(១៩៤) ១. អសញ្ចិច្ចកថា

៨៥៧. អសញ្ចិច្ច មាតរំ ជីវិតា វោរោបេត្វា អានន្តរិកោ ហោតីតិ? អាមន្តា. អសញ្ចិច្ច បាណំ ហន្ត្វា បាណាតិបាតី ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អសញ្ចិច្ច មាតរំ ជីវិតា វោរោបេត្វា អានន្តរិកោ ហោតីតិ? អាមន្តា. អសញ្ចិច្ច អទិន្នំ អាទិយិត្វា…បេ… មុសា ភណិត្វា មុសាវាទី ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អសញ្ចិច្ច បាណំ ហន្ត្វា បាណាតិបាតី ន ហោតីតិ? អាមន្តា. អសញ្ចិច្ច មាតរំ ជីវិតា វោរោបេត្វា អានន្តរិកោ ន ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អសញ្ចិច្ច អទិន្នំ អាទិយិត្វា…បេ… មុសា ភណិត្វា មុសាវាទី ន ហោតីតិ? អាមន្តា. អសញ្ចិច្ច មាតរំ ជីវិតា វោរោបេត្វា អានន្តរិកោ ន ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៨៥៨. អសញ្ចិច្ច មាតរំ ជីវិតា វោរោបេត្វា អានន្តរិកោ ហោតីតិ? អាមន្តា. ‘‘អសញ្ចិច្ច មាតរំ ជីវិតា វោរោបេត្វា អានន្តរិកោ ហោតី’’តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? នត្ថិ. ‘‘សញ្ចិច្ច មាតរំ ជីវិតា វោរោបេត្វា អានន្តរិកោ ហោតី’’តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ‘‘សញ្ចិច្ច មាតរំ ជីវិតា វោរោបេត្វា អានន្តរិកោ ហោតី’’តិ – អត្ថេវ សុត្តន្តោ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អសញ្ចិច្ច មាតរំ ជីវិតា វោរោបេត្វា អានន្តរិកោ ហោតី’’តិ.

៨៥៩. ន វត្តព្ពំ – ‘‘មាតុឃាតកោ អានន្តរិកោ’’តិ? អាមន្តា. ននុ មាតា ជីវិតា វោរោបិតាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ មាតា ជីវិតា វោរោបិតា, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘មាតុឃាតកោ អានន្តរិកោ’’តិ.

ន វត្តព្ពំ – ‘‘បិតុឃាតកោ អានន្តរិកោ’’តិ? អាមន្តា. ននុ បិតា ជីវិតា វោរោបិតោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ បិតា ជីវិតា វោរោបិតោ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បិតុឃាតកោ អានន្តរិកោ’’តិ.

ន វត្តព្ពំ – ‘‘អរហន្តឃាតកោ អានន្តរិកោ’’តិ? អាមន្តា. ននុ អរហា ជីវិតា វោរោបិតោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អរហា ជីវិតា វោរោបិតោ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អរហន្តឃាតកោ អានន្តរិកោ’’តិ.

ន វត្តព្ពំ – ‘‘រុហិរុប្បាទកោ អានន្តរិកោ’’តិ? អាមន្តា. ននុ តថាគតស្ស លោហិតំ ឧប្បាទិតន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ តថាគតស្ស លោហិតំ ឧប្បាទិតំ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘រុហិរុប្បាទកោ អានន្តរិកោ’’តិ.

៨៦០. សង្ឃភេទកោ អានន្តរិកោតិ? អាមន្តា. សព្ពេ សង្ឃភេទកា អានន្តរិកាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សព្ពេ សង្ឃភេទកា អានន្តរិកាតិ? អាមន្តា. ធម្មសញ្ញី សង្ឃភេទកោ អានន្តរិកោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៨៦១. ធម្មសញ្ញី សង្ឃភេទកោ អានន្តរិកោតិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘អត្ថុបាលិ, សង្ឃភេទកោ អាបាយិកោ នេរយិកោ កប្បដ្ឋោ អតេកិច្ឆោ; អត្ថុបាលិ, សង្ឃភេទកោ ន អាបាយិកោ ន នេរយិកោ ន កប្បដ្ឋោ ន អតេកិច្ឆោ’’តិ! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ន វត្តព្ពំ – ‘‘ធម្មសញ្ញី សង្ឃភេទកោ អានន្តរិកោ’’តិ.

៨៦២. ន វត្តព្ពំ – ‘‘ធម្មសញ្ញី សង្ឃភេទកោ អានន្តរិកោ’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា –

‘‘អាបាយិកោ នេរយិកោ, កប្បដ្ឋោ សង្ឃភេទកោ;

វគ្គរតោ អធម្មដ្ឋោ, យោគក្ខេមា បធំសតិ;

សង្ឃំ សមគ្គំ ភេត្វាន, កប្បំ និរយម្ហិ បច្ចតី’’តិ [ចូឡវ. ៣៥៤; អ. និ. ១០.៣៩; ឥតិវុ. ១៨].

អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ សង្ឃភេទកោ អានន្តរិកោតិ.

អសញ្ចិច្ចកថា និដ្ឋិតា.