១. វិភង្គវារោ

ហេតុបច្ចយោ

៣០០. ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ – ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានា ហេតូ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ; បដិសន្ធិក្ខណេ…បេ…. (មូលំ កាតព្ពំ) ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានា ហេតូ ចិត្តស្ស ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ; បដិសន្ធិក្ខណេ…បេ…. (មូលំ កាតព្ពំ) ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានា ហេតូ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តស្ស ច ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ ហេតុបច្ចយេន បច្ចយោ; បដិសន្ធិក្ខណេ…បេ…. (៣)

អារម្មណបច្ចយោ

៣០១. ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានេ ខន្ធេ អារព្ភ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានា ខន្ធា ឧប្បជ្ជន្តិ. (មូលំ កាតព្ពំ) ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានេ ខន្ធេ អារព្ភ ចិត្តំ ឧប្បជ្ជតិ. (មូលំ កាតព្ពំ) ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានេ ខន្ធេ អារព្ភ ចិត្តញ្ច សម្បយុត្តកា ច ខន្ធា ឧប្បជ្ជន្តិ. (៣)

នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស អារម្មណបច្ចយេន បច្ចយោ – អរិយា មគ្គា វុដ្ឋហិត្វា មគ្គំ បច្ចវេក្ខន្តិ…បេ… និព្ពានំ បច្ចវេក្ខន្តិ. និព្ពានំ គោត្រភុស្ស…បេ…. (សំខិត្តំ. យថា ចិត្តសហភូទុកេ អារម្មណំ ឯវំ កាតព្ពំ, និន្នានាករណំ. នវបិ បញ្ហា.)

អធិបតិបច្ចយោ

៣០២. ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណាធិបតិ, សហជាតាធិបតិ… តីណិ (ទ្វេបិ អធិបតី កាតព្ពា). (៣)

នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណាធិបតិ, សហជាតាធិបតិ… តីណិ (ទ្វេបិ អធិបតិ កាតព្ពា). (៣)

ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ច នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ច ធម្មា ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស អធិបតិបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណាធិបតិ. (ឯកាយេវ អធិបតិ កាតព្ពា, នវបិ បញ្ហា. យថា ចិត្តសហភូទុកំ, ឯវំ កាតព្ពំ, និន្នានាករណំ).

អនន្តរបច្ចយាទិ

៣០៣. ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស អនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ (នវបិ បញ្ហា ចិត្តសហភូទុកសទិសា)… សមនន្តរបច្ចយេន បច្ចយោ… នវ… សហជាតបច្ចយេន បច្ចយោ… នវ (បដិច្ចសទិសា)… អញ្ញមញ្ញបច្ចយេន បច្ចយោ… នវ (បដិច្ចសទិសា)… និស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ… នវ (បច្ចយសទិសា)… ឧបនិស្សយបច្ចយេន បច្ចយោ (នវបិ បញ្ហា ចិត្តសហភូទុកសទិសា, និន្នានាករណំ).

បុរេជាតបច្ចយាទិ

៣០៤. នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស បុរេជាតបច្ចយេន បច្ចយោ – អារម្មណបុរេជាតំ, វត្ថុបុរេជាតំ… តីណិ (ចិត្តសហភូទុកសទិសា, និន្នានាករណំ).

ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស បច្ឆាជាតបច្ចយេន បច្ចយោ (ចិត្តសហភូទុកសទិសា, និន្នានាករណំ. តីណិបិ បច្ឆាជាតា. ទ្វេ. ឯកមូលានំ ឯកា ឃដនា)… អាសេវនបច្ចយេន បច្ចយោ… នវ.

កម្មបច្ចយាទិ

៣០៥. ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស កម្មបច្ចយេន បច្ចយោ… តីណិ (ចិត្តសហភូទុកសទិសា និន្នានាករណា. តីណិបិ សហជាតា, នានាក្ខណិកា)… វិបាកបច្ចយេន បច្ចយោ… នវ… អាហារបច្ចយេន បច្ចយោ… នវ (ចិត្តសហភូគមនសទិសា, ឯកំយេវ កពឡីការំ អាហារំ)… ឥន្ទ្រិយបច្ចយេន បច្ចយោ… នវ… ឈានបច្ចយេន បច្ចយោ… តីណិ… មគ្គបច្ចយេន បច្ចយោ… តីណិ… សម្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ… បញ្ច.

វិប្បយុត្តបច្ចយោ

៣០៦. ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បច្ឆាជាតំ (សំខិត្តំ). (១)

នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បុរេជាតំ, បច្ឆាជាតំ (សំខិត្តំ). (១)

នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បុរេជាតំ. សហជាតំ – បដិសន្ធិក្ខណេ វត្ថុ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានានំ ខន្ធានំ វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. បុរេជាតំ – ចក្ខាយតនំ ចក្ខុវិញ្ញាណសហគតានំ ខន្ធានំ វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ…បេ… កាយាយតនំ…បេ… វត្ថុ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានានំ ខន្ធានំ វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ច នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ច ធម្មស្ស វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បុរេជាតំ. សហជាតំ – បដិសន្ធិក្ខណេ វត្ថុ ចិត្តស្ស សម្បយុត្តកានញ្ច ខន្ធានំ វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. បុរេជាតំ – ចក្ខាយតនំ ចក្ខុវិញ្ញាណស្ស សម្បយុត្តកានញ្ច ខន្ធានំ វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ…បេ… កាយាយតនំ…បេ… វត្ថុ ចិត្តស្ស សម្បយុត្តកានញ្ច ខន្ធានំ វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ. (៣)

ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ច នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ច ធម្មា នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស វិប្បយុត្តបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បច្ឆាជាតំ (សំខិត្តំ).

អត្ថិបច្ចយោ

៣០៧. ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ (បដិច្ចសទិសា). ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បច្ឆាជាតំ (សំខិត្តំ). ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ច នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ច ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ (បដិច្ចសទិសា). (៣)

នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បុរេជាតំ, បច្ឆាជាតំ, អាហារំ, ឥន្ទ្រិយំ (បុរេជាតសទិសំ បុរេជាតំ កាតព្ពំ. សព្ពំ សំខិត្តំ. វិត្ថារេតព្ពំ). (១)

នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បុរេជាតំ. សហជាតំ – ចិត្តំ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ; បដិសន្ធិក្ខណេ ចិត្តំ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ, បដិសន្ធិក្ខណេ វត្ថុ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានានំ ខន្ធានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. បុរេជាតំ (បុរេជាតសទិសំ, និន្នានាករណំ). (២)

នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ធម្មោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ច នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ច ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បុរេជាតំ. សហជាតំ – ចិត្តំ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ; បដិសន្ធិក្ខណេ ចិត្តំ សម្បយុត្តកានំ ខន្ធានំ កដត្តា ច រូបានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ, បដិសន្ធិក្ខណេ វត្ថុ ចិត្តស្ស សម្បយុត្តកានញ្ច ខន្ធានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. បុរេជាតំ (បុរេជាតសទិសំ). (៣)

៣០៨. ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ច នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ច ធម្មា ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បុរេជាតំ. សហជាតោ – ចក្ខុវិញ្ញាណសហគតោ ឯកោ ខន្ធោ ច ចក្ខុវិញ្ញាណញ្ច ទ្វិន្នំ ខន្ធានំ…បេ… ទ្វេ ខន្ធា ច…បេ… ចក្ខុវិញ្ញាណសហគតោ ឯកោ ខន្ធោ ច ចក្ខាយតនញ្ច ទ្វិន្នំ ខន្ធានំ…បេ… ទ្វេ ខន្ធា ច…បេ… កាយវិញ្ញាណសហគតោ…បេ… ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ឯកោ ខន្ធោ ច ចិត្តញ្ច ទ្វិន្នំ ខន្ធានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ, ទ្វេ ខន្ធា ច…បេ… ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ឯកោ ខន្ធោ ច វត្ថុ ច ទ្វិន្នំ ខន្ធានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ…បេ… ទ្វេ ខន្ធា ច…បេ… (បដិសន្ធិក្ខណេ ទ្វេបិ កាតព្ពា). (១)

ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ច នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ច ធម្មា នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បុរេជាតំ, បច្ឆាជាតំ, អាហារំ, ឥន្ទ្រិយំ. សហជាតា – ចក្ខុវិញ្ញាណសហគតា ខន្ធា ច ចក្ខាយតនញ្ច ចក្ខុវិញ្ញាណស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ…បេ… កាយវិញ្ញាណសហគតា…បេ… ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានា ខន្ធា ច ចិត្តញ្ច ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានានំ រូបានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ, ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានា ខន្ធា ច មហាភូតា ច ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានានំ រូបានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ, ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានា ខន្ធា ច វត្ថុ ច ចិត្តស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ (បដិសន្ធិក្ខណេ តីណិ កាតព្ពា). បច្ឆាជាតា – ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានា ខន្ធា ច ចិត្តញ្ច បុរេជាតស្ស ឥមស្ស នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស កាយស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. បច្ឆាជាតា – ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានា ខន្ធា ច ចិត្តញ្ច កពឡីការោ អាហារោ ច ឥមស្ស នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស កាយស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. បច្ឆាជាតា – ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានា ខន្ធា ច ចិត្តញ្ច រូបជីវិតិន្ទ្រិយញ្ច កដត្តារូបានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ. (២)

ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ច នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ច ធម្មា ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ច នោចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានស្ស ច ធម្មស្ស អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ – សហជាតំ, បុរេជាតំ. សហជាតោ – ចក្ខុវិញ្ញាណសហគតោ ឯកោ ខន្ធោ ច ចក្ខាយតនញ្ច ទ្វិន្នំ ខន្ធានំ ចក្ខុវិញ្ញាណស្ស ច អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ, ទ្វេ ខន្ធា ច…បេ… កាយវិញ្ញាណសហគតោ…បេ…. សហជាតោ – ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ឯកោ ខន្ធោ ច ចិត្តញ្ច ទ្វិន្នំ ខន្ធានំ ចិត្តសមុដ្ឋានានញ្ច រូបានំ អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ, ទ្វេ ខន្ធា ច…បេ… ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានោ ឯកោ ខន្ធោ ច វត្ថុ ច ទ្វិន្នំ ខន្ធានំ ចិត្តស្ស ច អត្ថិបច្ចយេន បច្ចយោ, ទ្វេ ខន្ធា ច…បេ… (បដិសន្ធិក្ខណេ ទ្វេបិ កាតព្ពា). (៣)