៤. ជហតិកថា

១. នសុត្តាហរណកថា

២៧៩. ជហតិ បុថុជ្ជនោ កាមរាគព្យាបាទន្តិ? អាមន្តា. អច្ចន្តំ ជហតិ, អនវសេសំ ជហតិ, អប្បដិសន្ធិយំ ជហតិ, សមូលំ ជហតិ, សតណ្ហំ ជហតិ, សានុសយំ ជហតិ, អរិយេន ញាណេន ជហតិ, អរិយេន មគ្គេន ជហតិ, អកុប្បំ បដិវិជ្ឈន្តោ ជហតិ, អនាគាមិផលំ សច្ឆិករោន្តោ ជហតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

វិក្ខម្ភេតិ បុថុជ្ជនោ កាមរាគព្យាបាទន្តិ? អាមន្តា. អច្ចន្តំ វិក្ខម្ភេតិ, អនវសេសំ វិក្ខម្ភេតិ, អប្បដិសន្ធិយំ វិក្ខម្ភេតិ, សមូលំ វិក្ខម្ភេតិ, សតណ្ហំ វិក្ខម្ភេតិ, សានុសយំ វិក្ខម្ភេតិ, អរិយេន ញាណេន វិក្ខម្ភេតិ, អរិយេន មគ្គេន វិក្ខម្ភេតិ, អកុប្បំ បដិវិជ្ឈន្តោ វិក្ខម្ភេតិ, អនាគាមិផលំ សច្ឆិករោន្តោ វិក្ខម្ភេតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ជហតិ អនាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នោ បុគ្គលោ កាមរាគព្យាបាទំ, សោ ច អច្ចន្តំ ជហតិ, អនវសេសំ ជហតិ…បេ… អនាគាមិផលំ សច្ឆិករោន្តោ ជហតីតិ? អាមន្តា. ជហតិ បុថុជ្ជនោ កាមរាគព្យាបាទំ, សោ ច អច្ចន្តំ ជហតិ, អនវសេសំ ជហតិ…បេ… អនាគាមិផលំ សច្ឆិករោន្តោ ជហតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

វិក្ខម្ភេតិ អនាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នោ បុគ្គលោ កាមរាគព្យាបាទំ, សោ ច អច្ចន្តំ វិក្ខម្ភេតិ, អនវសេសំ វិក្ខម្ភេតិ…បេ… អនាគាមិផលំ សច្ឆិករោន្តោ វិក្ខម្ភេតីតិ? អាមន្តា. វិក្ខម្ភេតិ បុថុជ្ជនោ កាមរាគព្យាបាទំ, សោ ច អច្ចន្តំ វិក្ខម្ភេតិ, អនវសេសំ វិក្ខម្ភេតិ …បេ… អនាគាមិផលំ សច្ឆិករោន្តោ វិក្ខម្ភេតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ជហតិ បុថុជ្ជនោ កាមរាគព្យាបាទំ, សោ ច ន អច្ចន្តំ ជហតិ, ន អនវសេសំ ជហតិ…បេ… ន អនាគាមិផលំ សច្ឆិករោន្តោ ជហតីតិ? អាមន្តា. ជហតិ អនាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នោ បុគ្គលោ កាមរាគព្យាបាទំ, សោ ច ន អច្ចន្តំ ជហតិ…បេ… ន អនាគាមិផលំ សច្ឆិករោន្តោ ជហតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

វិក្ខម្ភេតិ បុថុជ្ជនោ កាមរាគព្យាបាទំ, សោ ច ន អច្ចន្តំ វិក្ខម្ភេតិ, ន អនវសេសំ វិក្ខម្ភេតិ…បេ… ន អនាគាមិផលំ សច្ឆិករោន្តោ វិក្ខម្ភេតីតិ? អាមន្តា. វិក្ខម្ភេតិ អនាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នោ បុគ្គលោ កាមរាគព្យាបាទំ, សោ ច ន អច្ចន្តំ វិក្ខម្ភេតិ, ន អនវសេសំ វិក្ខម្ភេតិ…បេ… ន អនាគាមិផលំ សច្ឆិករោន្តោ វិក្ខម្ភេតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ជហតិ បុថុជ្ជនោ កាមរាគព្យាបាទន្តិ? អាមន្តា. កតមេន មគ្គេនាតិ? រូបាវចរេន មគ្គេនាតិ. រូបាវចរោ មគ្គោ និយ្យានិកោ ខយគាមី ពោធគាមី អបចយគាមី អនាសវោ អសំយោជនិយោ អគន្ថនិយោ អនោឃនិយោ អយោគនិយោ អនីវរណិយោ អបរាមដ្ឋោ អនុបាទានិយោ អសំកិលេសិយោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. ននុ រូបាវចរោ មគ្គោ អនិយ្យានិកោ ន ខយគាមី ន ពោធគាមី ន អបចយគាមី សាសវោ សំយោជនិយោ…បេ… សំកិលេសិយោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ រូបាវចរោ មគ្គោ អនិយ្យានិកោ ន ខយគាមី…បេ… សំកិលេសិយោ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ជហតិ បុថុជ្ជនោ រូបាវចរេន មគ្គេន កាមរាគព្យាបាទ’’ន្តិ.

ជហតិ អនាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នោ បុគ្គលោ អនាគាមិមគ្គេន កាមរាគព្យាបាទំ, សោ ច មគ្គោ និយ្យានិកោ ខយគាមី ពោធគាមី អបចយគាមី អនាសវោ…បេ… អសំកិលេសិយោតិ? អាមន្តា. ជហតិ បុថុជ្ជនោ រូបាវចរេន មគ្គេន កាមរាគព្យាបាទំ, សោ ច មគ្គោ និយ្យានិកោ ខយគាមី ពោធគាមី អបចយគាមី អនាសវោ…បេ… អសំកិលេសិយោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ជហតិ បុថុជ្ជនោ រូបាវចរេន មគ្គេន កាមរាគព្យាបាទំ, សោ ច មគ្គោ អនិយ្យានិកោ ន ខយគាមី ន ពោធគាមី ន អបចយគាមី សាសវោ…បេ… សំកិលេសិយោតិ? អាមន្តា. ជហតិ អនាគាមិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នោ បុគ្គលោ អនាគាមិមគ្គេន កាមរាគព្យាបាទំ, សោ ច មគ្គោ អនិយ្យានិកោ ន ខយគាមី ន ពោធគាមី ន អបចយគាមី សាសវោ…បេ… សំកិលេសិយោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

២៨០. បុថុជ្ជនោ កាមេសុ វីតរាគោ សហ ធម្មាភិសមយា អនាគាមិផលេ សណ្ឋាតីតិ? អាមន្តា. អរហត្តេ សណ្ឋាតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

បុថុជ្ជនោ កាមេសុ វីតរាគោ សហ ធម្មាភិសមយា អនាគាមិផលេ សណ្ឋាតីតិ? អាមន្តា. អបុព្ពំ អចរិមំ តយោ មគ្គេ ភាវេតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អបុព្ពំ អចរិមំ តយោ មគ្គេ ភាវេតីតិ? អាមន្តា. អបុព្ពំ អចរិមំ តីណិ សាមញ្ញផលានិ សច្ឆិករោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អបុព្ពំ អចរិមំ តីណិ សាមញ្ញផលានិ សច្ឆិករោតីតិ? អាមន្តា. តិណ្ណំ ផស្សានំ តិស្សន្នំ វេទនានំ តិស្សន្នំ សញ្ញានំ តិស្សន្នំ ចេតនានំ តិណ្ណំ ចិត្តានំ តិស្សន្នំ សទ្ធានំ តិណ្ណំ វីរិយានំ តិស្សន្នំ សតីនំ តិណ្ណំ សមាធីនំ តិស្សន្នំ បញ្ញានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

បុថុជ្ជនោ កាមេសុ វីតរាគោ សហ ធម្មាភិសមយា អនាគាមិផលេ សណ្ឋាតីតិ? អាមន្តា. សោតាបត្តិមគ្គេនាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សកទាគាមិមគ្គេនាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. កតមេន មគ្គេនាតិ? អនាគាមិមគ្គេនាតិ. អនាគាមិមគ្គេន សក្កាយទិដ្ឋិំ វិចិកិច្ឆំ សីលព្ពតបរាមាសំ ជហតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

២. សុត្តាហរណកថា

២៨១. អនាគាមិមគ្គេន សក្កាយទិដ្ឋិំ វិចិកិច្ឆំ សីលព្ពតបរាមាសំ ជហតីតិ? អាមន្តា. ននុ តិណ្ណំ សំយោជនានំ បហានា សោតាបត្តិផលំ វុត្តំ ភគវតាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ តិណ្ណំ សំយោជនានំ បហានា សោតាបត្តិផលំ វុត្តំ ភគវតា, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អនាគាមិមគ្គេន សក្កាយទិដ្ឋិំ វិចិកិច្ឆំ សីលព្ពតបរាមាសំ ជហតី’’តិ. អនាគាមិមគ្គេន ឱឡារិកំ កាមរាគំ ឱឡារិកំ ព្យាបាទំ ជហតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អនាគាមិមគ្គេន ឱឡារិកំ កាមរាគំ ឱឡារិកំ ព្យាបាទំ ជហតីតិ? អាមន្តា. ននុ កាមរាគព្យាបាទានំ តនុភាវា សកទាគាមិផលំ វុត្តំ ភគវតាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ កាមរាគព្យាបាទានំ តនុភាវា សកទាគាមិផលំ វុត្តំ ភគវតា, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អនាគាមិមគ្គេន ឱឡារិកំ កាមរាគំ ឱឡារិកំ ព្យាបាទំ ជហតី’’តិ.

បុថុជ្ជនោ កាមេសុ វីតរាគោ សហ ធម្មាភិសមយា អនាគាមិផលេ សណ្ឋាតីតិ? អាមន្តា. យេ កេចិ ធម្មំ អភិសមេន្តិ, សព្ពេ តេ សហ ធម្មាភិសមយា អនាគាមិផលេ សណ្ឋហន្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ន វត្តព្ពំ – ‘‘ជហតិ បុថុជ្ជនោ កាមរាគព្យាបាទ’’ន្តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា –

‘‘អហេសុំ តេ [អហិំសកា (អ. និ. ៦.៥៤)] អតីតំសេ, ឆ សត្ថារោ យសស្សិនោ;

និរាមគន្ធា ករុណេធិមុត្តា [ករុណាធិមុត្តា (សី. ក.)], កាមសំយោជនាតិគា.

‘‘កាមរាគំ វិរាជេត្វា, ព្រហ្មលោកូបគា អហុ;

អហេសុំ សាវកា តេសំ, អនេកានិ សតានិបិ.

‘‘និរាមគន្ធា ករុណេធិមុត្តា, កាមសំយោជនាតិគា;

កាមរាគំ វិរាជេត្វា, ព្រហ្មលោកូបគា អហូ’’តិ [អ. និ. ៦.៥៤].

អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ជហតិ បុថុជ្ជនោ កាមរាគព្យាបាទន្តិ.

ជហតិ បុថុជ្ជនោ កាមរាគព្យាបាទន្តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘សោ ហិ នាម, ភិក្ខវេ, សុនេត្តោ សត្ថា ឯវំ ទីឃាយុកោ សមានោ ឯវំ ចិរដ្ឋិតិកោ អបរិមុត្តោ អហោសិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ អបរិមុត្តោ ទុក្ខស្មាតិ វទាមិ. តំ កិស្ស ហេតុ? ចតុន្នំ ធម្មានំ អននុពោធា អប្បដិវេធា. កតមេសំ ចតុន្នំ? អរិយស្ស សីលស្ស អននុពោធា អប្បដិវេធា, អរិយស្ស សមាធិស្ស, អរិយាយ បញ្ញាយ, អរិយាយ វិមុត្តិយា អននុពោធា អប្បដិវេធា. តយិទំ, ភិក្ខវេ, អរិយំ សីលំ អនុពុទ្ធំ បដិវិទ្ធំ, អរិយោ សមាធិ អនុពុទ្ធោ បដិវិទ្ធោ, អរិយា បញ្ញា អនុពុទ្ធា បដិវិទ្ធា, អរិយា វិមុត្តិ អនុពុទ្ធា បដិវិទ្ធា, ឧច្ឆិន្នា ភវតណ្ហា, ខីណា ភវនេត្តិ, នត្ថិ ទានិ បុនព្ភវោតិ.

‘‘សីលំ សមាធិ បញ្ញា ច, វិមុត្តិ ច អនុត្តរា;

អនុពុទ្ធា ឥមេ ធម្មា, គោតមេន យសស្សិនា.

‘‘ឥតិ ពុទ្ធោ អភិញ្ញាយ, ធម្មមក្ខាសិ ភិក្ខុនំ;

ទុក្ខស្សន្តករោ សត្ថា, ចក្ខុមា បរិនិព្ពុតោ’’តិ [អ. និ. ៧.៦៦].

អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ន វត្តព្ពំ – ‘‘ជហតិ បុថុជ្ជនោ កាមរាគព្យាបាទ’’ន្តិ.

ជហតិកថា និដ្ឋិតា.