៩. ហេវត្ថិកថា
៣០៤. អតីតំ អត្ថីតិ? ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថីតិ. សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. អត្ថដ្ឋោ នត្ថដ្ឋោ, នត្ថដ្ឋោ អត្ថដ្ឋោ, អត្ថិភាវោ នត្ថិភាវោ, នត្ថិភាវោ អត្ថិភាវោ, អត្ថីតិ វា នត្ថីតិ វា, នត្ថីតិ វា អត្ថីតិ វា ឯសេសេ ឯកដ្ឋេ សមេ សមភាគេ តជ្ជាតេតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
អនាគតំ អត្ថីតិ? ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថីតិ. សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. អត្ថដ្ឋោ នត្ថដ្ឋោ, នត្ថដ្ឋោ អត្ថដ្ឋោ, អត្ថិភាវោ នត្ថិភាវោ, នត្ថិភាវោ អត្ថិភាវោ, អត្ថីតិ វា នត្ថីតិ វា, នត្ថីតិ វា អត្ថីតិ វា ឯសេសេ ឯកដ្ឋេ សមេ សមភាគេ តជ្ជាតេតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
បច្ចុប្បន្នំ អត្ថីតិ? ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថីតិ. សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. អត្ថដ្ឋោ នត្ថដ្ឋោ…បេ… សមេ សមភាគេ តជ្ជាតេតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
៣០៥. អតីតំ ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. កិន្តត្ថិ, កិន្តិ នត្ថីតិ? អតីតំ អតីតន្តិ ហេវត្ថិ, អតីតំ អនាគតន្តិ ហេវ នត្ថិ, អតីតំ បច្ចុប្បន្នន្តិ ហេវ នត្ថីតិ. សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. អត្ថដ្ឋោ នត្ថដ្ឋោ, នត្ថដ្ឋោ អត្ថដ្ឋោ, អត្ថិភាវោ នត្ថិភាវោ, នត្ថិភាវោ អត្ថិភាវោ, អត្ថីតិ វា នត្ថីតិ វា, នត្ថីតិ វា អត្ថីតិ វា ឯសេសេ ឯកដ្ឋេ សមេ សមភាគេ តជ្ជាតេតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
អនាគតំ ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. កិន្តត្ថិ, កិន្តិ នត្ថីតិ? អនាគតំ អនាគតន្តិ ហេវត្ថិ, អនាគតំ អតីតន្តិ ហេវ នត្ថិ, អនាគតំ បច្ចុប្បន្នន្តិ ហេវ នត្ថីតិ. សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. អត្ថដ្ឋោ នត្ថដ្ឋោ, នត្ថដ្ឋោ អត្ថដ្ឋោ…បេ… សមេ សមភាគេ តជ្ជាតេតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
បច្ចុប្បន្នំ ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. កិន្តត្ថិ, កិន្តិ នត្ថីតិ? បច្ចុប្បន្នំ បច្ចុប្បន្នន្តិ ហេវត្ថិ, បច្ចុប្បន្នំ អតីតន្តិ ហេវ នត្ថិ, បច្ចុប្បន្នំ អនាគតន្តិ ហេវ នត្ថីតិ. សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. អត្ថដ្ឋោ នត្ថដ្ឋោ…បេ… សមេ សមភាគេ តជ្ជាតេតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
ន វត្តព្ពំ – ‘‘អតីតំ ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថិ; អនាគតំ ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថិ; បច្ចុប្បន្នំ ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថី’’តិ? អាមន្តា. អតីតំ អនាគតន្តិ ហេវត្ថិ, អតីតំ បច្ចុប្បន្នន្តិ ហេវត្ថិ, អនាគតំ អតីតន្តិ ហេវត្ថិ, អនាគតំ បច្ចុប្បន្នន្តិ ហេវត្ថិ, បច្ចុប្បន្នំ អតីតន្តិ ហេវត្ថិ, បច្ចុប្បន្នំ អនាគតន្តិ ហេវត្ថីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ.…បេ…. តេន ហិ អតីតំ ហេវត្ថិ ហេវ នត្ថិ, អនាគតំ ហេវត្ថិ ហេវ នត្ថិ, បច្ចុប្បន្នំ ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថីតិ.
៣០៦. រូបំ អត្ថីតិ? ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថីតិ. សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. អត្ថដ្ឋោ នត្ថដ្ឋោ, នត្ថដ្ឋោ អត្ថដ្ឋោ, អត្ថិភាវោ នត្ថិភាវោ, នត្ថិភាវោ អត្ថិភាវោ, អត្ថីតិ វា នត្ថីតិ វា, នត្ថីតិ វា អត្ថីតិ វា ឯសេសេ ឯកដ្ឋេ សមេ សមភាគេ តជ្ជាតេតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
វេទនា… សញ្ញា… សង្ខារា… វិញ្ញាណំ អត្ថីតិ? ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថីតិ. សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. អត្ថដ្ឋោ នត្ថដ្ឋោ…បេ… សមេ សមភាគេ តជ្ជាតេតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
រូបំ ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. កិន្តត្ថិ, កិន្តិ នត្ថីតិ? រូបំ រូបន្តិ ហេវត្ថិ, រូបំ វេទនាតិ ហេវំ នត្ថិ…បេ… រូបំ សញ្ញាតិ ហេវ នត្ថិ…បេ… រូបំ សង្ខារាតិ ហេវ នត្ថិ…បេ… រូបំ វិញ្ញាណន្តិ ហេវ នត្ថីតិ. សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. អត្ថដ្ឋោ នត្ថដ្ឋោ…បេ… សមេ សមភាគេ តជ្ជាតេតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
វេទនា… សញ្ញា… សង្ខារា… វិញ្ញាណំ ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. កិន្តត្ថិ, កិន្តិ នត្ថីតិ? វិញ្ញាណំ វិញ្ញាណន្តិ ហេវត្ថិ. វិញ្ញាណំ រូបន្តិ ហេវ នត្ថិ…បេ… វិញ្ញាណំ វេទនាតិ ហេវ នត្ថិ…បេ… វិញ្ញាណំ សញ្ញាតិ ហេវ នត្ថិ…បេ… វិញ្ញាណំ សង្ខារាតិ ហេវ នត្ថីតិ. សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សេវត្ថិ, សេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. អត្ថដ្ឋោ នត្ថដ្ឋោ…បេ… សមេ សមភាគេ តជ្ជាតេតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….
ន វត្តព្ពំ – ‘‘រូបំ ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថីតិ; វេទនា… សញ្ញា… សង្ខារា… វិញ្ញាណំ ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថីតិ? អាមន្តា. រូបំ វេទនាតិ ហេវត្ថិ…បេ… រូបំ សញ្ញាតិ ហេវត្ថិ…បេ… រូបំ សង្ខារាតិ ហេវត្ថិ…បេ… រូបំ វិញ្ញាណន្តិ ហេវត្ថិ… វេទនា… សញ្ញា … សង្ខារា… វិញ្ញាណំ រូបន្តិ ហេវត្ថិ… វិញ្ញាណំ វេទនាតិ ហេវត្ថិ… វិញ្ញាណំ សញ្ញាតិ ហេវត្ថិ… វិញ្ញាណំ សង្ខារាតិ ហេវត្ថីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… តេន ហិ រូបំ ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថិ; វេទនា… សញ្ញា… សង្ខារា… វិញ្ញាណំ ហេវត្ថិ, ហេវ នត្ថីតិ.
ហេវត្ថិកថា និដ្ឋិតា.
តស្សុទ្ទានំ –
ឧបលព្ភោ បរិហានិ, ព្រហ្មចរិយវាសោ ឱធិសោ;
បរិញ្ញា កាមរាគប្បហានំ, សព្ពត្ថិវាទោ អាយតនំ;
អតីតានាគតោ សុភង្គោ [អតីតានាគតេសុ ភាគោ (ស្យា.)], សព្ពេ ធម្មា សតិបដ្ឋានា.
ហេវត្ថិ ហេវ នត្ថីតិ.
បឋមវគ្គោ
មហាវគ្គោ.