១៩. ឯកូនវីសតិមវគ្គោ

(១៨៦) ១. កិលេសជហនកថា

៨២៨. អតីតេ កិលេសេ ជហតីតិ? អាមន្តា. និរុទ្ធំ និរោធេតិ, វិគតំ វិគមេតិ, ខីណំ ខេបេតិ, អត្ថង្គតំ អត្ថង្គមេតិ, អព្ភត្ថង្គតំ អព្ភត្ថង្គមេតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អតីតេ កិលេសេ ជហតីតិ? អាមន្តា. ននុ អតីតំ និរុទ្ធន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អតីតំ និរុទ្ធំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អតីតេ កិលេសេ ជហតី’’តិ. អតីតេ កិលេសេ ជហតីតិ? អាមន្តា. ននុ អតីតំ នត្ថីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អតីតំ នត្ថិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អតីតេ កិលេសេ ជហតី’’តិ.

៨២៩. អនាគតេ កិលេសេ ជហតីតិ? អាមន្តា. អជាតំ អជនេតិ, អសញ្ជាតំ អសញ្ជនេតិ, អនិព្ពត្តំ អនិព្ពត្តេតិ, អបាតុភូតំ អបាតុភាវេតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អនាគតេ កិលេសេ ជហតីតិ? អាមន្តា. ននុ អនាគតំ អជាតន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អនាគតំ អជាតំ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អនាគតេ កិលេសេ ជហតី’’តិ. អនាគតេ កិលេសេ ជហតីតិ? អាមន្តា. ននុ អនាគតំ នត្ថីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អនាគតំ នត្ថិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អនាគតេ កិលេសេ ជហតី’’តិ.

៨៣០. បច្ចុប្បន្នេ កិលេសេ ជហតីតិ? អាមន្តា. រត្តោ រាគំ ជហតិ, ទុដ្ឋោ ទោសំ ជហតិ, មូឡ្ហោ មោហំ ជហតិ, កិលិដ្ឋោ កិលេសេ ជហតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… រាគេន រាគំ ជហតិ, ទោសេន ទោសំ ជហតិ, មោហេន មោហំ ជហតិ, កិលេសេហិ កិលេសេ ជហតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

រាគោ ចិត្តសម្បយុត្តោ, មគ្គោ ចិត្តសម្បយុត្តោតិ? អាមន្តា. ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

រាគោ អកុសលោ, មគ្គោ កុសលោតិ? អាមន្តា. កុសលាកុសលា សាវជ្ជានវជ្ជា ហីនបណីតា កណ្ហសុក្កសប្បដិភាគា ធម្មា សម្មុខីភាវំ អាគច្ឆន្តីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កុសលាកុសលា សាវជ្ជានវជ្ជា ហីនបណីតា កណ្ហសុក្កសប្បដិភាគា ធម្មា សម្មុខីភាវំ អាគច្ឆន្តីតិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ចត្តារិមានិ, ភិក្ខវេ, សុវិទូរវិទូរានិ! កតមានិ ចត្តារិ? នភញ្ច, ភិក្ខវេ, បថវី ច – ឥទំ បឋមំ សុវិទូរវិទូរំ…បេ… តស្មា សតំ ធម្មោ អសព្ភិ អារកា’’តិ. អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ន វត្តព្ពំ – ‘‘កុសលាកុសលា…បេ… សម្មុខីភាវំ អាគច្ឆន្តី’’តិ.

៨៣១. ន វត្តព្ពំ – ‘‘អតីតេ កិលេសេ ជហតិ, អនាគតេ កិលេសេ ជហតិ, បច្ចុប្បន្នេ កិលេសេ ជហតី’’តិ? អាមន្តា. នត្ថិ កិលេសេ ជហតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… តេន ហិ អតីតេ កិលេសេ ជហតិ, អនាគតេ កិលេសេ ជហតិ, បច្ចុប្បន្នេ កិលេសេ ជហតីតិ.

កិលេសជហនកថា និដ្ឋិតា.

១៩. ឯកូនវីសតិមវគ្គោ

(១៨៧) ២. សុញ្ញតាកថា

៨៣២. សុញ្ញតា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នាតិ? អាមន្តា. អនិមិត្តំ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សុញ្ញតា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នាតិ? អាមន្តា. អប្បណិហិតោ សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អនិមិត្តំ ន វត្តព្ពំ – ‘‘សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្ន’’ន្តិ? អាមន្តា. សុញ្ញតា ន វត្តព្ពា – ‘‘សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា’’តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អប្បណិហិតោ ន វត្តព្ពោ – ‘‘សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នោ’’តិ? អាមន្តា. សុញ្ញតា ន វត្តព្ពា – ‘‘សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា’’តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សុញ្ញតា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នាតិ? អាមន្តា. សង្ខារក្ខន្ធោ ន អនិច្ចោ ន សង្ខតោ ន បដិច្ចសមុប្បន្នោ ន ខយធម្មោ ន វយធម្មោ ន វិរាគធម្មោ ន និរោធធម្មោ ន វិបរិណាមធម្មោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ សង្ខារក្ខន្ធោ អនិច្ចោ សង្ខតោ បដិច្ចសមុប្បន្នោ ខយធម្មោ វយធម្មោ វិរាគធម្មោ និរោធធម្មោ វិបរិណាមធម្មោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ សង្ខារក្ខន្ធោ អនិច្ចោ…បេ… វិបរិណាមធម្មោ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘សុញ្ញតា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា’’តិ.

៨៣៣. រូបក្ខន្ធស្ស សុញ្ញតា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នាតិ? អាមន្តា. សង្ខារក្ខន្ធស្ស សុញ្ញតា រូបក្ខន្ធបរិយាបន្នាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… វេទនាក្ខន្ធស្ស…បេ… សញ្ញាក្ខន្ធស្ស… វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស សុញ្ញតា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នាតិ? អាមន្តា. សង្ខារក្ខន្ធស្ស សុញ្ញតា វិញ្ញាណក្ខន្ធបរិយាបន្នាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សង្ខារក្ខន្ធស្ស សុញ្ញតា ន វត្តព្ពា – ‘‘រូបក្ខន្ធបរិយាបន្នា’’តិ? អាមន្តា. រូបក្ខន្ធស្ស សុញ្ញតា ន វត្តព្ពា – ‘‘សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា’’តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សង្ខារក្ខន្ធស្ស សុញ្ញតា ន វត្តព្ពា – ‘‘វេទនាក្ខន្ធបរិយាបន្នា…បេ… សញ្ញាក្ខន្ធបរិយាបន្នា… វិញ្ញាណក្ខន្ធបរិយាបន្នា’’តិ? អាមន្តា. វិញ្ញាណក្ខន្ធស្ស សុញ្ញតា ន វត្តព្ពា – ‘‘សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា’’តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៨៣៤. ន វត្តព្ពំ – សុញ្ញតា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘សុញ្ញមិទំ, ភិក្ខវេ, សង្ខារា អត្តេន វា អត្តនិយេន វា’’តិ [ម. និ. ៣.៦៩ អានេញ្ជសប្បាយេ]! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ សុញ្ញតា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នាតិ.

សុញ្ញតាកថា និដ្ឋិតា.

១៩. ឯកូនវីសតិមវគ្គោ

(១៨៨) ៣ សាមញ្ញផលកថា

៨៣៥. សាមញ្ញផលំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. និព្ពានំ តាណំ លេណំ សរណំ បរាយណំ អច្ចុតំ អមតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សាមញ្ញផលំ អសង្ខតំ, និព្ពានំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? អាមន្តា. ទ្វេ តាណានិ…បេ… អន្តរិកា វាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៨៣៦. សាមញ្ញផលំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. សាមញ្ញំ អសង្ខតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ …បេ… សាមញ្ញំ សង្ខតន្តិ? អាមន្តា. សាមញ្ញផលំ សង្ខតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សោតាបត្តិផលំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. សោតាបត្តិមគ្គោ អសង្ខតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សោតាបត្តិមគ្គោ សង្ខតោតិ? អាមន្តា. សោតាបត្តិផលំ សង្ខតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សកទាគាមិផលំ…បេ… អនាគាមិផលំ…បេ… អរហត្តផលំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. អរហត្តមគ្គោ អសង្ខតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អរហត្តមគ្គោ សង្ខតោតិ? អាមន្តា. អរហត្តផលំ សង្ខតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សោតាបត្តិផលំ អសង្ខតំ, សកទាគាមិផលំ…បេ… អនាគាមិផលំ …បេ… អរហត្តផលំ អសង្ខតំ, និព្ពានំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. បញ្ច អសង្ខតានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បញ្ច អសង្ខតានីតិ? អាមន្តា. បញ្ច តាណានិ…បេ… អន្តរិកា វាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សាមញ្ញផលកថា និដ្ឋិតា.

១៩. ឯកូនវីសតិមវគ្គោ

(១៨៩) ៤. បត្តិកថា

៨៣៧. បត្តិ អសង្ខតាតិ? អាមន្តា. និព្ពានំ តាណំ លេណំ សរណំ បរាយណំ អច្ចុតំ អមតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បត្តិ អសង្ខតា, និព្ពានំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? អាមន្តា. ទ្វេ តាណានិ…បេ… អន្តរិកា វាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៨៣៨. ចីវរស្ស បត្តិ អសង្ខតាតិ? អាមន្តា. និព្ពានំ…បេ… អមតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ចីវរស្ស បត្តិ អសង្ខតា, និព្ពានំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? អាមន្តា. ទ្វេ តាណានិ…បេ… អន្តរិកា វាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បិណ្ឌបាតស្ស…បេ… សេនាសនស្ស…បេ… គិលានបច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារស្ស បត្តិ អសង្ខតាតិ? អាមន្តា. និព្ពានំ…បេ… អច្ចុតំ អមតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… គិលានបច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារស្ស បត្តិ អសង្ខតា, និព្ពានំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? អាមន្តា. ទ្វេ តាណានិ…បេ… អន្តរិកា វាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

ចីវរស្ស បត្តិ អសង្ខតា…បេ… បិណ្ឌបាតស្ស…បេ… សេនាសនស្ស…បេ… គិលានបច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារស្ស បត្តិ អសង្ខតា, និព្ពានំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. បញ្ច អសង្ខតានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បញ្ច អសង្ខតានីតិ? អាមន្តា. បញ្ច តាណានិ…បេ… អន្តរិកា វាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៨៣៩. បឋមស្ស ឈានស្ស បត្តិ អសង្ខតា (ឯវំ សព្ពំ វិត្ថារេតព្ពំ) ទុតិយស្ស ឈានស្ស… តតិយស្ស ឈានស្ស… ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស… អាកាសានញ្ចាយតនស្ស… វិញ្ញាណញ្ចាយតនស្ស… អាកិញ្ចញ្ញាយតនស្ស… នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនស្ស… សោតាបត្តិមគ្គស្ស… សោតាបត្តិផលស្ស… សកទាគាមិមគ្គស្ស… សកទាគាមិផលស្ស… អនាគាមិមគ្គស្ស… អនាគាមិផលស្ស… អរហត្តមគ្គស្ស… អរហត្តផលស្ស បត្តិ អសង្ខតាតិ? អាមន្តា. និព្ពានំ…បេ… អច្ចុតំ អមតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អរហត្តផលស្ស បត្តិ អសង្ខតា, និព្ពានំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? អាមន្តា. ទ្វេ តាណានិ…បេ… អន្តរិកា វាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

សោតាបត្តិមគ្គស្ស បត្តិ អសង្ខតា… សោតាបត្តិផលស្ស បត្តិ អសង្ខតា… អរហត្តមគ្គស្ស បត្តិ អសង្ខតា… អរហត្តផលស្ស បត្តិ អសង្ខតា… និព្ពានំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. នវ អសង្ខតានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… នវ អសង្ខតានីតិ? អាមន្តា. នវ តាណានិ…បេ… អន្តរិកា វាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៨៤០. ន វត្តព្ពំ – បត្តិ អសង្ខតាតិ? អាមន្តា. បត្តិ រូបំ … វេទនា… សញ្ញា… សង្ខារា… វិញ្ញាណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. តេន ហិ បត្តិ អសង្ខតាតិ.

បត្តិកថា និដ្ឋិតា.

១៩. ឯកូនវីសតិមវគ្គោ

(១៩០) ៥. តថតាកថា

៨៤១. សព្ពធម្មានំ តថតា អសង្ខតាតិ? អាមន្តា. និព្ពានំ…បេ… អមតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សព្ពធម្មានំ តថតា អសង្ខតា, និព្ពានំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? អាមន្តា. ទ្វេ តាណានិ…បេ… អន្តរិកា វាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៨៤២. រូបស្ស រូបតា, ននុ រូបតា អសង្ខតាតិ? អាមន្តា. និព្ពានំ…បេ… អមតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… រូបស្ស រូបតា, ននុ រូបតា អសង្ខតា, និព្ពានំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? អាមន្តា. ទ្វេ តាណានិ…បេ… អន្តរិកា វាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

វេទនាយ វេទនតា, ននុ វេទនតា…បេ… សញ្ញាយ សញ្ញតា, ននុ សញ្ញតា…បេ… សង្ខារានំ សង្ខារតា, ននុ សង្ខារតា…បេ… វិញ្ញាណស្ស វិញ្ញាណតា, ននុ វិញ្ញាណតា អសង្ខតាតិ? អាមន្តា. និព្ពានំ…បេ… អមតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ …បេ….

រូបស្ស រូបតា, ននុ រូបតា…បេ… វិញ្ញាណស្ស វិញ្ញាណតា, ននុ វិញ្ញាណតា អសង្ខតា, និព្ពានំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. ឆ អសង្ខតានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ឆ អសង្ខតានីតិ? អាមន្តា. ឆ តាណានិ…បេ… អន្តរិកា វាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៨៤៣. ន វត្តព្ពំ – ‘‘សព្ពធម្មានំ តថតា អសង្ខតា’’តិ? អាមន្តា. សព្ពធម្មានំ តថតា រូបំ… វេទនា… សញ្ញា… សង្ខារា… វិញ្ញាណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. តេន ហិ សព្ពធម្មានំ តថតា អសង្ខតាតិ.

តថតាកថា និដ្ឋិតា.

១៩. ឯកូនវីសតិមវគ្គោ

(១៩១) ៦. កុសលកថា

៨៤៤. និព្ពានធាតុ កុសលាតិ? អាមន្តា. សារម្មណា, អត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ អនារម្មណា, នត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អនារម្មណា, នត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធិ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘និព្ពានធាតុ កុសលា’’តិ.

៨៤៥. អលោភោ កុសលោ សារម្មណោ, អត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. និព្ពានធាតុ កុសលា សារម្មណា, អត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ …បេ… អទោសោ កុសលោ…បេ… អមោហោ កុសលោ…បេ… សទ្ធា… វីរិយំ… សតិ… សមាធិ…បេ… បញ្ញា កុសលា សារម្មណា, អត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. និព្ពានធាតុ កុសលា សារម្មណា, អត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

និព្ពានធាតុ កុសលា អនារម្មណា, នត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. អលោភោ កុសលោ អនារម្មណោ, នត្ថិ តស្ស អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… និព្ពានធាតុ កុសលា អនារម្មណា, នត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? អាមន្តា. អទោសោ កុសលោ…បេ… អមោហោ កុសលោ…បេ… សទ្ធា… វីរិយំ… សតិ… សមាធិ…បេ… បញ្ញា កុសលា អនារម្មណា, នត្ថិ តាយ អាវដ្ដនា…បេ… បណិធីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៨៤៦. ន វត្តព្ពំ – ‘‘និព្ពានធាតុ កុសលា’’តិ? អាមន្តា. ននុ និព្ពានធាតុ អនវជ្ជាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ និព្ពានធាតុ អនវជ្ជា, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘និព្ពានធាតុ កុសលា’’តិ.

កុសលកថា និដ្ឋិតា.

១៩. ឯកូនវីសតិមវគ្គោ

(១៩២) ៧. អច្ចន្តនិយាមកថា

៨៤៧. អត្ថិ បុថុជ្ជនស្ស អច្ចន្តនិយាមតាតិ? អាមន្តា. មាតុឃាតកោ អច្ចន្តនិយតោ, បិតុឃាតកោ…បេ… អរហន្តឃាតកោ…បេ… រុហិរុប្បាទកោ …បេ… សង្ឃភេទកោ អច្ចន្តនិយតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៨៤៨. អត្ថិ បុថុជ្ជនស្ស អច្ចន្តនិយាមតាតិ? អាមន្តា. អច្ចន្តនិយតស្ស បុគ្គលស្ស វិចិកិច្ឆា ឧប្បជ្ជេយ្យាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អច្ចន្តនិយតស្ស បុគ្គលស្ស វិចិកិច្ឆា ឧប្បជ្ជេយ្យ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អត្ថិ បុថុជ្ជនស្ស អច្ចន្តនិយាមតា’’តិ.

អច្ចន្តនិយតស្ស បុគ្គលស្ស វិចិកិច្ឆា នុប្បជ្ជេយ្យាតិ? អាមន្តា. បហីនាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បហីនាតិ? អាមន្តា. សោតាបត្តិមគ្គេនាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សកទាគាមិមគ្គេន …បេ… អនាគាមិមគ្គេន…បេ… អរហត្តមគ្គេនាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កតមេន មគ្គេនាតិ? អកុសលេន មគ្គេនាតិ. អកុសលោ មគ្គោ និយ្យានិកោ ខយគាមី ពោធគាមី អនាសវោ…បេ… អសំកិលេសិកោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ននុ អកុសលោ មគ្គោ អនិយ្យានិកោ…បេ… សំកិលេសិកោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អកុសលោ មគ្គោ អនិយ្យានិកោ…បេ… សំកិលេសិកោ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អច្ចន្តនិយតស្ស បុគ្គលស្ស វិចិកិច្ឆា អកុសលេន មគ្គេន បហីនា’’តិ.

៨៤៩. សស្សតទិដ្ឋិយា និយតស្ស បុគ្គលស្ស ឧច្ឆេទទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជេយ្យាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ សស្សតទិដ្ឋិយា និយតស្ស បុគ្គលស្ស ឧច្ឆេទទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជេយ្យ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អត្ថិ បុថុជ្ជនស្ស អច្ចន្តនិយាមតា’’តិ.

សស្សតទិដ្ឋិយា និយតស្ស បុគ្គលស្ស ឧច្ឆេទទិដ្ឋិ នុប្បជ្ជេយ្យាតិ? អាមន្តា. បហីនាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បហីនាតិ? អាមន្តា. សោតាបត្តិមគ្គេនាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សកទាគាមិមគ្គេន…បេ… អនាគាមិមគ្គេន…បេ… អរហត្តមគ្គេនាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កតមេន មគ្គេនាតិ? អកុសលេន មគ្គេន. អកុសលោ មគ្គោ…បេ… នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘សស្សតទិដ្ឋិយា និយតស្ស បុគ្គលស្ស ឧច្ឆេទទិដ្ឋិ អកុសលេន មគ្គេន បហីនា’’តិ.

៨៥០. ឧច្ឆេទទិដ្ឋិយា និយតស្ស បុគ្គលស្ស សស្សតទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជេយ្យាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ឧច្ឆេទទិដ្ឋិយា និយតស្ស បុគ្គលស្ស សស្សតទិដ្ឋិ ឧប្បជ្ជេយ្យ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អត្ថិ បុថុជ្ជនស្ស អច្ចន្តនិយាមតា’’តិ.

ឧច្ឆេទទិដ្ឋិយា និយតស្ស បុគ្គលស្ស សស្សតទិដ្ឋិ នុប្បជ្ជេយ្យាតិ? អាមន្តា. បហីនាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បហីនាតិ? អាមន្តា. សោតាបត្តិមគ្គេនាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ …បេ… សកទាគាមិមគ្គេន…បេ… អនាគាមិមគ្គេន…បេ… អរហត្តមគ្គេនាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កតមេន មគ្គេនាតិ? អកុសលេន មគ្គេនាតិ. អកុសលោ មគ្គោ…បេ… នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ឧច្ឆេទទិដ្ឋិយា និយតស្ស បុគ្គលស្ស សស្សតទិដ្ឋិ អកុសលេន មគ្គេន បហីនា’’តិ.

៨៥១. ន វត្តព្ពំ – ‘‘អត្ថិ បុថុជ្ជនស្ស អច្ចន្តនិយាមតា’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ ហោតិ ឯកន្តកាឡកេហិ អកុសលេហិ ធម្មេហិ, សោ [ឯវំ ខោ ភិក្ខវេ បុគ្គលោ (អ. និ. ៧.១៥)] សកិំ និមុគ្គោ និមុគ្គោវ ហោតី’’តិ [អ. និ. ៧.១៥]! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ អត្ថិ បុថុជ្ជនស្ស អច្ចន្តនិយាមតាតិ.

៨៥២. វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ ហោតិ ឯកន្តកាឡកេហិ អកុសលេហិ ធម្មេហិ, សោ សកិំ និមុគ្គោ និមុគ្គោវ ហោតី’’តិ កត្វា តេន ច ការណេន អត្ថិ បុថុជ្ជនស្ស អច្ចន្តនិយាមតាតិ? អាមន្តា. វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជិត្វា និមុជ្ជតី’’តិ [អ. និ. ៧.១៥]! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. សព្ពកាលំ ឧម្មុជ្ជិត្វា និមុជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ ហោតិ ឯកន្តកាឡកេហិ អកុសលេហិ ធម្មេហិ, សោ សកិំ និមុគ្គោ និមុគ្គោវ ហោតី’’តិ – កត្វា តេន ច ការណេន អត្ថិ បុថុជ្ជនស្ស អច្ចន្តនិយាមតាតិ? អាមន្តា. វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជិត្វា ឋិតោ ហោតិ, ឧម្មុជ្ជិត្វា វិបស្សតិ វិលោកេតិ, ឧម្មុជ្ជិត្វា បតរតិ, ឧម្មុជ្ជិត្វា បតិគាធប្បត្តោ ហោតី’’តិ [អ. និ. ៧.១៥]! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. សព្ពកាលំ ឧម្មុជ្ជិត្វា បតិគាធប្បត្តោ ហោតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អច្ចន្តនិយាមកថា និដ្ឋិតា.

១៩. ឯកូនវីសតិមវគ្គោ

(១៩៣) ៨. ឥន្ទ្រិយកថា

៨៥៣. នត្ថិ លោកិយំ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. នត្ថិ លោកិយា សទ្ធាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… នត្ថិ លោកិយំ វីរិយិន្ទ្រិយំ…បេ… សតិន្ទ្រិយំ…បេ… សមាធិន្ទ្រិយំ…បេ… បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. នត្ថិ លោកិយា បញ្ញាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អត្ថិ លោកិយា សទ្ធាតិ? អាមន្តា. អត្ថិ លោកិយំ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ លោកិយំ វីរិយំ…បេ… សតិ…បេ… សមាធិ…បេ… បញ្ញាតិ? អាមន្តា. អត្ថិ លោកិយំ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អត្ថិ លោកិយោ មនោ, អត្ថិ លោកិយំ មនិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ លោកិយា សទ្ធា, អត្ថិ លោកិយំ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ លោកិយោ មនោ, អត្ថិ លោកិយំ មនិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ លោកិយា បញ្ញា, អត្ថិ លោកិយំ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អត្ថិ លោកិយំ សោមនស្សំ, អត្ថិ លោកិយំ សោមនស្សិន្ទ្រិយំ…បេ… អត្ថិ លោកិយំ ជីវិតំ, អត្ថិ លោកិយំ ជីវិតិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ លោកិយា សទ្ធា, អត្ថិ លោកិយំ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ លោកិយំ ជីវិតំ, អត្ថិ លោកិយំ ជីវិតិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ លោកិយា បញ្ញា, អត្ថិ លោកិយំ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៨៥៤. អត្ថិ លោកិយា សទ្ធា, នត្ថិ លោកិយំ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ លោកិយោ មនោ, នត្ថិ លោកិយំ មនិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ លោកិយា បញ្ញា, នត្ថិ លោកិយំ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ លោកិយោ មនោ, នត្ថិ លោកិយំ មនិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អត្ថិ លោកិយា សទ្ធា, នត្ថិ លោកិយំ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ លោកិយំ សោមនស្សំ, នត្ថិ លោកិយំ សោមនស្សិន្ទ្រិយន្តិ… អត្ថិ លោកិយំ ជីវិតំ, នត្ថិ លោកិយំ ជីវិតិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ លោកិយា បញ្ញា, នត្ថិ លោកិយំ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ លោកិយោ មនោ, នត្ថិ លោកិយំ មនិន្ទ្រិយន្តិ…បេ… អត្ថិ លោកិយំ ជីវិតំ, នត្ថិ លោកិយំ ជីវិតិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៨៥៥. អត្ថិ លោកុត្តរា សទ្ធា, អត្ថិ លោកុត្តរំ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ លោកិយា សទ្ធា, អត្ថិ លោកិយំ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ លោកុត្តរំ វីរិយំ…បេ… អត្ថិ លោកុត្តរា បញ្ញា, អត្ថិ លោកុត្តរំ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ លោកិយា បញ្ញា, អត្ថិ លោកិយំ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អត្ថិ លោកិយា សទ្ធា, នត្ថិ លោកិយំ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ លោកុត្តរា សទ្ធា, នត្ថិ លោកុត្តរំ សទ្ធិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អត្ថិ លោកិយំ វីរិយំ…បេ… អត្ថិ លោកិយា បញ្ញា, នត្ថិ លោកិយំ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? អាមន្តា. អត្ថិ លោកុត្តរា បញ្ញា, នត្ថិ លោកុត្តរំ បញ្ញិន្ទ្រិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៨៥៦. នត្ថិ លោកិយានិ បញ្ចិន្ទ្រិយានីតិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘អទ្ទសំ ខោ អហំ, ភិក្ខវេ, ពុទ្ធចក្ខុនា លោកំ វោលោកេន្តោ សត្តេ អប្បរជក្ខេ មហារជក្ខេ, តិក្ខិន្ទ្រិយេ មុទិន្ទ្រិយេ, ស្វាការេ, សុវិញ្ញាបយេ, អប្បេកច្ចេ បរលោកវជ្ជភយទស្សាវិនោ វិហរន្តេ’’តិ [ម. និ. ១.២៨៣ តត្ថ ‘‘ទ្វាការេ ទុវិញ្ញាបយេ’’ ឥច្ចាទីនិបិ បទានិ ទិស្សន្តិ]! អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ អត្ថិ លោកិយានិ បញ្ចិន្ទ្រិយានីតិ.

ឥន្ទ្រិយកថា និដ្ឋិតា.

ឯកូនវីសតិមវគ្គោ.

តស្សុទ្ទានំ –

អតីតេ កិលេសេ ជហតិ អនាគតេ កិលេសេ ជហតិ បច្ចុប្បន្នេ កិលេសេ ជហតិ, សុញ្ញតា សង្ខារក្ខន្ធបរិយាបន្នា, សាមញ្ញផលំ អសង្ខតំ, បត្តិ អសង្ខតា, សព្ពធម្មានំ តថតា អសង្ខតា, និព្ពានធាតុ កុសលា, អត្ថិ បុថុជ្ជនស្ស អច្ចន្តនិយាមតា, នត្ថិ លោកិយានិ បញ្ចិន្ទ្រិយានីតិ.