២២. ពាវីសតិមវគ្គោ

(២១៧) ១០. ខណិកកថា

៩០៦. ឯកចិត្តក្ខណិកា សព្ពេ ធម្មាតិ? អាមន្តា. ចិត្តេ មហាបថវី សណ្ឋាតិ, មហាសមុទ្ទោ សណ្ឋាតិ, សិនេរុបព្ពតរាជា សណ្ឋាតិ, អាបោ សណ្ឋាតិ, តេជោ សណ្ឋាតិ, វាយោ សណ្ឋាតិ, តិណកដ្ឋវនប្បតយោ សណ្ឋហន្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ឯកចិត្តក្ខណិកា សព្ពេ ធម្មាតិ? អាមន្តា. ចក្ខាយតនំ ចក្ខុវិញ្ញាណេន សហជាតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ចក្ខាយតនំ ចក្ខុវិញ្ញាណេន សហជាតន្តិ? អាមន្តា. ននុ អាយស្មា សារិបុត្តោ ឯតទវោច – ‘‘អជ្ឈត្តិកញ្ចេវ, អាវុសោ, ចក្ខុំ អបរិភិន្នំ ហោតិ, ពាហិរា ច រូបា ន អាបាថំ អាគច្ឆន្តិ, នោ ច តជ្ជោ សមន្នាហារោ ហោតិ, នេវ តាវ តជ្ជស្ស វិញ្ញាណភាគស្ស [វិញ្ញាណភាវស្ស (ពហូសុ)] បាតុភាវោ ហោតិ. អជ្ឈត្តិកញ្ចេវ, អាវុសោ, ចក្ខុំ អបរិភិន្នំ ហោតិ, ពាហិរា ច រូបា អាបាថំ អាគច្ឆន្តិ, នោ ច តជ្ជោ សមន្នាហារោ ហោតិ, នេវ តាវ តជ្ជស្ស វិញ្ញាណភាគស្ស បាតុភាវោ ហោតិ. យតោ ច ខោ, អាវុសោ, អជ្ឈត្តិកញ្ចេវ ចក្ខុំ អបរិភិន្នំ ហោតិ, ពាហិរា ច រូបា អាបាថំ អាគច្ឆន្តិ, តជ្ជោ ច សមន្នាហារោ ហោតិ, ឯវំ តជ្ជស្ស វិញ្ញាណភាគស្ស បាតុភាវោ ហោតី’’តិ [ម. និ. ១.៣០៦]! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ន វត្តព្ពំ – ‘‘ចក្ខាយតនំ ចក្ខុវិញ្ញាណេន សហជាត’’ន្តិ.

សោតាយតនំ…បេ… ឃានាយតនំ…បេ… ជិវ្ហាយតនំ…បេ… កាយាយតនំ កាយវិញ្ញាណេន សហជាតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… កាយាយតនំ កាយវិញ្ញាណេន សហជាតន្តិ? អាមន្តា. ននុ អាយស្មា សារិបុត្តោ ឯតទវោច – ‘‘អជ្ឈត្តិកោ ចេវ, អាវុសោ, កាយោ អបរិភិន្នោ ហោតិ, ពាហិរា ច ផោដ្ឋព្ពា ន អាបាថំ អាគច្ឆន្តិ, នោ ច…បេ… អជ្ឈត្តិកោ ចេវ, អាវុសោ, កាយោ អបរិភិន្នោ ហោតិ, ពាហិរា ច ផោដ្ឋព្ពា អាបាថំ អាគច្ឆន្តិ, នោ ច…បេ… យតោ ច ខោ, អាវុសោ, អជ្ឈត្តិកោ ចេវ កាយោ អបរិភិន្នោ ហោតិ, ពាហិរា ច ផោដ្ឋព្ពា អាបាថំ អាគច្ឆន្តិ, តជ្ជោ ច សមន្នាហារោ ហោតិ, ឯវំ តជ្ជស្ស វិញ្ញាណភាគស្ស បាតុភាវោ ហោតី’’តិ [ម. និ. ១.៣០៦]! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ន វត្តព្ពំ – ‘‘កាយាយតនំ កាយវិញ្ញាណេន សហជាត’’ន្តិ.

៩០៧. ន វត្តព្ពំ – ‘‘ឯកចិត្តក្ខណិកា សព្ពេ ធម្មា’’តិ? អាមន្តា. សព្ពេ ធម្មា និច្ចា ធុវា សស្សតា អវិបរិណាមធម្មាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. តេន ហិ ឯកចិត្តក្ខណិកា សព្ពេ ធម្មាតិ.

ខណិកកថា និដ្ឋិតា.

ពាវីសតិមវគ្គោ.

តស្សុទ្ទានំ –

អត្ថិ កិញ្ចិ សំយោជនំ អប្បហាយ បរិនិព្ពានំ, អរហា កុសលចិត្តោ បរិនិព្ពាយតិ, អរហា អានេញ្ជេ ឋិតោ បរិនិព្ពាយតិ, អត្ថិ គព្ភសេយ្យាយ ធម្មាភិសមយោ, អត្ថិ គព្ភសេយ្យាយ អរហត្តប្បត្តិ, អត្ថិ សុបិនគតស្ស ធម្មាភិសមយោ, អត្ថិ សុបិនគតស្ស អរហត្តប្បត្តិ, សព្ពំ សុបិនគតស្ស ចិត្តំ អព្យាកតំ, នត្ថិ កាចិ អាសេវនបច្ចយតា, ឯកចិត្តក្ខណិកា សព្ពេ ធម្មាតិ.