ នភាវនាយ បហាតព្ពោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ទិដ្ឋិ…បេ… វិចិកិច្ឆា…បេ… នភាវនាយ បហាតព្ពំ ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ, បុព្ពេ…បេ… ឈានា…បេ… អរិយា មគ្គា វុដ្ឋហិត្វា…បេ… ផលស្ស, អាវជ្ជនាយ អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ; អរិយា នភាវនាយ បហាតព្ពេ បហីនេ កិលេសេ…បេ… ចក្ខុំ…បេ… វត្ថុំ នភាវនាយ បហាតព្ពេ ខន្ធេ អនិច្ចតោ…បេ… វិបស្សតិ អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ អារព្ភ នភាវនាយ បហាតព្ពោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ទិដ្ឋិ…បេ… វិចិកិច្ឆា…បេ… នភាវនាយ បហាតព្ពំ ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ; ទិព្ពេន ចក្ខុនា រូបំ បស្សតិ…បេ… យថាកម្មូបគញាណស្ស, អនាគតំសញាណស្ស, អាវជ្ជនាយ អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

នភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – ទានំ…បេ… សីលំ…បេ… ឈានំ…បេ… ចក្ខុំ…បេ… វត្ថុំ នភាវនាយ បហាតព្ពេ ខន្ធេ អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ អារព្ភ ភាវនាយ បហាតព្ពោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ឧទ្ធច្ចំ ឧប្បជ្ជតិ, ភាវនាយ បហាតព្ពំ ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ. (២)

អធិបតិបច្ចយោ

៣៩. ភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណាធិបតិ សហជាតាធិបតិ. អារម្មណាធិបតិ – ភាវនាយ បហាតព្ពំ រាគំ គរុំ កត្វា អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ គរុំ កត្វា ភាវនាយ បហាតព្ពោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ. សហជាតាធិបតិ – ភាវនាយ បហាតព្ពាធិបតិ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

ភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ នភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណាធិបតិ, សហជាតាធិបតិ. អារម្មណាធិបតិ – ភាវនាយ បហាតព្ពំ រាគំ គរុំ កត្វា អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ គរុំ កត្វា នភាវនាយ បហាតព្ពោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជតិ. សហជាតាធិបតិ – ភាវនាយ បហាតព្ពាធិបតិ ចិត្តសមុដ្ឋានានំ រូបានំ អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

ភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ច នភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ច ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. សហជាតាធិបតិ – ភាវនាយ បហាតព្ពាធិបតិ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

៤០. នភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ នភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណាធិបតិ, សហជាតាធិបតិ. អារម្មណាធិបតិ – ទានំ ទត្វា សីលំ…បេ… ឧបោសថកម្មំ កត្វា តំ គរុំ កត្វា បច្ចវេក្ខតិ អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ គរុំ កត្វា នភាវនាយ បហាតព្ពោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ. សហជាតាធិបតិ – នភាវនាយ បហាតព្ពាធិបតិ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

នភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ. អារម្មណាធិបតិ – ទានំ…បេ… ឈានំ…បេ… ចក្ខុំ…បេ… វត្ថុំ នភាវនាយ បហាតព្ពេ ខន្ធេ គរុំ កត្វា អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ គរុំ កត្វា ភាវនាយ បហាតព្ពោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ. (២)

អនន្តរបច្ចយាទិ

៤១. ភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ… ចត្តារិ (ទស្សនទុកសទិសា ភាវនា និន្នានាករណា)… សមនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ… ចត្តារិ… សហជាតបច្ចយេន បច្ចយោ… បញ្ច… អញ្ញមញ្ញបច្ចយេន បច្ចយោ… ទ្វេ… និស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ… សត្ត.

ឧបនិស្សយបច្ចយោ

៤២. ភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណូបនិស្សយោ, អនន្តរូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – ភាវនាយ បហាតព្ពោ រាគោ… ទោសោ… មោហោ… មានោ… បត្ថនា ភាវនាយ បហាតព្ពស្ស រាគស្ស … ទោសស្ស… មោហស្ស… មានស្ស… បត្ថនាយ ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

ភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ នភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណូបនិស្សយោ, អនន្តរូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – ភាវនាយ បហាតព្ពំ រាគំ ឧបនិស្សាយ ទានំ ទេតិ…បេ… សមាបត្តិំ ឧប្បាទេតិ, បាណំ ហនតិ…បេ… សង្ឃំ ភិន្ទតិ; ភាវនាយ បហាតព្ពំ ទោសំ… មោហំ… មានំ… បត្ថនំ ឧបនិស្សាយ ទានំ ទេតិ…បេ… សមាបត្តិំ ឧប្បាទេតិ, បាណំ ហនតិ…បេ… សង្ឃំ ភិន្ទតិ; ភាវនាយ បហាតព្ពោ រាគោ…បេ… បត្ថនា សទ្ធាយ…បេ… បញ្ញាយ នភាវនាយ បហាតព្ពស្ស, រាគស្ស… ទោសស្ស… មោហស្ស… ទិដ្ឋិយា… បត្ថនាយ… កាយិកស្ស សុខស្ស… កាយិកស្ស ទុក្ខស្ស… មគ្គស្ស… ផលសមាបត្តិយា ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

៤៣. នភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ នភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណូបនិស្សយោ, អនន្តរូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – សទ្ធំ ឧបនិស្សាយ ទានំ ទេតិ…បេ… សមាបត្តិំ ឧប្បាទេតិ, ទិដ្ឋិំ គណ្ហាតិ; សីលំ…បេ… បញ្ញំ, នភាវនាយ បហាតព្ពំ រាគំ… ទោសំ… មោហំ… ទិដ្ឋិំ… បត្ថនំ… កាយិកំ សុខំ… កាយិកំ ទុក្ខំ…បេ… សេនាសនំ ឧបនិស្សាយ ទានំ ទេតិ…បេ… សមាបត្តិំ ឧប្បាទេតិ, បាណំ ហនតិ…បេ… សង្ឃំ ភិន្ទតិ; សទ្ធា…បេ… សេនាសនំ សទ្ធាយ…បេ… បញ្ញាយ នភាវនាយ បហាតព្ពស្ស រាគស្ស… ទោសស្ស… មោហស្ស… ទិដ្ឋិយា… បត្ថនាយ… កាយិកស្ស សុខស្ស… កាយិកស្ស ទុក្ខស្ស… មគ្គស្ស… ផលសមាបត្តិយា ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

នភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណូបនិស្សយោ, អនន្តរូបនិស្សយោ, បកតូបនិស្សយោ…បេ…. បកតូបនិស្សយោ – សទ្ធំ ឧបនិស្សាយ មានំ ជប្បេតិ…បេ… សីលំ…បេ… បញ្ញំ… រាគំ…បេ… កាយិកំ សុខំ… កាយិកំ ទុក្ខំ… សេនាសនំ ឧបនិស្សាយ មានំ ជប្បេតិ; សទ្ធា…បេ… សេនាសនំ ភាវនាយ បហាតព្ពស្ស រាគស្ស… ទោសស្ស… មោហស្ស… មានស្ស… បត្ថនាយ ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

បុរេជាតបច្ចយាទិ

៤៤. នភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ នភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស បុរេជាតបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណបុរេជាតំ, វត្ថុបុរេជាតំ. អារម្មណបុរេជាតំ – ចក្ខុំ…បេ… វត្ថុំ អនិច្ចតោ…បេ… វិបស្សតិ អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ អារព្ភ នភាវនាយ បហាតព្ពោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជតិ, វិចិកិច្ឆា ឧប្បជ្ជតិ; នភាវនាយ បហាតព្ពំ ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ, ទិព្ពេន ចក្ខុនា រូបំ បស្សតិ…បេ… ផោដ្ឋព្ពាយតនំ កាយវិញ្ញាណស្ស…បេ…. វត្ថុបុរេជាតំ – ចក្ខាយតនំ ចក្ខុវិញ្ញាណស្ស…បេ… កាយាយតនំ កាយវិញ្ញាណស្ស…បេ… វត្ថុ នភាវនាយ បហាតព្ពានំ ខន្ធានំ បុរេជាតបច្ចយេន បច្ចយោ. (១)

នភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ ភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស បុរេជាតបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណបុរេជាតំ, វត្ថុបុរេជាតំ. អារម្មណបុរេជាតំ – ចក្ខុំ…បេ… វត្ថុំ អស្សាទេតិ អភិនន្ទតិ, តំ អារព្ភ ភាវនាយ បហាតព្ពោ រាគោ ឧប្បជ្ជតិ, ឧទ្ធច្ចំ ឧប្បជ្ជតិ, ភាវនាយ បហាតព្ពំ ទោមនស្សំ ឧប្បជ្ជតិ. វត្ថុបុរេជាតំ – វត្ថុ ភាវនាយ បហាតព្ពានំ ខន្ធានំ បុរេជាតបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

៤៥. បច្ឆាជាតបច្ចយេន បច្ចយោ… ទ្វេ, អាសេវនបច្ចយេន បច្ចយោ… ទ្វេ, កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ – ភាវនាយ បហាតព្ពា ចេតនា សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ. (មូលំ កាតព្ពំ.) ភាវនាយ បហាតព្ពា ចេតនា ចិត្តសមុដ្ឋានានំ រូបានំ កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ. (មូលំ កាតព្ពំ.) ភាវនាយ បហាតព្ពា ចេតនា សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

នភាវនាយ បហាតព្ពោ ធម្មោ នភាវនាយ បហាតព្ពស្ស ធម្មស្ស កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតា, នានាក្ខណិកា. សហជាតា – នភាវនាយ បហាតព្ពា ចេតនា សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ; បដិសន្ធិក្ខណេ…បេ…. នានាក្ខណិកា – នភាវនាយ បហាតព្ពា ចេតនា វិបាកានំ ខន្ធានំ កដត្តា ច រូបានំ កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ… វិបាកបច្ចយេន បច្ចយោ… ឯកំ…បេ… អវិគតបច្ចយេន បច្ចយោ. (សព្ពបច្ចយា ទស្សនទុកសទិសា, ភាវនា និន្នានាករណា.)