២០. វីសតិមវគ្គោ

(១៩៦) ៣. និរយបាលកថា

៨៦៦. នត្ថិ និរយេសុ និរយបាលាតិ? អាមន្តា. នត្ថិ និរយេសុ កម្មការណាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ និរយេសុ កម្មការណាតិ? អាមន្តា. អត្ថិ និរយេសុ និរយបាលាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អត្ថិ មនុស្សេសុ កម្មការណា, អត្ថិ ច ការណិកាតិ? អាមន្តា. អត្ថិ និរយេសុ កម្មការណា, អត្ថិ ច ការណិកាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ និរយេសុ កម្មការណា, នត្ថិ ច ការណិកាតិ? អាមន្តា. អត្ថិ មនុស្សេសុ កម្មការណា, នត្ថិ ច ការណិកាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៨៦៧. អត្ថិ និរយេសុ និរយបាលាតិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា –

‘‘ន វេស្សភូ នោបិ ច បេត្តិរាជា,

សោមោ យមោ វេស្សវណោ ច រាជា;

សកានិ កម្មានិ ហនន្តិ តត្ថ, ឥតោ បណុន្នំ [បណុណ្ណំ (ស្យា. ក.), បនុន្នំ (សី.)] បរលោកបត្ត’’ន្តិ.

អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ នត្ថិ និរយេសុ និរយបាលាតិ.

៨៦៨. នត្ថិ និរយេសុ និរយបាលាតិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘តមេនំ, ភិក្ខវេ, និរយបាលា បញ្ចវិធពន្ធនំ នាម ការណំ ការេន្តិ [ករោន្តិ (ម. និ. ៣.២៥០; អ. និ. ៣.៣៦)] – តត្តំ អយោខីលំ ហត្ថេ គមេន្តិ, តត្តំ អយោខីលំ ទុតិយេ ហត្ថេ គមេន្តិ, តត្តំ អយោខីលំ បាទេ គមេន្តិ, តត្តំ អយោខីលំ ទុតិយេ បាទេ គមេន្តិ, តត្តំ អយោខីលំ មជ្ឈេឧរស្មិំ គមេន្តិ; សោ តត្ថ ទុក្ខា តិព្ពា កដុកា វេទនា វេទេតិ; ន ច តាវ កាលំ ករោតិ យាវ ន តំ បាបកម្មំ ព្យន្តីហោតី’’តិ [ម. និ. ៣.២៥០; អ. និ. ៣.៣៦]! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ អត្ថិ និរយេសុ និរយបាលាតិ.

នត្ថិ និរយេសុ និរយបាលាតិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘តមេនំ, ភិក្ខវេ, និរយបាលា សំវេសេត្វា កុឋារីហិ [កុធារីហិ (សព្ពត្ថ)] តច្ឆន្តិ…បេ… តមេនំ, ភិក្ខវេ, និរយបាលា ឧទ្ធម្បាទំ អធោសិរំ ឋបេត្វា វាសីហិ តច្ឆន្តិ…បេ… តមេនំ, ភិក្ខវេ, និរយបាលា រថេ យោជេត្វា អាទិត្តាយ បថវិយា សម្បជ្ជលិតាយ សជោតិភូតាយ [សញ្ជោតិភូតាយ (ស្យា.)] សារេន្តិបិ បច្ចាសារេន្តិបិ…បេ… តមេនំ, ភិក្ខវេ, និរយបាលា មហន្តំ អង្គារបព្ពតំ អាទិត្តំ សម្បជ្ជលិតំ សជោតិភូតំ អារោបេន្តិបិ ឱរោបេន្តិបិ…បេ… តមេនំ, ភិក្ខវេ, និរយបាលា ឧទ្ធម្បាទំ អធោសិរំ គហេត្វា តត្តាយ លោហកុម្ភិយា បក្ខិបន្តិ អាទិត្តាយ សម្បជ្ជលិតាយ សជោតិភូតាយ. សោ តត្ថ ផេណុទ្ទេហកំ បច្ចតិ, សោ តត្ថ ផេណុទ្ទេហកំ បច្ចមានោ សកិម្បិ ឧទ្ធំ គច្ឆតិ, សកិម្បិ អធោ គច្ឆតិ, សកិម្បិ តិរិយំ គច្ឆតិ. សោ តត្ថ ទុក្ខា តិព្ពា កដុកា វេទនា វេទយតិ, ន ច តាវ កាលំ ករោតិ យាវ ន តំ បាបកម្មំ ព្យន្តីហោតិ. តមេនំ, ភិក្ខវេ, និរយបាលា មហានិរយេ បក្ខិបន្តិ! សោ ខោ បន, ភិក្ខវេ, មហានិរយោ –

‘‘ចតុក្កណ្ណោ ចតុទ្វារោ, វិភត្តោ ភាគសោ មិតោ;

អយោបាការបរិយន្តោ, អយសា បដិកុជ្ជិតោ.

‘‘តស្ស អយោមយា ភូមិ, ជលិតា តេជសា យុតា;

សមន្តា យោជនសតំ, ផរិត្វា តិដ្ឋតិ សព្ពទា’’តិ [ម. និ. ៣.២៥០; អ. និ. ៣.៣៦; បេ. វ. ៧១].

អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ អត្ថិ និរយេសុ និរយបាលាតិ.

និរយបាលកថា និដ្ឋិតា.